Biezelinge, een klein dorpje op Zuid-Beveland, maakt deel uit van de gemeente Kapelle. Op 1 januari  2015 telde Biezelinge 1999 inwoners.

Het vroeger wapen van Biezelinge

Het vroeger wapen van Biezelinge

 

Oorspronkelijk werd Biezelinge gesticht aan de oever van een brede kreek die van noord naar zuid door Zuid-Beveland liep. Tijdens de 11de eeuw damde men deze kreek in. Bij deze dam ontstond een nederzetting. Gedeelten van deze dam zijn terug gevonden onder de huidige Hoofdstraat van het dorp en in het marktplein.

Biezelinge bestond uit drie delen. Naast het dorp waren er de buurtschappen Dijkwiel en Eversdijk.

Biezelinge in de Middeleeuwen

Biezelinge in de Middeleeuwen

Dijkwiel, de naam wordt afgeleid van een ‘Weel’ bij de dijk. Een weel, ook wel wiel, waai of waal is een kolk die een bepaald type oppervlaktewater aanduidt. Aan zee- en rivierdijken zijn kolken de restanten van dijkdoorbraken. Door de centrifugaal kracht van het water ontstonden diepe gaten, vaak wel tot tien meter diep.

Dijkwiel ligt aan de weg van ’s Gravenpolder naar Kapelle. Ook aan de spoorlijn Goes-Kapelle. Uit opgravingen is gebleken dat Dijkwiel in de 12de eeuw al bewoond was. Dat kan wel kloppen, want afgaande op de helft van de naam ‘Dijk’ kunnen we constateren dat dit woord in plaatsnamen voor de 11de eeuw niet voorkwam.

Eversdijk is een oude ambachtsheerlijkheid in bezit van de Heren van Eversdijk. In 1247 wordt de parochie Eversdijk al genoemd in een oude oorkonde. Waarschijnlijk was Eversdijk een dochterparochie van ’s Heer-Abtskerke dat behoorde tot het gezamenlijk bezit van de abdijen van Sint Paulus in Utrecht en de Onze Lieve Vrouwe abdij van Middelburg.

Eversdijk, het tweede buurtschap dat onder Biezelinge valt, was vroeger een dorp met een kerk die op een verhoging, een terp, was gebouwd. Deze terp is nog steeds als een mooi, met bomen begroeid oud kerkhof herkenbaar.

Het met bomen omzoomde kerkhof van Eversdijk

Het met bomen omzoomde kerkhof van Eversdijk

De kerk van Eversdijk stortte in 1821 in. Later werd het gebouw helemaal afgebroken. De toren bleef staan tot 1840. De klok, die de naam Sebastiaan droeg, werd uit de toren gehaald en is overgebracht naar de toren van ‘s Heer-Abtskerke.

Biezelinge vroeger

Biezelinge vroeger

Terug naar Biezelinge. Het dorp viel bestuurlijk altijd onder Kapelle. Biezelinge was geen kastelendorp of een boerennederzetting, Het was vanaf het ontstaan een havenplaats. De Tieringe was een kreek die van Kapelle naar de Honte stroomde. Het deel dat langs de nederzetting stroomde, het latere Molenwater, werd Biezelinge genoemd. Hieraan dankt het dorpje waarschijnlijk haar naam.

Oudheidkundige vondsten tonen aan dat de Biezelinge al voor men overging tot de bedijking van delen van Zuid-Beveland, was afgedamd.

Omstreeks 1150 kwam de definitieve bedijking tot stand. De oude dam werd opgenomen in de dijk. Deze dam vormt de tegenwoordige Hoofdstraat. De buitendijkse kreek werd hierdoor een natuurlijke haven.

Op de dam ontstond al snel bebouwing. Hieronder ook de dorpsherberg. Aan de buitenzijde van de dam werd een deel van de grond opgehoogd en verstevigd. Hierdoor ontstond een buitendijks marktplein. Hier werden per schip aangevoerde goederen opgeslagen en er ontstond een levendige markt.

Oorspronkelijk de dorpsherberg, later pastorie, momenteel woonhuis

Oorspronkelijk de dorpsherberg, later pastorie, momenteel woonhuis

Hoewel het deel van de ingedijkte Biezelinge later de naam Molenwater kreeg, is nergens terug te vinden dat er ooit een getijdemolen heeft gestaan in het dorp. Waarschijnlijker is het dat het Molenwater zijn naam te danken heeft aan de windmolen die vlak bij het water stond.

Tijdens de middeleeuwen werd de Oosterschelde steeds breder en dieper. Deze ontwikkeling was economisch gunstig voor Biezelinge. Er ontstond een ideale haven voor schepen die Vlaanderen als bestemming hadden. Het dorp groeide snel en stak Kapelle, waarvan het zowel kerkelijk als bestuurlijk nog steeds afhankelijk was voorbij.

De lakenindustrie groeide en in 1339 verleende graaf Willem III het dorp het privilege voor een wekelijkse vrije graanmarkt.

In 1346 werd aan de haven een kapel gebouwd. Maar, daar waar gelijkaardige havenstadjes als Tholen en Brouwershaven een eigen bestuur kregen, hielden de ambachtsheren van Kapelle dit voor Biezelinge tegen. Het duurde tot 1529 voor er, na lange strijd een eigen parochie kon worden gesticht. Dat was belangrijk voor Biezelinge.

Zeeland bezat in die periode 15 kapittels en 56, zowel mannen- als vrouwenkloosters. Daar vloeiden enorme kapitalen naar toe. Veel daarvan werd gebruikt voor goede doelen.

Het klooster Jeruzalem

Het klooster Jeruzalem

Een van die kloosters was het nonnenklooster der Edele Jonckvrouwen in Biezelinge, het Victorinnenklooster Jeruzalem. Er waren een aantal goede redenen om juist hier een klooster te bouwen. In de wijde omgeving stond geen ander klooster. De ligging van Biezelinge, een goede haven met levendige handel met Vlaanderen en Brabant en het feit dat het een welvarend landbouwgebied was, was voor de geestelijken aantrekkelijk. Ook de nabijheid van de kastelen Maelstede en Bruelis gaf een garantie voor een veilig en rustig bestaan.Het klooster werd in 1246 gesticht door Heer Wolfert van Maelstede. Het was een bescheiden gebouw dat haar inkomsten voornamelijk betrok uit grondschenkingen.

In 1580 bereikte de Reformatie ook Biezelinge. Het klooster werd verlaten en afgebroken.

Tijdens de 17de eeuw verzandde de haven steeds meer. Er ontstond een groot schorrengebied langs de Biezelingse Ham. Het haventje was haar functie verloren en in 1717 werd het bij de Zwarte Weel afgedamd.  Hierdoor ontstond het poldertje “Haventje van Biezelinge”. In 1756 werd ten zuiden van het dorp een grotere polder ingedijkt, de Willem-Annapolder.

Het dorp veranderde nu in een landbouw- en fruitteeltdorp.

In de loop van de vorige eeuw zijn Biezelinge en Kapelle aan elkaar vastgegroeid.

Biezelinge en Kapelle nu

Biezelinge en Kapelle nu

De voormalig premier van Nederland, Jan Peter Balkenende zag in 1956 in Biezelinge het levenslicht.

Voor winkelen bent u grotendeels op Kapelle aangewezen, waar u alles van uw gading kunt vinden.

In de onmiddellijke omgeving van Biezelinge zijn een aantal gezellige restaurants en naar een goed terras hoeft u niet te zoeken.

Kennis maken met Zuid-Beveland. Begin hier uw ontdekkingstocht.