Sinds 1999 wordt in Zeeland de Bietentocht gevaren. Het idee achter deze tocht is het visueel en de beleving in stand houden van een stukje geschiedenis. Er wordt gevaren met traditionele platbodems die symbolische hoeveelheden bieten, die elke morgen, met dank aan de Suikerunie, aan boord genomen worden in een rieten mand. In het staande wand (de stalen kabels die de mast op zijn plek houden) zal elk deelnemend schip een houten suikerbiet voeren. Veel schepen hebben al een hele rij omdat ze vaker hebben meegedaan. Als er een gouden tussen hangt is het schip ooit winnaar geweest.

Toen we nog nooit gehoord hadden van een Bietentocht

De bietentocht is niet gesubsidieerd en kan alleen bestaan doordat lokale en regionale bedrijven zich willen inzetten voor het behoud van dit evenement. De Suiker Unie is al dertien jaar hoofdsponsor van de Bietentocht.

In de eerste jaren werd er in drie dagen een traject afgelegd van St. Annaland naar Goes, Goes – Bruinisse, om de volgende dag door te varen naar Steenbergen waar  de bieten werden gelost.

In Steenbergen staat de suikerfabriek van de Suikerunie dus was dit een mooi symbolisch eind van de tocht.

De oude haven van Steenbergen

 

 

Vanwege veranderingen binnen de jachthaven en de gemeente in Steenbergen is het echter zeer moeilijk geworden daar met gemiddeld 20 platbodems binnen te liggen. Daarom is de tocht aangepast naar St. Annaland, Goes, Zierikzee, Bruinisse met als eindbestemming Willemstad.

Ooit in de beginjaren heeft het een keer zo hard gewaaid dat de tocht is gevaren op de Grevelingen.

In eerste instantie was het schip dat het snelste voer de winnaar. Maar er zijn dan altijd een aantal schepen die kans maken op de overwinning en een aantal niet. Dit heeft alles te maken met de bouw, vorm en mogelijkheden van de schepen. Om wat meer spanning en plezier voor iedereen te krijgen zijn de spelregels in de loop van de jaren aangepast.

Niet alleen snelheid is belangrijk

Tijdens de tocht is het de uitdaging zo traditioneel mogelijk te varen. Dit betekent zo min mogelijk op de motor varen, geen elektrische lieren te gebruiken etc. Er wordt aangemoedigd zoveel mogelijk oude technieken te gebruiken, hiervoor krijg je extra punten terwijl bijvoorbeeld op de motor varen strafpunten oplevert.

Als de wind in het kanaal van Goes op de kop staat en er niet gezeild kan worden wordt er door de bemanning zoveel mogelijk gejaagd (het schip voort trekken), al dan niet met behulp van paarden of oude tractortjes.

Jagen met een tweespan of meer – foto Joke Bot

Ook het afmeren van de schepen gebeurt waar mogelijk, men moet natuurlijk wel redelijkerwijs kijken naar de veiligheid, op de oude manier. Afremmen met putsen (emmer aan een touw) en op de hand verhalen (veranderen van plaats) leveren leuke taferelen op voor de toeschouwers. Wegvaren zonder motor op zeil is een echte kunst, zeker in een volle haven met alle andere schippers die vol interesse en kritisch staan te kijken!

Ook worden punten gegeven voor traditionele ludieke acties en bemanning in traditionele kledij. Hoewel dit laatste niet verplicht is, is het wel de wens van de organisatie dat de schippers hier zoveel mogelijk naar streven.

Verkleden hoeft niet, wel gewenst

 

 

Er zijn echter geen verplichtingen en verschijnen er regelmatig zeer kleurrijke lieden aan de start die de tocht als hippie, tovenaar of Galliër volbrengen.

 

Degene die de meeste punten heeft verdiend is de winnaar van dat jaar en ontvangt de wisselbel, waarin de naam van zijn of haar schip en het jaartal van de overwinning gegraveerd zal worden.

De ‘Bietenbel’

Daarnaast is het de bedoeling dat de schepen een logboek inleveren dat beoordeeld wordt naar uitvoering en originaliteit, hiervoor is een wisselbeker.

Tot en met 2009 was de finish altijd in Bruinisse waar de keurmeester van de Suikerunie elk jaar op ons te wachtte voor de bietenkeuring. Elk schip wordt gevraagd iets met de suikerbiet te doen en deze in te leveren.

De keurmeester beoordeelt alle bieten creaties en hiervoor stelt de suikerunie elk jaar een prijs ter beschikking. Daarna wordt er een borrel gedronken die zeilmakerij Vrijheid Nautic voor ons koud zet.

Suikerbieten zijn gelost – Foto Ellywa commons.wikimedia.org

 

 

Voor de eerste keer is dit jaar de prijs uitgereikt voor de snelste zeiler tijdens de tocht. De prijs is gesponsord door Zeilvloot Zierikzee van Jaap Klok.

 

 

Als afsluiting eten alle deelnemers samen een maaltijd die gesponsord wordt door de Suikerunie en daarna vindt de bekendmaking van de winnaars en de prijsuitreiking plaats. Vervolgens vertrekken de schepen de volgende ochtend weer naar hun thuishaven.

De vloot zeilt naar Zierikzee