Het Requiem van Mozart is het veelbesproken en laatste werk van Wolfgang Amadeus Mozart. Een werk dat hij nooit voltooide, waarschijnlijk uit angst. Tijdens het schrijven van het Requiem stopte hij regelmatig met het werken hieraan. “Ik heb het gevoel dat ik aan mijn eigen requiem zit te werken” was zijn uitvlucht.

Wolfgang Amadeus Mozart

Wolfgang Amadeus Mozart

In 1791 werd Mozart benaderd door een anonieme tussenpersoon. Deze werkte voor de excentrieke graaf Franz von Walsegg, wiens vrouw Anna op 14 februari 1791 was overleden.
Deze tussenpersoon vroeg Mozart om, anoniem een toonzetting van het requiem te schrijven waarbij de helft van het totaalbedrag werd voorgeschoten. Von Walsegg was fervent muziekliefhebber en groot bewonderaar van Mozart. Hij wilde ter ere van haar een requiemcompositie ten gehore brengen tijdens een gedachtenisdienst. Het requiem moest anoniem worden afgeleverd, zodat Von Walsegg het voor zijn eigen werk kon laten doorgaan.

Mozart, op zijn sterfbed, werkend aan het requiem

Mozart, op zijn sterfbed, werkend aan het requiem

De op dat moment al ernstig zieke Mozart hield zich bij het componeren van de requiemonderdelen uiteraard aan de Latijnse teksten van de klassieke requiemmis en aan de officiële volgorde daarvan. Hij deed enkel afstand van het componeren van muziek bij de teksten van het Graduale en de Tractus: vermoedelijk op aanwijzingen van Mozarts anonieme opdrachtgever. Deze haakte hierbij aan bij plaatselijke uitvoeringsconventies waarbij deze onderdelen van de requiemmisvoering eenstemmig, in het Gregoriaans, weerklonken. Als voorbeeld voor zijn requiemtoonzetting hield Mozart het requiem van Michel Hayden, de jongere broer van Joseph Hayden, voor ogen.

Michel Hayden

Michel Hayden

 

 

 

 

Tijdens de componeerfase van het requiem ging de gezondheid van Mozart sterk achteruit. Tot zijn dood op 5 december 1791 had Mozart enkel de opening, het Introitus (het Requiem aeternam) compleet met orkestpartijen en vocale partijen op papier staan. Enkel de vocale partijen en de basso continuo partij van het Kyrie waren voltooid, evenals een belangrijk deel van het Dies irae. Verder staan bij overige onderdelen van de requiemcompositie meestal slechts aanzetten van enkele maten genoteerd, dit waren ‘reminders’ voor latere uitwerking tot een compleet deel. In het overgeleverde compositiemateriaal van Mozarts hand ontbreken geheel (aanzetten van) het Sanctus, het Benedictus, het Agnus Dei en het Communio.

Deel van de partituur van Mozart

Deel van de partituur van Mozart

Franz Xaver Süßmayr was een goede vriend van Mozart. Hij had Mozart al geholpen bij de opera La Clemenza di Tito waarbij hij hielp bij het schrijven van de secco-recitatieven en bij het instrumenteren van enige aria’s.

Süßmayr kreeg het verzoek van Constanze Mozart om het onvoltooide Requiem van haar man af te maken..
Toen Süßmayr aan de completering van Mozarts onvoltooid nagelaten requiemproject werkte, kan hij origineel compositiemateriaal dienaangaande tot zijn beschikking hebben gehad. Maar het kan ook niet worden uitgesloten dat Süßmayr deze drie onderdelen geheel op eigen kracht, in ‘Mozartstijl’, heeft gecomponeerd en dat heeft geresulteerd in het Requiem zoals velen van ons het vandaag de dag kennen.

Patrick van der Linden

Patrick van der Linden

Het uiteindelijke Requiem van Mozart is één van de meest uitgevoerde klassieke werken ter wereld. Naast dat het een betoverend werk is, is het ook met mysterie omgeven. Echter, vele kenners hebben geconstateerd dat de contrasten tussen de delen die door Mozart geschreven zijn versus de Süßmayr -delen groot, wellicht té groot zijn. Reden voor dirigent en musicus Patrick van der Linden om een diepgewortelde wens te koesteren dit werk ooit te onderzoeken en een poging te doen het te vervolmaken. Tijdens het Mozart Festival zal dan ook een versie te horen zijn die mede tot stand gekomen is door zijn hand, een heuse wereldpremière.

