Het Wijtvliet heeft een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis en het ontstaan van Noord-Beveland in het algemeen en Geersdijk in het bijzonder.

Tussen 1328 en 1350 was Noord-Beveland onderverdeeld in twee dijkgraafschappen; Beoosten en Bewesten Wijtvliet. Het Wijtvliet splitste Noord-Beveland in twee delen.

Dijkgraven

 Het eiland werd bestierd door één dijkgraaf. Het Wijkvliet was van oorsprong een smalle zeearm. Deze werd waarschijnlijk al voor 1326 afgedamd. Aangenomen wordt dat in dat jaar het eiland ook werd opgedeeld in drie dijkgraafschappen; Oosterderdendeel, Westerderdendeel en Middenderdendeel.

Noord-Beveland was in die periode regelmatig slachtoffer van overstromingen. Tot de overstroming van het eiland in 1530 liep de Wijtvliet door het Middenderdedeel.

Dat wat nu nog resteert van het Wijtvliet is een betoverend natuurgebied.

Het Wijtvliet

Zelfstandige parochie

Voor 1216 was Geersdijk, gelegen aan de zuidelijke kust van Noord-Beveland, niet meer dan een gehucht aan het water. Wel werd het min of meer beschermd door een dijk. Het zou eigendom zijn geweest van ene Geerlof. Geersdijk is een samentrekking van Geerlof en dijk. Het werd in 1216 een zelfstandige parochie na de bouw van een kerk, in die tijd een noodzaak om de status van dorp te krijgen. De kerk was gewijd aan de heilige Sint Amandus.

 

Voormalig gemeentewapen van Geersdijk

Sint Clemensvloed

Bij de stormvloed van 1334, de zogenoemde Sint Clemensvloed, op 23 november, vonden grote overstromingen plaats. Als gevolg daarvan bleken grote delen van Cats en het voormalige Weecke buitengedijkt waren waardoor ze in de golven verdwenen. In 1341 werden bij Wissenkerke en Emelisse nieuwe inlaagdijken worden aangelegd. Daarbij moesten 13 gemeten land worden prijsgegeven. Een gemet is een oude oppervlaktemaat van ongeveer 0,4 ha.

Het strandje bij Geersdijk

Heerlijkheid

Geersdijk was een heerlijkheid die in de 16e eeuw eigendom werd van de familie Van der Hooghe van Borssel,  later kwam het in bezit van familie Parker van Parker de Ruyter Rocher van Renais, en kwam in de 19e eeuw deels in het bezit van de familie Vader, en vanaf de 20e eeuw deels in het bezit is van de familie  Barkay Wolf.

Op herhaling

Op 5 november 1530 werd heel Noord-Beveland overstroomd, en in 1532 gebeurde dat nogmaals. Alle dorpen, waaronder Geersdijk, verdwenen in de golven.

Met het opnieuw inpolderen van Noord-Beveland werd in 1598  begonnen. Het officiële  octrooi ter bedijking rondom Geersdijk werd in 1667 verleend. In 1668 was de polder een feit. De nieuwe polder lag in de gemeenten Wissenkerke en Kortgene en werd genoemd naar de verdronken heerlijkheid Geersdijk. Na het gereedkomen van de polder, werd begonnen met de aanleg en bouw van het nieuwe Geersdijk op de plaats waar het oude Geersdijk gelegen moet hebben. Het werd aangelegd volgens een grondplan met haaks lopende kavels, Een voorstraatdorp.

Geersdijk, een rustig maar heerlijk dorpje

Nieuw Geersdijk

Het nieuwe Geersdijk is vrij klein gebleven. Tot 1995 was het een deel van de gemeente Wissenkerke, waarna, na de gemeentelijke herindeling, het opging in de gemeente Noord-Beveland. Op 1 januari 2019 telde Geersdijk 329 inwoners en is daarmee het kleinste dorp van het eiland.

 

 

 

Het schip ‘Maria’ uit Amsterdam in de haven van Geersdijk – Beeldbank Zeeland

Haven

Tussen Noord en Zuid-Beveland lag vroeger de Zandkreek. Dit was een arm van de Oosterschelde die zich uitstrekte tot het Veerse Gat.

Aan het begin van de 17de eeuw, in 1808 werd aan de Zandkreek een getijhaventje aangelegd. Er werd een kaai gegraven in de schoren en aan de zuidwestzijde werd op het schor een dam gelegd.

