Frans Naerebout werd op 30 augustus 1748 geboren in Veere. Hij werd in 1781 als loods gestationeerd in Vlissingen. Hier was zijn opdracht de schepen van de Oost-Indische Compagnie voorzichtig langs de zandbanken te loodsen en veilig de haven van Vlissingen binnen te brengen. 

Woestduin 

Samen met zijn broer Jacob had hij zich eerder al onderscheiden met een spectaculaire redding van 87 opvarenden van het compagnieschip ‘Woesrduin’ dat tijdens een vliegende storm op de Noorderrassen te pletter was geslagen. 

Door deze heldendaad werden de gebroeders Naerebout in het hele land beroemdheden. Hun onverschrokkenheid werd alom geprezen. 

 

 

Jacob overleed spoedig hierna. Maar Frans toonde nog regelmatig zijn heldenmoed en stuurmanskunst. In december 1788 , een strenge winter, zeilde de Zuiderburg uit en zette koers naar China. Aan boord 400 mensen en een half miljoen aan contacten. Het schip verloor op de Rassen haar roer en dreef zes dagen stuurloos rond tussen de ijsschotsen. 

Naerebout wist vanuit Westkapelle het schip te bereiken en bracht het op naar Plymouth. Het bijzondere was dat hij, omdat het schip geen roer meer had. In plaats daarvan twee zware kabels gebruikte. 

Ongewilde lange reis 

Minder geluk had Naerebout in 1794 met de Voorland. Het lukte hem het schip in zwaar weer buitengaats te brengen, maar zelf afstappen  in Engeland was onmogelijk. Om die reden was hij verplicht mee te varen naar Kaap de Goede Hoop. 

Einde loopbaan 

De VOC werd in 1800 ontmanteld en ontbonden. Al zijn heldendaden ten spijt hadden deze hem wel veel erkenning en af en toe een gedenkpenning opgeleverd, meer geen inkomsten.  

Armoede 

De mensenredder Naerebout was gedwongen als garnalenvisser zijn kostje bij elkaar te scharrelen. In 1808 verhuisde hij naar Goes waar hij lantaarnopsteker bij de monding van Zandkreek werd. 

Later werd hij bode en opzichter van de Lodewijkspolder en sluiswachter en havenmeester van het Goese Sas tot zijn dood in 1818. 

Inkomsten en berooid gestorven 

Twee keer ontving hij een gift van 100 gulden. Koning Willem I benoemde hem kort voor zijn overlijden tot Broeder van de Nederlandse Leeuw waarvoor hij een jaarwedde ontving van 200 gulden. Later werd een standbeeld voor hem opgericht.

Boek 

Dirk Kolf groeide op in Vlissingen en doorliep het Middelburgs gymnasium Hij was in zijn werkzame leven tot 2003 hoogleraar Moderne Geschiedenis van Zuid-Azie aan de universiteit van Leiden. 

 

Hij zette zich aan het werk om de geschiedenis van Vlissingen te boek te stellen met als middelpunt het leven van Frans Naerebout. 

Het boek heeft als titel ‘Frans Naerebout en het Vlissingen van zijn tijd’ De subtitel is ‘Loods en burger van een stad in verval’. en deze titel is goed gekozen. 

 

Frans Naerebout was mensenredder, VOC- en marineloods en Vader van het Nederlandse Loodswezen. Hij maakte in Vlissingen de Patriotten-en de Bataafs-Franse tijd mee op een heftige manier. Hier speelde zich het leven een graad feller af dan elders. 

Kolf beschrijft de smokkelarij, de kaapvaart, de slavenhandel, Oranjeliefde en Oranjefurie, Godsdiensttwisten en burgerstrijd, een bombardement, een watersnood en de Franse bezetting. Het verval van de eens zo trotse stad raakte Naerebout diep. 

Het prachtig geschreven boek, rijk geïllustreerd met historische prenten is een aanrader voor iedere boekenkast. Het verhaal over Vlissingen en de bekende loodsenfamilie Naerebout toont ons het zware leven van eenvoudige burgers. Toch waren er ook heren die de waarde van mensen als Naerebout erkenden en via patronage voorkwamen dat ze in armoede vervielen. 

Willekeurige pagina

Het mooi verzorgde boek ‘Frans Naerebout en het Vlissingen van zijn tijd’ omvat 510 pagina’s in hard-cover. 

Het is een uitgave van uitgeverij Walburgpers. 

De prijs is 49,90 euro. ISBN nr. 9789462498389. 

Meer informatie: https://www.walburgpers/nl  

 

 

 

Met dank aan de redactie van Ten Anker – De Bakstafel -gratis digitijdschrift voor alle (ex)zeevarenden in het algemeen en marinepersoneel in het bijzonder.