Meliskerke is een klein dorp dat deel uitmaakt van de gemeente Veere.  Door de bewoners wordt de naam afgekort tot Melis. Het dorp telt ongeveer 1.500 inwoners.

Meliskerke ligt centraal op het eiland Walcheren

Het gemeentewapen van Meliskerke

Het gemeentewapen van Meliskerke

Geschiedenis

Meliskerke is een van de ‘Kerkdorpen’ van Walcheren. Zij worden zo genoemd omdat de namen steeds op -kerke eindigen.

De eerste vermelding van Meliskerke dateert uit een oorkonde uit 1240. Deze komt voor in een oorkonde van de bisschop van Utrecht en werd Meilofskerca genoemd. Het viel onder het gezag van de Middelburgse abdij.

De oorkonde beschrijft een oud geslacht van Meliskerke, dat in die tijd ook Hugoambacht werd genoemd. Het vermoeden is dat het de naam kreeg van ene Hugo, een adellijk persoon. In 1359 werd gerept over ene Simon Janszoon uit Meloudskerke. In ieder geval staat vast dat Meliskerke al meer dan 750 jaar bestaat.

ambachtsheerlijkheid Meliskerke

ambachtsheerlijkheid Meliskerke

Ambachtsheerlijkheid

Melis- en Mariekerke heeft altijd de status van ambachtsheerlijkheid gehad. Deze heerlijkheid is meer historisch dan men zou vermoeden. In de loop van de geschiedenis hebben belangrijke personen en families hiervan deel uitgemaakt.

 

 

 

Het Huis te Meliskerke

Het Huis te Meliskerke

 

 

 

Daaronder Van Borssele van Brigdamme, Anna van Bourgondie, De Vriese, Tulleken en De Bruin. Willem Hendrik de Bruin gebruikte graag de toevoeging ‘van Melis- en Mariekerke’. Hij is de laatst vermelde ambachtsheer. Hij overleed in 1936. De meeste van de hier genoemde families bewoonden ‘Het Huis te Meliskerke’.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Willem Hendrik de Bruyn van Melis- en Mariekerke

Willem Hendrik de Bruyn van Melis- en Mariekerke

 

Tot 1650 waren met name de adel, daaruit voortvloeiende huwelijken en het erfrecht waardoor bepaald werd wie de eigenaar van een heerlijkheid kon worden. Daarna veranderde de situatie. Heerlijkheden konden worden gekocht. Vooral rijke handelsfamilies en de bestuurselite zagen hier brood in. In de 18de en 19de eeuw was het bezit van een heerlijkheid en de daarbij behorende rechten een statussymbool. Het was het toonbeeld van rijkdom.

 

 

 

 

 

 

 

 

De Odulphuskerk

De Odulphuskerk

Odulphuskerk

Het meest bijzondere gebouw van Meliskerke is zonder twijfel de voormalige rooms katholieke Odulphuskerk. Men neemt aan dat de eerder genoemde heer Hugo de stichter van de kerk is geweest. Het is niet met zekerheid vast te stellen wanneer de kerk is gebouwd. Gezien de romaanse bouwstijl met de ronde raambogen wordt aangenomen dat de kerk tussen 1350 en 1400 is ontstaan. Het is in ieder geval een van de oudste kerken van Walcheren.

 

De Odulphuskerk heeft een opvallende bijzonderheid. Tijdens de bouw had men niet met alles rekening gehouden. Ook niet met de bouwgrond. Bij het bouwen van de toren ging de grond verzakken. Na lang nadenken besloot men verder te gaan met de bouw van de toren in verticale richting. Daardoor staat er nu een ‘scheve toren van Meliskerke’. De toren staat 60 centimeter uit het lood, maar houdt stand.

De ambachtsherenbank in de Odulphuskerk - foto Rob de Groot

De ambachtsherenbank in de Odulphuskerk – foto Rob de Groot

 

Interieur

De Odulphuskerk werd in 1566 tijdens de beeldenstorm niet gespaard. Na het nodige herstel werd het gebouw in gebruik genomen als protestantse kerk. Om de kerk geschikt te maken voor de hervormde eredienst maakte van het voormalige koor een consistorie.

Het interieur is overwelfd door een houten tongewelf met trekbalken. De preekstoel dateert uit 1620. Opvallend is de herenbank die in 1749 werd geschonken door Daniël Tulleken, destijds ambachtsheer. Deze bank is een prachtstuk uit de 18de eeuw, uitgevoerd in Lodewijk XV stijl.

Het orgel is omstreeks 1740 gebouwd door Peter Weidtman en werd in 1859 in de kerk geplaatst.

