Wapen van Renesse

Wapen van Renesse

Renesse of, zoals de Zeeuwen het noemen Renisse, is een dorp aan de westkust van Schouwen-Duiveland en ligt aan de Noordzee. Op 31 december 2015 telde het dorp 1532 inwoners. Tot 1961 was Renesse een zelfstandige gemeente. Vanaf dat jaar tot de gemeentelijke herindeling in 1997 maakte Renesse deel uit van de gemeente Westerschouwen.

Geschiedenis

Voor het eerst in de geschiedenis komen we de naam van het dorp tegen in de archieven uit 1207. Het dorp werd toen nog “Riethnesse” genoemd. Vermoedelijk is dit een samenvoeging van de woorden riet en neus, wat landtong zou betekenen.

In die tijd was Renesse een arme gemeenschap waar de inwoners hun geld verdienden met landbouw en een beetje schelpdieren rapen. Door veel eilanders werden ze plagerig “geitenbokken” genoemd. In ieder gezin hield men wel een geit, de koe voor de arme mensen.

Renesse is, wat men noemt een ringdorp. Een (kerk)ringdorp is een Nederlands dorpstype, vooral veel voorkomend op de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden. Een ringdorp bestaat uit een ring van bebouwing rondom een centraal punt, waarop vaak de kerk staat met eromheen een cirkelvormig kerkhof. De oorspronkelijk in veel dorpen aanwezige gracht rond het kerkhof is vrijwel overal gedempt, zo ook in Renesse. Alleen in Dreischor, Noordgouwe, Dirksland en Nieuwe-Tonge is deze gracht nog aanwezig.

De meeste ringdorpen zijn ontstaan aan het einde van de 12de en het begin van de 13de eeuw.

De Jacobuskerk van Renesse

De Jacobuskerk van Renesse

 

Middelpunt van het dorp

In Renesse is de gotische Jacobuskerk uit de 16de  het middelpunt van het dorp. De Jacobuskerk heeft echter een voorganger gehad. Er heeft eerder een Romaanse kapel gestaan. In de “Tegenwoordige Staat der Verenigde Neder-Landen uit 1753 vinden we geschreven dat in 1207 “ene zekere Jan van Renesse voor het hoofdaltaar van de kerk van Renesse werd begraven.

Het hoofdaltaar was gewijd aan Jacobus Maior, de heilige van Santiago de Compostella, overigens nog steeds de naamgever van de huidige kerk. De naamdag van deze Jacobus is 25 juli. De kermis van Renesse valt nog altijd samen met deze datum.

De toren van de Jacobuskerk is gebouwd voor 1458. In de daarop volgende eeuw is het schip afgebouwd. In de toren hangt een luiklok van Pieter van Dormen.  In de kerk bevindt zich een orgel van de firma Oberling uit 1882. Dit orgel kwam in 1938 in bezit van de gemeente Renesse.

De Heren van Renesse

De heren van Renesse waren vroeger een invloedrijk en machtig geslacht in Zeeland. De belangrijkste telg uit deze familie was wel Jan III van Renesse. Deze Jan werd waarschijnlijk geboren in 1268 en overleed na een woelig leven op 16 augustus 1304.

Hij was een zoon van Jan II van Renesse (ca. 1250 – ca. 1294). De eerste vermelding van Jan III van Renesse is te vinden in een oorkonde van 15 augustus 1282, waarmee Floris V van Holland in zijn gebieden tolvrijheid verleende voor de goederen van Goudse poorters die op niet-tolbare schepen werden vervoerd. De beneficiarissen waren Jan van Renesse, vader en zoon. Voor meer bijzonderheden over Jan Van Renesse, kijk hier:

Slot Moermond

Een van de weinige tastbare herinneringen aan het geslacht van Renesse in het dorp is het Slot Moermond. Hoewel de familie van Renesse er nooit eigenaar van is geweest. Dit oude kasteel bestaat uit een vierkanten bakstenen gebouw met zware muren en later aangebrachte uitbouwen uit de 16de eeuw en eind 20ste eeuw. Het slot wordt omgeven door een gracht.

Het oorspronkelijke kasteel werd gebouwd door Costijn van Zierikzee tussen 1229 en 1244.  Hiervan zijn slechts enkele muren behouden gebleven. Daarna kwam er een tweede eigenaar, Aernoud van Kaamstede. Hij liet het kasteel verbouwen en de bouw kwam gereed in 1339. Maar, op het poortgebouw na, is het ij 1454 verloren gegaan.

Het slot Moermond

Het slot Moermond

Jacob van Serooskerke bouwde het kasteel in 1513 voor de derde keer op. Hij gebruikte het poortgebouw om deze om te vormen tot woontoren.

De Watersnoodramp van 1953 zorgde voor grote schade aan het kasteel. Het werd in de jaren daarna gerestaureerd en deed vervolgens dienst als opleidingsinstituut en conferentieoord.

Door de veranderde bestemming is aan de achterzijde van het kasteel een nieuw deel aangebouwd. Met deze bouw is geen rekening gehouden met de oorspronkelijke stijl van het kasteel.

Van het oude interieur is weinig gespaard gebleven.

