wapen van Veere

wapen van Veere

Veere is een historisch havenstadje op het voormalige eiland Walcheren. Het stadje ligt ten noordoosten van Middelburg. Aan de noordzijde bevindt zich het Veerse meer en aan de oostzijde loopt het Kanaal door Walcheren.

Veere telt ongeveer 1650 inwoners en is de gemeentezetel van de gelijknamige gemeente.

In de 13de eeuw was er sprake van een gehucht dat de naam de naam Kampveere droeg. Deze naam was te danken aan de aanlegplaats van een veerboot die dienst deed tussen Walcheren en Noord-Beveland. Het veer voer naar het in 1530 verdronken Campen, later naar Kamperland. De afsluiting van het Veerse Gat in 1961 maakte het gebruik van het veer overbodig. Maar het betekende ook het einde van Veere als zeehaven.

Wel heeft het Veerse Meer zich ontwikkeld tot een belangrijk recreatiegebied met veel pleziervaart en mogelijkheden tot andere watersporten.

In 1509 werd Kampveere getroffen door een stormvloed. Kampveere was nagenoeg verdwenen van de landkaart. Echter, door inmenging en op aandrang van de adellijke familie Van Borssele was in 1444 Wolfert I van Borselen getrouwd met de Schotse koningsdochter Maria Stuart, dochter van Jacobus I van Schotland. Onder invloed van deze familie werd Veere in 1541 de stapelplaats van de, uit Schotland geïmporteerde wol. Veere verwierf een monopolypositie en de plaats kwam tot grote bloei.

Het stapelcontract voor wol dat was gesloten tussen Keizer Karel V – heer de Nederlanden – en de Schotse koning was er de oorzaak van dat veel Schotse kooplieden zich in Veere vestigden. De handel in Schotse wol bloeide sterk en na het lossen voeren de schepen volgeladen met dakpannen, laken stoffen, tuinbouwproducten en wapens terug naar Schotland.

Veere omstreeks 1650 naar een kaart van Blaeu

Veere omstreeks 1650 naar een kaart van Blaeu

 

Omstreeks 1600 waren 300 van de 3000 inwoners van Veere van Schotse oorsprong. Zij bezaten in hun ‘Lord Conservator’ een door de Schotse koning aangestelde bestuurder, een eigen notaris, ouderling, politieagent en rechter. Het was een complete Schotse kolonie.

Het was de periode van voor de scheiding der machten waardoor deze functies verenigd konden worden. De Lord Conservator droeg als teken van zijn waardigheid een ovale zilveren plaat waarop een Schotse distel was afgebeeld evenals de koningskroon en het motto van de Orde van de Distel “Nemo Me Impune Lancesset”. Daaronder hing een kleiner schildje waarop de afbeelding van Sint Andreas en zijn Andreaskruis.

De zogenaamde Silver Badge

De zogenaamde Silver Badge

 

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd Veere Spaansgezind. Dat bleef zo tot 4 mei 1572. Het eiland Walcheren werd in die maand al plunderend ingenomen door Oranjegezinde Geuzen. In de nacht van 3 op 4 april wisten een veertigtal van hen, onder leiding van Jerome Tseraerts en Jacob Simonsz. de Rijk, Veere binnen te trekken. De Spanjaarden hadden slechts enkele manschappen in de stad gelegerd. Daarbij werden de Geuzen door de bevolking van de stad geholpen. De leidinggevende van de stad, Hendrik de Rolle, werd door twee man van de trap gegooid en via de Campveerse toren de stad uitgejaagd.

Tserearst moest in de dagen die hierop volgden optreden tegen de bevolking van de stad om een beeldenstorm in de kerken en parochiehuizen te voorkomen.

De macht van de Schotten werd echter ongemoeid gelaten. Zij vormden immers het economische hart van Veere.

Zij waren via privileges vrijgesteld van accijnzen op bier en wijn. Tussen 1613 en 1795 mochten zij in een eigen herberg aan de Wijnbergstraat goedkoop drinken. Zij hadden ook een Schotse presbyteriaanse kerk waarin de diensten van de Schotse staatskerk werden gevolgd en waar zelfs in het Engels werd gepreekt.