Doopvont - foto Rob de Groot

Doopvont – foto Rob de Groot

Ook heel bijzonder is de prachtig uitgevoerde zilveren doopvont met inscriptie. Jan Jacob Leydekker de Bruin, gecommitteerde  van de rekenkamer van Zeeland en erfgenaam van de heerlijkheid schonk deze op zijn vijftigste verjaardag in 1801 aan de Odulphuskerk.

Het is mogelijk deze prachtige en bijzondere kerk van binnen te bezichtigen. In het zomerseizoen op woensdag en zaterdagmiddagen van 13.30 tot 16.30 uur is ze geopend voor publiek.

 

 

 

Molen

Een ander opvallend bouwwerk is de Meliskerkse korenmolen. De huidige molen werd gebouwd in 1801 nadat de bestaande molen een jaar eerder tijdens noodweer volledig was verwoest.  De molen is tot 1954 in gebruik geweest en raakte daarna in verval. In 1987 is de naamloze molen grondig gerestaureerd door de gemeente Veere die de eigenaar is.

Een vrijwillige molenaar laat de molen nog elke week draaien. Meestal op zaterdagen. Alles is te bezichtigen tussen 10:00 en 16:00 uur, tenminste als de molenaar aan het werk is.

Meliskerkse Molen - Foto Quistnix - httpscommons.wikimedia.org.

Meliskerkse Molen – Foto Quistnix – httpscommons.wikimedia.org.

Meliskerke

Meliskerke heeft zich er nooit op kunnen beroepen een groot dorp te zijn geweest. In het begin van de zestiger jaren van vorige eeuw, toen het dorp nog een zelfstandige gemeente was, samen het buurtschap Mariekerke, telde het ongeveer 600 inwoners. In 2016 was dat aantal opgelopen tot 1475. inclusief de buitengebieden.

Mariekerke is een prachtig voorbeeld van een ‘gekrompen dorp’. Het iets ten oosten liggend van Meliskerke gehucht was ooit een parochie en stond bekend onder de naam Heerlijkheid Mariekerke.

Ringrijden - foto Dorpsraad Meliskerke

Ringrijden – foto Dorpsraad Meliskerke

Meliskerke kan zonder meer, voor de fijnproevers, een van de smaakmakers van Walcheren worden genoemd. Er is een echte warme bakker. De geur van vers brood in de ochtend doet u watertanden. Daarnaast is er een ambachtelijke slager. Zij kunnen niet alleen de inwoners van Meliskerke tot hun klantenkring rekenen. Ook bewoners uit omringende dorpen weten de weg naar de middenstand van Meliskerke te vinden.

 

Dorsvloer vol confetti

Franca Treur zette Meliskerke uitgebreid op de kaart. Ze groeide op in een bevindelijk gereformeerd boerengezin in het dorp. Na de middelbare school aan het Calvijn College studeerde zij psychologie en literatuurwetenschap aan de universiteit in Leiden. Ze werkte als journaliste, maar wilde meer.

Franca Treur

Franca Treur – foto Filip Naudts

In oktober 2009 verscheen haar eerste boek, ‘Dorsvloer vol confetti’,   een psychologische roman over een meisje dat eind jaren tachtig, begin jaren negentig in Zeeland opgroeit in een strenggelovig boerengezin. Het boek verkocht goed. Door het onderwerp en haar achtergrond werd zij regelmatig vergeleken met de schrijvers Jan Siebelink en Maarten ‘t Hart, die net als Franca afkomstig waren uit een streng gereformeerd milieu en net als Franca daarmee hebben gebroken. Van Treurs debuutroman werden ruim 150 duizend exemplaren verkocht.

Met zo een grote oplage was het onvermijdelijk dat een film zou volgen. Dat gebeurde dan ook. In 2014 werd hier een film van gemaakt onder de regie van Tallulah Hazekamp Schwab.

omslag Confettie op de dorpsvloer

omslag Confettie op de dorpsvloer

Omgeving

Meliskerke is een oase van rust. De omgeving nodigt uit tot fietstochten   en wandelingen door dit voornamelijk agrarische gebied. U vindt hier rust en ongerepte natuur. Maar ook voor liefhebbers van strand en zee is het een geweldige plaats om na het strandbezoek, zich terug te trekken in alle rust. Zoutelande ligt op slechts 2,5 kilometer afstand. Het al meer toeristisch ingestelde Westkapelle op iets meer dan 7 kilometer.

Kennis maken met Meliskerke met al haar mogelijkheden? Daar is meer dan één dag voor nodig. Maar deze kleine gemeenschap is dat zeker waard.

 

 

 

 

 

 

 

.