De Oosterschelde was eeuwenlang niet meer dan een rivierarm. Voor haar ontstaan moeten we even terug in de tijd.

Situatie in Zeelandia in 1609 volgens de kaart van Hondius

Situatie in Zeelandia in 1609 volgens de kaart van Hondius

De Schelde

De Schelde is een 350 kilometer lange rivier. De bron ligt in de gemeente Gouy in het departement Aisne, in het noorden van Frankrijk. Vanaf daar slingert de Schelde zich door regio’s Picardië en Nord naar België vanwaar de rivier zich in het Zuidwesten van ons land richting Noordzee begeeft.

De eerste keer dat we de naam van deze rivier tegenkomen is in een Romeinse tekst uit de eerste eeuw voor Christus. De Romeinse naam was Scaldis.

Scheldebron in Gouy - foto Boerkevitz - httpscommons.wikimedia.org.

Scheldebron in Gouy – foto Boerkevitz – httpscommons.wikimedia.org.

Ontstaan Oosterschelde

Zo’n 8.000 jaar geleden dwongen zandafzettingen in het gebied tussen Gent en Zeebrugge de Schelde een richting te zoeken naar het oosten. Hier stroomde de Schelde in de vroegere bedding van de Rupel naar zee. Ongeveer 5.000 jaar geleden steeg de zeespiegel en drong de zee zover landinwaarts dat deze ter hoogte van Bergen op Zoom doorbrak naar de Schelde. Zo werd de Oosterschelde gevormd.

 

 

De Deltawerken

De Deltawerken

Zout en Zoet

Ondanks natuurlijke veranderingen en ingrijpen van de mens (Deltawerken) is de Oosterschelde altijd een gebied geweest waar zout- en zout water elkaar ontmoetten. Ook bleef het getijdengebied. Hierdoor is in en rond de Oosterschelde een uniek natuurgebied ontstaan met de meest zeldzame flora en fauna.

Bij eb vallen de slikken en platen droog. Veel vogels vinden hier het voedsel van hun voorkeur. Maar achter de dijken is de natuur niet minder interessant. Inlagen, karrevelden en kreekgebieden zijn nog steeds getuigen van het ontstaan van het gebied. Onder het wateroppervlak en aan de voet van de dammen hebben tal van dier- en plantsoorten hun plaatsje gevonden. U kunt hier waaierkokerwormen, zeekatten, Iers mos en anemonen vinden.

Sepia of zeekatten - foto Diliff - httpscommons.wikimedia.org

Sepia of zeekatten – foto Diliff – httpscommons.wikimedia.org

Veranderingen

In de loop der jaren is hier een wel heel bijzonder gebied ontstaan. Zo bijzonder dat het op 8 mei 2002 de officiële status van Nationaal Park kreeg.

Het Nationaal Park Oosterschelde is het grootste Nationaal Park van Nederland. De oppervlakte bedraagt 370 km², waarvan 350 km² buitendijks, of wel water gebied. Grofweg genomen wordt het park begrensd door de dijken van Schouwen-Duiveland, Tholen, Sint-Philipsland, Noord- en Zuid-Beveland en de dammen van de Deltawerken. Maar ook de Keeten, het Mastgat, de Krabbenbeek, het Zijpe en de Krammer worden tot het park gerekend.

Mosselkweek blijft belangrijk

Mosselkweek blijft belangrijk

 

Huidig belang

Natuur en economie hebben in het park een mooie balans bereikt. Voor de traditionele en wereldberoemde vangst van Zeeuwse mosselen is een gebied van 1.550 ha. gereserveerd. Maar ook de teelt en vangst van oesters, Oosterscheldekreeft  en andere vissoorten is niet te onderschatten.

Toch zijn toerisme en vrijetijdsbesteding belangrijke economische factoren geworden voor dit deel van Zeeland. Op tal van plaatsen langs de kust zijn jachthavens ontstaan en motorjachten- en zeilschepen varen hier in grote getale rond. Ook de sportvissers komen hier, zowel vanaf de dijken als aan boord, goed aan hun trekken. In dit unieke natuurgebied zijn grote stukken geschikt gemaakt voor andere watersporten zoals surfen en kitesurfen. En niet in de laatste plaats, dank zij de unieke onderwaterflora en fauna is Nationaal Park Oosterschelde uitgegroeid tot het belangrijkste duikgebied van Nederland.

Kitesurfing - Foto Manuel González Olaechea

Kitesurfing – Foto Manuel González Olaechea

Altijd in beweging

Het Nationaal Park Oosterschelde is altijd, net als de natuur hier, in beweging. Het verdwijnt onder water en duikt weer op in een steeds wisselend ritme, dag en nacht en veranderend door de invloeden van het weer.

