Op 17 september 2015 werd in Oud-Vossemeer de Stichting Roosevelt in Oud Vossemeer opgericht. Als doel stelde de stichting zich het inrichten en in stand houden van een informatiecentrum waar men terug kan gaan in de geschiedenis van de familie Van Rosevelt, zoals ze toen nog heette, die hier haar oorsprong had.

De stamvader

Claes Martenszen van Rosevelt was eigenaar van een stuk grond op Tholen, gelegen in de driehoek tussen Poortvliet, Tholen en Oud-Vossemeer. Zeeland maakte deel uit van de Republiek der (Verenigde) Zeven Provinciën. Het was, met het einde van de Tachtigjarige Oorlog in zicht, armoede troef in het land.

Claes had grote verhalen gehoord over eindeloze stukken grond en ongekende mogelijkheden in de Nieuwe Wereld, aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, met name in de handelskolonie Nieuw Amsterdam.

Een kaart van de vallei van de Hudsonrivier, detail van een kaart van Blaeu

Verhuizing naar de Nieuwe Wereld

Vermoedelijk ergens tussen 1638 en 1640 vertrok Claes met zijn vrouw naar de Nieuwe Wereld, op zoek naar een meer zekere toekomst.  Het ging hem voor de wind. Tussen 1650 en 1658 liet hij vijf kinderen dopen in de Nederduits Gereformeerde Kerk in Nieuw Amsterdam. Hierbij werd de naam omgevormd tot Roosevelt.

In 1652 kocht hij een boerenhoeve van een andere Nederlander, Lambert van Valckenburg. Zijn nieuwe bezit bestond uit een groot woonhuis met schuren en 19 ha. grond en lag in wat nu het centrum van Manhattan is, met inbegrip van de plaats waar de Empire State Building staat. Hier ligt de basis van het kapitaal van de familie Rosevelt.

Nieuw-Amsterdam, een kleine nederzetting in de 16de eeuw

Rijkdom en gezinsuitbreiding

De familie breidde zich snel uit en, mede gezien hun invloed en kapitaal kon het niet uitblijven of ze werd ook politiek actief. Opvallend was dat er onderling grote verschillen waren in politieke opvattingen, maar dat verstoorde de onderlinge familierelaties niet. Het leidde er toe dat de Familie Rosevelt, waarvan de naam inmiddels was aangepast met een tweede O zich splitste in twee verschillende partijen. Zij stonden aan de wieg van de Democratische en de Republikeinse Partij.

President Theodore Roosevelt

Presidenten

Groot werd de invloed van de Roosevelts. Ze leverden twee Amerikaanse presidenten af. De eerste was Theodore die van 1901 tot 1909 het land bestuurde.

In 1932 werd zijn verre neef Franklin gekozen tot machtigste man van de wereld. Hij bleef maar liefst vier termijnen, tot aan zijn plotselinge dood in 1945, aan de macht en loodste zijn land en de wereld door de Tweede Wereldoorlog.

Franklin-Delano-Roosevelt

 

Four Freedoms Monument

Oud-Vossemeer kan dus terecht trots zijn op deze, van oorsprong, Vossemeerse mannen die zo’n grote invloed hebben gehad op de wereldgeschiedenis. Met name aan de naam van Franklin D. Roosevelt wordt in Zeeland veel aandacht besteedt. Hij was getrouwd met Eleanor, een dochter van een broer van Theodore, Eliot.

De Four Freedoms Award is een prijs voor een persoon of instantie die zich op een bijzondere wijze heeft ingezet voor het waarborgen van de vier vrijheden  van de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt. Roosevelt noemde deze vrijheden in het Amerikaans Congres tijdens zijn zogenoemde Four Freedoms-toespraak tijdens de State of the Union van 6 januari 1941.

Door de inzet van Eleanor werden de Four Freedoms van haar man het fundament voor ‘de Universele verklaring van de rechten van de mens’ (Verenigde Naties)

In principe worden jaarlijks vijf prijzen uitgereikt in, vanwege de band met Zeeland, afwisselend Middelburg en Hyde Park in New York.

Band met Oranje

Tussen de Roosevelts en de Oranjes en Nederland heeft altijd een hechte band bestaan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleef prinses Juliana uit veiligheidsoverwegingen in Canada waar prinses Margriet is geboren. Tijdens hun verblijf  in Ottawa bezocht zij met haar drie kinderen regelmatig het Witte Huis. Zij raakten goed bevriend. Voor Eleonora, de vrouw van Franklin, was dit zelfs een reden om haar oude vrienden en ons land beter te leren kennen en in 1948 te bezoeken.