Bewaarde Schotse huizen, nu museum

Bewaarde Schotse huizen, nu museum

 

In 1572 sloot Veere zich, zoals de meeste steden op Walcheren, aan bij de opstand tegen het bewind van de Spaanse hertog Alva. Binnen de jonge republiek nam de stad al snel een vooraanstaande positie in. Maar daarna liep alles snel terug.

De Schotten vertrokken uit Veere en tijdens de Bataafsche Republiek (1795 tot 1801) verviel de eens zo welvarende en rijke handelsstad tot een arm vissersdorp.

De rijke geschiedenis van Veere is nog duidelijk terug te zien tijdens een wandeling door de stad. Veere is een van de 17 beschermde dorps- en stadsgezichten van Zeeland. Terecht, kijk eens goed naar de vele monumenten die het stadje telt.

De grote kerk stamt uit 1348. Maar ze was niet altijd kerk. Door de soldaten van Napoleon werd ze gebruikt als militair hospitaal. Het gebouw heeft ook nog dienst gedaan als bedelaarshuis en kazerne. Duidelijk zijn de sporen uit een bewogen bestaan nog zichtbaar.

De kerk van Veere, ca 1700 naar een schilderij van Jan van der Heyden

De kerk van Veere, ca 1700 naar een schilderij van Jan van der Heyden

 

De Schotse huizen aan de Kaai. Zij werden gebouwd door Schotse kooplieden in de 16de eeuw. Deze twee huizen “het Lammeken” en “de Struijs” bieden sinds 1950 onderdak aan het Museum “De Schotse Huizen”.

Er is de oude molen, genaamd de Koe, maar ook de Campveerse toren. Deze werd gebouwd als een deel van de stadsverdediging rond 1500. Vanaf de 16de eeuw deed de toren dienst als kustlicht en werd gebruikt als herberg. De Campveerse toren is nu nog in gebruik en is een van de oudst nog bestaande herbergen van ons land.

De Campveerse toren.

De Campveerse toren.

 

Tijdens een wandeling door de stad vindt u nog tal van andere kleinere monumenten. Veere is een prachtig stadje. De oude pakhuizen en straatjes waar je heerlijk kunt ronddwalen, herinneren nog aan de glorietijd. Veere heeft een bijzonder leuk centrum waar u tussen authentieke winkeltjes plotseling oog in oog staat met een oud snoepwinkeltje, uitpuilend van lekkers uit grootmoeders tijd. Maar ook diverse kledingzaken, cadeaushops en uiteraard souvenirwinkeltjes. De winkels zijn op zondagen geopend.

Snoepgoed uit lang vervlogen tijden.

Snoepgoed uit lang vervlogen tijden.

 

Veere is gastvrij. Er zijn tal van leuke terrasjes langs het Veerse Meer. En in de stad heeft u gezellige restaurants die u alle gelegenheid geven om te smullen van diverse streekgerechten. De ingrediënten komen vaak direct van het land of uit de zee.

Dankzij een uitgebreid netwerk van fietspaden of wandelroutes kunt u kennis maken met Veere. De fietsroute “Rond het Veerse Meer” leidt u langs de mooiste plekjes aan het water en vertelt u over de bijzondere dingen die zich op of in het water voordoen.

Kiest u voor de wandelroute door Veere, geniet dan van een stap terug in de tijd. Waar vroeger binnen de stadswallen ongeveer 750 huizen hebben gestaan, zijn er nu nog maar 300 over. Maar die zijn uitstekend geconserveerd. Als u een wandeling wilt maken onder begeleiding van een gids, dan staat die ter beschikking. Hij of zij zal u zeker wijzen op de historische jachthaven in het midden van het centrum in de schaduw van het prachtige middeleeuwse stadhuis.

De jachthaven en stadhuis van Veere

De jachthaven en stadhuis van Veere

 

Veere heeft zoveel te bieden aan de verwende vakantieganger. En het stadje is behoorlijk zelfvoorzienend.

In de onmiddellijke omgeving zijn vier ruime en goed ingerichte campings. Er zijn uitgebreide bungalowparken in de buurt.

Voor gezellig shoppen, naar de binnenstad, maar aan de rand van de stad zijn supermarkten en grotere retailwinkels.

Er is een openbare basisschool en voor medische hulp kunt u altijd rekenen op Huisartsenpraktijk Veere.

Wat let u om een paar dagen aan Veere te spenderen?