Zeeuws Vocaal Ensemble

Zeeuws Vocaal Ensemble

Dit alles heeft er toe geleid dat op zaterdag 23 september in de Sint Jacobskerk in Goes de aftrap wordt gegeven voor het Mozart Festival. Het festival bestaat uit twee concerten. Het geheel wordt georganiseerd door het Zeeuws Vocaal Ensemble dat onder leiding staat van dirigent Patrick van der Linde. Deze is onder meer artistiek leider van de Stichting Ars Musica en dirigeert in binnen- en buitenland.
Het Zeeuws Vocaal Ensemble is een ambitieus koor bestaand uit een dertigtal (ver)gevorderde ervaren zangers uit de hele provincie en daarbuiten. Elk jaar streeft het ernaar zichzelf en de luisteraar uit te dagen nieuwe dingen te proberen en te laten horen en zichzelf daarbij continu te verbeteren. Daarnaast is er een grote passie voor educatie en betrokkenheid van het publiek, zowel jong als oud. Ook het Mozart Festival heeft daarom een educatief element.

Ook de jeugd krijgt haar kans

Ook de jeugd krijgt haar kans

Musicerende jongeren worden uitgedaagd hun talenten te laten horen tijdens het Mozart Concours, gericht op instrumentalisten en vocalisten van 4 t/m 20 jaar. Van 9:30 tot 14:30 uur krijgen zij de gelegenheid hun kunsten te vertonen voor de vakbekwame jury en het publiek in de Grote of Maria Magdalenakerk te Goes op 30 september, om kans te maken op de hoofdprijs van 150 euro.
Basisscholen maken zelfs kans op 50 procent van de winst van het hele Festival. Dit geld mogen zij investeren in hun Muziekonderwijs. Om de betrokkenheid van de scholen te vergroten, ontvangt men een voorbereidende les om met de kinderen uit te voeren.
De Kindervoorstelling ‘Mementi Mozart’ die op 30 september om 15:30 uur wordt uitgevoerd, is speciaal voor de basisschoolkinderen geschreven. De meest betrokken school met de beste Motivatiebrief gaat er met de prijs vandoor.

Het Zeeuws Vocaal Ensemble, de Zeeuwse Muziekschool en de Lions Clubs Kapelle-de Bevelanden en Borsele hebben voor dit project de handen ineen geslagen. In een unieke samenwerking wordt dit project georganiseerd en zijn vanaf de eerste ideeën de krachten gebundeld. Dit alles resulteert in dit unieke klassieke-muziek Festival in Zeeland voor jong en oud: “Het Mozart Festival”.

Interieur van de Sint Jacobkerk - Foto Chris06

Interieur van de Sint Jacobkerk – Foto Chris06

23 september: De aftrap van het Mozart Festival zal met een concert in de Sint Jacobskerk te Vlissingen om 20:00 uur door het Zeeuws Vocaal Ensemble en Ars Musica Orkest onder leiding van dirigent Patrick van der Linden plaatsvinden. Programma: Requiem Mozart & Theresienmesse Haydn. Kaarten zijn via verkrijgbaar en kosten € 10,- p.p. voor studenten, € 15,- p.p. voor scholieren tot 21 jaar en € 28,- p.p. voor volwassenen.

30 september: van 09:30-14:30 uur vindt het Mozart Concours plaats in de Grote of Maria Magdalenakerk te Goes. Toegang is gratis. Om 15:30 uur start de kindervoorstelling ‘Mementi Mozart’. Toegang is gratis voor kinderen t/m 12 jaar, volwassenen € 5,- p.p. Kaarten zijn hier te bestellen.
Om 20:00 uur start het slotconcert door Zeeuws Vocaal Ensemble & Ars Musica Orkest o.l.v. dirigent Patrick van der Linden. Uitgebreid kaartenoverzicht met prijzen zijn eveneens hier te vinden  en ook te bestellen.

Meer informatie over het Mozart Festival is hier te vinden.

Wilt u vooraf een indruk krijgen van het Requiem van Mozart, kijk dan hier.