Eleonora Roosevelt bezoekt Nederland in 1948

Tholen

Maar ook op Tholen bleef de naam Rosevelt regelmatig terugkeren. In 1410 gaf hertog Willem van Beieren, graaf van Holland en Zeeland, aan zes heren de schorren en slikken ten noorden van Tholen uit ter bedijking en als ambacht. Daarmee was het ontstaan van de ambachtsheerlijkheid Vossemeer een feit.

 

De voormalige Hooge heerlijkheid Vossemeer

Hooge Heerlijkheid

Het woord ambacht duidt op de rechtsmacht in het aangewezen gebied; overdrachtelijk wordt ambachtsheerlijkheid ook voor het grondgebied gebruikt. De reeds aanwezige of nieuw verworven gronden werden door de leenmannen gekocht, zodat deze na de bedijkingen de grondheerlijkheid bezaten. Tegenover bepaalde lasten, zoals de zorg voor het bestuur en het opbrengen van de belastingen voor de  graaf van Holland, kregen zij de rechten en inkomsten. Vossemeer was een hooge heerlijkheid, wat wil zeggen dat de schepenen recht konden spreken over halszaken, In de praktijk betekende dat het opleggen van lijfstraffen en veroordelen tot  doodstraffen. In 1774 werd de afzonderlijke heerlijkheid Vrijberghe door koop toegevoegd aan de ambachtsheerlijkheid. Door vererving, verkoop, deling enz. zijn de oorspronkelijke delen, later porties of aandelen genoemd, in meerdere kleinere parten gesplitst. In 1935 werd de ambachtsheerlijkheid omgezet in een Naamloze Vennootschap. Momenteel kent deze N.V. 181 aandelen. De heren (maar tegenwoordig ook dames) vergaderen eenmaal per jaar op de eerste zaterdag in juni.

Makkummer aardewerkbord met familiewapen van Roosevelt

Rechtsgebouw

In 1765 werd de bouw van een nieuw rechtsgebouw aanbesteed. In 1771 kwam dit zogenaamde ambachtsherenhuis uiteindelijk gereed en is heden ten dage nog steeds de zetel van de ambachtsheerlijkheid. Vele jaren is het tevens als gemeentehuis in gebruik geweest.

In die tijd was mr. Johan Willem van Rosevelt één van de ambachtsheren. Om die reden is het wapen van de Nederlandse tak van de Roseveltfamilie in de schouw van de haard ingemetseld.

 

 

 

Prinses Beatrix opent het Informatiecentrum officieel

Informatiecentrum

Op 20 april 2016 werd het voormalige ambachtsherenhuis door Prinses Beatrix als informatiecentrum geopend. Zij werd hierbij vergezeld door Eliot, Anne en Jo-Anne Rosevelt, kleinkinderen van Franklin D. Roosevelt. In dit historische gebouw is nu een permanente tentoonstelling over de roemruchte familie en hun banden met Vossemeer. Tevens worden er vandaar uit daaruit diverse expedities georganiseerd.

De warenschilden van de voormalide bestuurders. Rechts bovenaan Roosevelt

 

 

 

Het Rosevelt Informatiecentrum ligt aan de markt van Oud-Vossemeer. Hier tegenover ligt het “Huys van Roosevelt”,    een restaurant-brasserie en een soort dependance waar het goed toeven is en u kunt bijkomen van de opgedane ervaringen.

Praktische informatie

Het informatiecentrum is jaarlijks geopend van begin mei tot eind oktober na telefonische afspraak. U kunt u ook aanmelden via de website. Hier kunt u  zich ook informeren over de mogelijkheden voor grote groepen of speciale arrangementen.

Oud-Vossemeer is goed bereikbaar, zowel over de weg als over water. Een perfect alternatief  voor bus en/of boottrips.

De  entreeprijs van  € 1.50 entree geldt op zaterdagen, onder begeleiding van vrijwilligers. Groepsboekingen tot 60 personen met meertalige gidsen kunnen 7 dagen per week worden gedaan en worden georganiseerd vanuit ‘Huys van Roosevelt’

Het centrum is te vinden aan de  Raadhuisstraat 5 – 4698  AJ Oud-Vossemeer

Telefoon: 06 46 61 37 51

Vraag de folder aan