In het westen grenst Terneuzen aan de Margarethapolder. Als u vanuit dat punt drie kilometer, langs het water, de Huissenspolderweg volgt wordt u plotseling geconfronteerd met een kluitje huizen langs de dijk. U bent in Griete.

Griete

Buurtschap

Griete is een buurtschap aan de Westerschelde en valt onder de gemeente Terneuzen. Een gezellig buurtje klinkt misschien wel beter dan buurtschap. Eigenlijk liggen alle 31 huizen aan een dijk. Blijf de dijk volgen en u komt uit op het schiereiland waar Ossenisse, Walsoorden en Kloosterzande liggen.

De Margarethapolder

Margarethapolder

Oorspronkelijk was dit een schorrengebied. In 1737 vond men dat het ‘bekwaam was om ingepolderd te worden’. In 1742 was de polder ‘uijt den souten bedijkt’. Ze werd vernoemd naar Margaretha de Mauregnault, die ambachtsvrouwe van Zaamslag was. De polder had een oppervlakte van 253 ha.

Verder naar het noorden durfde men de polder niet uit te breiden. Er dreigde vanaf het begin dijkval. Deze vrees was niet helemaal onterecht. Tijdens de stormvloed van 14 en 15 november 1775 werden grote stukken land weggeslagen van de eilanden en  dijken braken op vele plaatsen door. Er verdronken ongeveer driehonderd mensen. De dijk raakte zwaar beschadigd.

Er werd een inlaagdijk aangelegd. Maar veel mocht dat niet helpen. In 1800 kreeg men opnieuw te maken met dijkval waarbij de inlaag onder water kwam te staan. Op 22 januari 1802 overstroomde de hele polder.

Welkom bij het wiel

Wiel van Val

Opnieuw werd een inlaagdijk aangelegd, nu in westelijke richting bij het buurtschap Val, ca. 2 kilometer ten zuiden van Griete. Men achtte zich veilig, maar helaas. Op 15 januari 1808 liet men door onachtzaamheid een sluis openstaan en opnieuw liep de Margarethapolder vol. Daarbij is het wiel van Val ontstaan.

Een wiel, ook wel weel of kolk is een klein oppervlaktewater. Langs dijken en rivieren zijn het overblijfdelen van dijkdoorbraken. Bij zo’n doorbraak konden kolken ontstaan door het ronddraaiende water. Deze wielen waren soms wel 10 meter diep.

Rondom het wiel in Val werden de momenteel nog karakteristieke dijken aangelegd waarlangs het gehucht is gebouwd. Dit is een zeldzame, zo niet unieke vorm van bebouwing in Nederland.

Griete – Google Earth

Sinds 1808 is de Margarethapolder nooit meer overstroomd. Zelfs de Watersnoodramp van 1953 bracht Griete relatief weinig schade toe.

Zaamslag

Oorspronkelijk behoorde Griete, waarvan de naam is afgeleid van Margaretha, (Grietje) tot de gemeente Zaamslag, samen met andere buurtschappen zoals De Kraag, De Val, De Eendragt en Othene. Bij de gemeentelijke herindeling van 1997 zijn ze samen met Zaamslag opgeslokt door Terneuzen.

 

Griete – Google Earth

Havens

Een Poon is een zeilende platbodem die veel voorkwam op de zuid Nederlandse wateren. Dit type schip werd voor het eerst gebouwd in de 13de eeuw en bleef varen tot in de 20ste eeuw. Er zijn zelfs nog enkele stalen schepen van dit type gebouwd. Van 1821 tot 1877 beschikte Zaamslag over een landbouwhaven. Dit werd de Poonhaven genoemd naar de vele Ponen die hier in- en uitvoeren. De haven lag aan het Hellegat, een zeearm die Hulst verbond met de Westerschelde.

Poon

 

 

 

 

Door het indijken van de Van Lijndenpolder in 1877 verdween het haventje dat intussen helemaal is dichtgeslibd. Vanaf dat moment nam het haventje van Griete, dat aangelegd werd in 1873, de functie over van Poonhaven.

Het getijdenhaventje van Griete biedt plaats aan ca. dertig schepen. De meesten worden gebruikt door pleziervissers.

MUD

Aan het einde van het havendammetje staat de markering van een voormalige uitkijkpost, een MUD paal. Deze palen, waarvan de afkorting staat voor Mijnen Uitkijk Dienst, zijn een overblijfsel van de Koude Oorlog. Meer over deze dienst en de palen kunt u hier lezen.

MUD Paal bij Griete

Leuk?

Zeker wel. Als u in de gelegenheid bent om Griete, met haar voornamelijk oude woningen aan te doen, zouden we dat zeker doen.

Het karakteristieke ‘straatje’ aan de dijk met woningen die voornamelijk uit de dertiger jaren van verleden eeuw stammen, en de omgeving zijn een bezoek zeker waard. Trouwens, tussen die 31 huizen met totaal 80 inwoners, bevind zich een gezellig café met in de zomer een feestelijk terras.

Wat een mooie omgeving

 

 

 

 

 

Griete? Zeker doen!