Saai is het hier nooit. Met wat geluk kun je een groep van de kleinste walvisachtigen, bruinvissen, tegenkomen. Op de Roggeplaat liggen zeehonden uit te buiken, omgeven door honderden watervogels die elk hun typisch geluid produceren.

 

 

 

Bruinvien dartlelen in de Oosterschelde

Bruinvissen dartelen in de Oosterschelde

Nationaal Park Oosterschelde is, nationaal en internationaal beroemd als stopplaats en overwinteringsplek voor vogels. Afwisselend verblijven hier jaarlijks 85 verschillende soorten watervogels. Voor deze passanten is de Oosterschelde een van de vijf belangrijkste Europese schakels langs hun Oost-Atlantische trekroute. Deze pleisterplaatsen zijn van doorslaggevend belang!  Voor veel vogelsoorten is het erop of eronder, een strijd op leven en dood om de volgende tussenstop te halen. In de Oosterschelde kunnen ze uitgeput aanschuiven aan een enorme, gedekte tafel van slikken en zandplaten die bij eb boven water komt.

Brandganzen scharrelen naar voedsel

Brandganzen scharrelen naar voedsel

De week van…

Veel van het fraais dat het Nationaal Park Oosterschelde te bieden heeft blijft onontdekt. Daar wil men iets aan doen. Van 8 tot en met 15 september vieren we de Week van de Oosterschelde.

Er is een prachtig programma samengesteld om u kennis te laten maken met de mogelijkheden die het gebied biedt.

 

Stoere Eenvoud

Stoere Eenvoud

 

Varen

U kunt op het water deelnemen aan diverse activiteiten, zoals met de Stoere Eendracht zeilend zeehonden gaan spotten. Of vanuit de Oesterput op Noord-Beveland de Oosterschelde verkennen met een zeekajak. Een sleepvistoer meemaken vanuit Yerseke. Waarom niet deelnemen aan een natuurvaartocht vanuit Burgsluis?

 

 

Wandelen

Voor de meer sportievelingen staan er wandeltochten gepland. Om er maar een te noemen; het weidegebied Yerseke Moer wordt ook wel het openlucht museum van Zeeland genoemd. Sporen van natuur en cultuur van de laatste 2.000 jaar terug te vinden, omringd door een bijzondere flora en fauna. Het Yerseke Moer is bekend vanwege haar duizenden ganzen.

Maar ook de Vleermuizen Excursie op Tholen of struinen in de Scherpenissepolder zijn de moeite waard.

Orchideeen - Foto Eric Waterschoot

Orchideeen – Foto Eric Waterschoot

Kiest u voor wandelen? Laat u verleiden tot een orchideeënwandeling in de Haaftenpolder. Naast talloze vogels die hier op de eilanden in de kreek rusten en broeden bloeien hier jaarlijks honderden uitzonderlijke orchideeën. De boswachter legt u graag alles uit.

Heel bijzonder, een idee waarop u zelf niet gauw zou zijn gekomen; de streekproductenveiling. In Sint-Annaland bevind zich de enige aardappelveiling van Nederland. Maar de Thoolse Streekproductenveiling biedt iets speciaals. In het voorjaar en in de zomermaanden kan je op iedere woensdagochtend en -middag plaatsnemen in de authentieke bankjes van de veiling en de klok bedienen om een goede prijs af te slaan voor het streekproduct van je wensenlijstje.

Kopen

Zelf bieden en kopen op de veiling

Zelf bieden en kopen op de veiling

 

 

Producenten en leveranciers van Tholen en uit andere delen van  Zeeland zorgen iedere week voor verse en lekkere seizoen groenten waaronder aardappelen, aardbeien, kersen, appels en rood fruit. Ook de zilte streekproducten zoals lamsoren en zeekraal komen aan bod. Daarnaast worden ook echte Thoolse vis, eieren, kasproducten, koekjes, Zeeuwse babbelaars, mosterd en bloemen uit de streek geveild door de veilingmeester.

Voor de kinderen

Ook voor de kinderen is er genoeg te beleven tijdens de Week van de Oosterschelde. Ze kunnen op snorkelsafari, of sleepnetvissen op het stand bij Neeltje Jans.

Wat is er nog leuker dan jutten? Samen met een natuurgids gaan ze op zoek naar bijzondere schelpen, of bijzondere botjes. Samen speuren naar sporen in het zand. Welk dier is hier langs gekomen?

Lopende zeester bij eb, strand tussen Renesse en Haamstede

Lopende zeester bij eb, strand tussen Renesse en Haamstede

 

 

 

Laat deze gelegenheid om het prachtige Nationaal Park Oosterschelde anders te leren kennen u niet ontgaan. Gebruik een van deze dagen om Zeeland totaal anders te leren kennen. Voor uitgebreidere informatie kunt u op dit deel van de website gaan zoeken,

Wij wensen u veel plezier!

Bron: Nationaal Park Oosterschelde