wapen Wilhelminadorp

wapen Wilhelminadorp

Wilhelminadorp is een van de jongste dorpen van Zeeland. Het is een dorpje in de Gemeente Goes. In 2019 telde het dorp 730 inwoners. Maar gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk voor het onderhoud van een gebied van 1.700 hectare.

Wilhelminadorp maakte aanvankelijk onderdeel uit van de gemeente Kattendijke, maar ging in 1969 op in de gemeente Goes.

Wilhelminapolder

Wilhelminadorp ontstond in 1812. In 1809 werden de schorren en opwassen tussen Wolphaartsdijk en het oudland van Goes bedijkt op bevel van Lodewijk Napoleon. Aanvankelijk heette de polder de Lodewijkspolder.

Enige jaren later kwam koning Willem I aan de macht in Nederland. In 1815 kreeg de polder zijn huidige naam. Willem I was getrouwd met Wilhelmina van Pruissen. Haar naam werd voor eeuwig verbonden met deze polder.

Wilhelminadorp ligt aan het kanaal van Goes naar Goese Sas. Dit kanaal werd ook wel het havenkanaal genoemd. Het is ongeveer 5 kilometer lang en het verbindt het centrum van Goes met de Oosterschelde waar het uitkomt bij het buurtschap Goese Sas. Aan het kanaal bevinden zich een aantal jachthavens.

Het kanaal Goes naar Goese Sas

Het kanaal Goes naar Goese Sas

 

Buurtschappen

Goese Sas en de buurtschappen Roodewijk en Blauwewijk horen bij Wilhelminadorp. Deze werden gebouwd om arbeiders in de polder te huisvesten.

Bijzonder aan de Wilhelminapolder en Wilhelminadorp is, is dat er in deze polder maar één landbouwbedrijf is gevestigd. De Koninklijke Maatschap de Wilhelminapolder. Deze maatschap is nog steeds springlevend. Het is een van de grootste landbouwbedrijven van Nederland. Het beslaat totaal een oppervlakte van 1.700 ha. waarvan 1.300 ha. akkergrond.

 

kantoor van de Koninklijke Maatschap de Wilhelminapolder,

kantoor van de Koninklijke Maatschap de Wilhelminapolder,

Meestoof

De polder telde in haar beginperiode vijf boerderijen en een meestoof die gebruikt werd voor het verwerken van meekrap. De stoof kreeg de naam “Holland”. Later is hier het kantoor van de Maatschap gevestigd.

Kort na het ontstaan van de polder werd een brug over het kanaal aangelegd. Aan de voet van de brug werden 20 woningen gebouwd, het begin van Wilhelminadorp. Aan de oostelijke kant van de brug werd een tweede meestoof voorzien. Ook deze bestaat nog steeds.

N256

De Wilhelminapolder wordt doorsneden door de N256, ook wel de Deltaweg genoemd. Deze weg ligt tussen Goes en de Zandkreekdam. Vooral tijdens het vakantieseizoen is deze weg nogal filegevoelig.

Waterstaatskerkje

Het kerkje van Wilhelminadorp ligt verscholen tussen opvallende dennenbomen, midden in het dorp. Het gebouw werd opgeleverd in 1841, dankzij de inspanningen van Iman van den Bosch. Hij was de tweede directeur van Wilhelminapolder. Het is een zogenaamd “waterstaatskerkje”. Dit is de naam die men gaf aan kerkgebouwen die met financiële steun van de overheid werden gebouwd in de periode van 1824 tot 1875.

Het ontwerp en de bouw van dergelijke kerken was afhankelijk van de goedkeuring en controle door ingenieurs van het ministerie van Waterstaat.

Voor Wilhelminadorp bleef rijkssubsidie echter achterwege. De bouw is toen bekostigd door leden van de Maatschap.

Jan Stamperius

Jan Stamperius

Jacob Stamperius

Aan de Stamperiusstraat ligt de Openbare Basisschool Stamperius. Met deze naamgeving wordt de, misschien wel, beroemdste inwoner van Wilhelminadorp geëerd.

Jacob Stamperius werd geboren in 1858 in Wilhelminadorp. Na zijn jeugd ging hij studeren aan de Kweekschool voor Onderwijzers in Haarlem. Na zijn opleiding ging hij aan de slag in Aalsmeer en in 1880 werd hij schoolhoofd in Amsterdam.

Hij schreef een kritisch artikel over kinderlectuur. Naar aanleiding hiervan werd hij door een uitgever uitgedaagd zelf eens een boek te schrijven dat zou beantwoorden aan de eisen die hij stelde. In 1888 schreef hij het ‘Veerhuis aan de Oosterschelde”. Daarmee startte hij zijn carrière als schrijver van kinderboeken die zou duren tot aan zijn dood. Hij schreef tientallen boeken, waarvan de serie over drie kwajongens, ook wel de drie Japen, het meest gelezen werden. Stamperius beschreef daarin de avonturen van drie jongens in de Wilhelminapolder. Stamperius zelf was een van die jongens.

Ondanks zijn woonplaats Amsterdam speelden zijn verhalen zich nagenoeg allemaal af in Zeeland.

kinderboeken

Kinderboeken

drie kwajongens

Drie kwajongens

 Traditie

Wilhelminadorp kan niet bogen op een eeuwenoude traditie zoals veel andere Zeeuwse steden en dorpen. Wel op een merkwaardige oorsprong die nog steeds leeft en bewondering verdient.

Er kan basisonderwijs worden gevolgd. Er is geen huisarts, daarvoor bent u aangewezen op de dokterspost in Kapelle.

Wel is er sprake van enige leuke winkeltjes en opvallend, een behoorlijk aantal restaurant, waaronder zelfs een restaurant bekroont met een Michelinster.

Op enige afstand zijn een viertal campings.

Een uitnodiging

De Wilhelminapolders en Wilhelminadorp zijn een uitnodiging voor mensen die van een rustige vakantie willen genieten, wandelen en fietsen. Voor uitgebreid shoppen ligt Goes, de tweede grootste winkelstad van Zeeland, op vijf kilometer.

In oktober is de jaarlijks terugkerend spektakel de “Bietentocht”. Hierbij worden ca. 30 platbodems vanaf de sluis Goese Sas door het kanaal gejaagd door spannen van Zeeuwse trekpaarden. Dit jagen eindigt in Wilhelminadorp. Tijdens dit spektakel lijkt het voor de bezoekers of ze terug gegooid worden in de oude tijd als ze de snuivende paarden zien werken om de oude schepen, met stoere schippers en traditioneel geklede bemanningen door het kanaal te trekken.

Na aankomst in Wilhelminadorp varen de schepen op eigen kracht verder naar de haven van Goes. Toeschouwers kunnen hier de schepen van wel 38 meter lang van dichtbij bekijken en de sfeer opsnuiven van de vroegere Zeeuwse beurtvaart’

Zeeuwse paarden tijdens de bietentocht

Zeeuwse paarden tijdens de bietentocht

 

Wilhelminadorp is goed om te beleven.