De haven werd voornamelijk gebruikt voor het verschepen van landbouwproducten, en voor een veerdienst op Wolphaartsdijk op Zuid-Beveland. Rond 1850 werd de veerdienst opgeheven. Het haventje is tegenwoordig in gebruik als vluchthaven.

Veerboot Kortgene (Grijpskerk) – Wolphaartsdijk, midden op de Zandkreek. Foto Beeldbank RWS

 

 

 

Je zou het nu niet meer zeggen als je bij het haventje van Geersdijk staat. Maar zo’n honderd jaar geleden gonsde het hier in het najaar van bedrijvigheid. Wagens vol suikerbieten stonden aan de kade opgesteld om hun lading te lossen in de schepen die er aangemeerd lagen. Campagnetijd. Dat betekende een drukte van belang voor de boeren op Noord-Beveland.

De Zandkreek  was tot de afdamming een belangrijk water. Het vormde via de veerdienst Geersdijk > Wolphaartsdijk de enige verbinding met Zuid-Beveland.

Drie Eilanden Plan

Hierin kwam verandering door de uitvoering van het Drie Eilanden Plan. Dit plan betrof de eilanden Walcheren, Noord- Beveland en Zuid-Beveland. In combinatie met de Sloedam die in het kader van de spoorlijn  naar Vlissingen al in 1872 gebouwd was, kon door het afsluiten van het Veerse Gat en de Zandkreek een hoeveelheid land gewonnen worden en de kustlijn van zo’n 52 kilometer tot 2,5 km verkort worden. Als onderdeel van de Deltawerken is dit plan vrijwel ongewijzigd in de periode 1958 – 1961 gerealiseerd.

Drie Eilanden Plan

Het Bokkegat in de Wissenkerkepolder was een overblijfsel van de Wijkvliet. De vroegere zuidelijke mond van de Wijkvliet was tot de vorige eeuw bekend als het Geersdijkse gat.

 

Dorpshuis

Ook Geersdijk werd getroffen door de Watersnoodramp van 1953. Hoewel er geen slachtoffers te betreuren vielen, was de materiele schade enorm. Er was een tekort aan alles. De provincie Drenthe tastte behoorlijk in de buidel. Zij stelde een fors bedrag ter beschikking om de inwoners van Geersdijk weer aan een ‘huiskamer’ te helpen.

Dorpshuis-Drenthehuis

In 1959 werd begonnen met de bouw van een nieuw dorpshuis, dat in 1960 werd geopend en de toepasselijke naam ‘Drenthehuis’ kreeg.

Krimpdorp

Waar vroeger nog sprake was van een behoorlijke middenstand zijn alle kleine winkeliers gestopt of verdwenen. Het enige dat nog rest zijn La Bonheur, een speciaalzaak voor koffie, thee, wijnen, oud Hollands snoep en serviesgoed.

Op de rand van Geersdijk bevindt zich Galerie Lijn 3. Hier worden regelmatig exposities ingericht en workshops gehouden.

 

Buitengebied

Omgeving en mogelijkheden

Geersdijk is een heerlijk dorp, gelegen in een prachtige, natuurlijke omgeving. Voornamelijk landbouwgebied. Maar ook hier is het water altijd dichtbij. Gelegen aan de zuidelijke kust van Noord-Beveland is het een garantie voor vele lange zonnedagen.

Hoewel u voor winkelen niet echt terecht kunt in Geersdijk hoeft dat geen probleem te zijn. Maak een wandeling van slechts drie kilometer en u staat in het centrum van Kortgene. Wissekerken het bestuurlijke centrum en hoofdstad van Noord-Bevelend is maar 400 meter verder.

In de omgeving zijn prachtige fietsroutes uitgezet, duidelijk aangegeven en over goed onderhouden fietspaden. Stap op uw (al dan niet gehuurde) stalen ros en rijdt naar het 8 kilometer verder gelegen Colijnsplaat en sta stil bij de ruim vijf kilometer lange Zeelandbrug. Of maak een leuke tocht naar Neeltje Jans.

tal van mooie fietsroutes

U ziet, Geersdijk heeft alles in de aanbieding om u een rustige, ontspannen vakantie te kunnen bieden.

Geersdijk? Gewoon doen!

Mooi Geersdijk