Toerisme

In de vroege jaren 1900 kwam het toerisme in trek aan dit deel van de Zeeuwse kust. Haamstede en Renesse sprongen in op deze trend. Deze eerste (rijke) toeristen kwamen voornamelijk voor hun rust. Onder hen bevonden zich bekende Nederlanders zoals de tekenaar en schilder Anton Pieck en de oprichter van de KLM Albert Plesman.  Ook werden de eerste vakantiewoningen gebouwd.

In 1915 werd de tramlijn van Zijpe naar Brouwershaven doorgetrokken tot Renesse. Vanaf dat moment werd het dorp bereikbaar voor een groter publiek. Vanaf 1915 begon men met de bouw van zomerhuisjes.

Langzaam maar zeker begon Renesse uit te groeien tot een vakantieplek waar iedereen zich thuis kon voelen. Aan de ring kwamen steeds meer restaurants en cafés met gezellige terrassen. Sinds enige decennia zet Renesse in op grootschalig toerisme. De aangeboden kwaliteit is duidelijk verbeterd.

Het gezellige winkelcentrum

Het gezellige winkelcentrum

 

 

Vakantiegangers vinden er nog steeds de rust en ruimte van vroeger aan het strand en in de duinen. Maar de kentering is duidelijk merkbaar in het vertier en de luxe die aansluiten op de eisen van deze tijd.

 

 

 

Renesse is dan ook bijzonder in trek bij een grote verscheidenheid aan toeristen. Er zijn tal van campings, hotels, pensions en B&B’s.
Met openbaar vervoer is Renesse makkelijk te bereikbaar. Er is een buslijnvan Arriva van en naar Hellevoetsluis. Met Connexxion heeft u een verbinding vanaf treinstation Middelburg via Oude Tonge en Goes naar Zierikzee en verder naar Renesse.

Met de auto is Renesse makkelijk bereikbaar via de N 59 en vervolgens de N 651.

Parkeren is geen probleem. Net buiten het dorp is een groot transferium aangelegd. Van hier uit is het maar 500 meter lopen naar het centrum. Maar ook vertrekken hier bussen die u naar het strand vervoeren.

Het moderne interieur van het VVV Kantoor

Het moderne interieur van het VVV Kantoor

 

Vlak bij te transferium kunt u meteen de nodige kennis ophalen over Renesse.  Er is onlangs een groot en modern ingericht VVV kantoor gebouwd.

Het nieuwe VVV Kantoor

Het nieuwe VVV Kantoor

Markten

Beroemd zijn de markten van Renesse. Op de woensdagen van 24 april tot en met 26 september kunt u van 08:00 tot 14:00 uur naar hartelust winkelen. Deze drukbezochte markten zijn zowel voor de bezoekers van Renesse als voor de bewoners een feest. In tal van kraampjes kunt u, naast wafels en poffertjes, terecht voor fruit, groenten, vis, boter of kaas. Daarnaast, en dat maakt de markt zo afwisselend, is er een overdaad aan (luchtige) kleding en toeristische artikelen.

Voor de kinderen zijn er leuke speeltoestellen opgebouwd.

De gezellige markt en speelmogelijkheden

De gezellige markt en speelmogelijkheden

 

 

Nog leuker zijn de avondmarkten. Op enkele zaterdagen in juli en augustus kunt u shoppen bij  ‘moonlight”. De feestelijk verlichte kramen geven een romantisch sfeertje aan uw avondje winkelen. Een bezoek aan de avondmarkt aan de Kerkring, met haar gezellige terrasjes is letterlijk een avondje uit. De avondmarkten beginnen om 19:00 uur en de kramen gaan pas dicht op middernacht.

Renesse heeft haar plaats op de kaart ingenomen. Door het dorp loop de Europese wandelroute E9, ook wel de “North Sea Trail” genoemd.

Evenementen

Een bijzonder fraai evenement is het jaarlijkse “straô rijden”. Na een lange winter werden de (werk)paarden weer van stal gehaald om weer aan het werk te gaan. De paarden, vaak met grote harige plossen aan hun benen, kregen vaak last van hun benen en hoeven. Om de benen te verfrissen en stramheid tegen te gaan, maar ook om kleine ontstekingen aan de huid van de benen tegen te gaan, werden de paardenvoeten in zee ontsmet. Bijgeloof verkondigde dat het ook goed was tegen nachtmerries.

De eerste vermelding van het straô rijden dateert van 1643. Oorspronkelijk werd dit feest gehouden op de eerste maandag voor de vastentijd. Na 1955 is het feest verschoven naar de zaterdag.

straô rijden

straô rijden

 

Degene die het vaakst heeft meegedaan aan dit evenement rijdt voorop in deze bonte stoet en blaast op een koperen hoorn. Nieuwkomers moeten achter aan sluiten. De paarden zijn allemaal versierd met kleurige guirlandes en bloemen in hun manen. Voor meer informatie over het straô rijden kijk hier:

 

 

logo Fjortoer

logo Fjoertoer

 

 

 

Een ander evenement dat zeker de moeite waard is, is de Fjoer Toer in september. Het gaat hierbij om een sfeervolle avondwandeling over het strand en door de bossen. U loopt langs creatieve vuur- en lichtobjecten. Onderweg valt u van de ene in de andere verbazing.Er zijn twee afstanden. Vooral de korte afstand is bijzonder geschikt voor families met kinderen.

De tocht eindigt in het gezellige centrum van Renesse. Kennis maken met de Fjoer Toer, kijk hier:

 

Renesse, op de Kop van Schouwen, is een ideale vakantiebestemming. Er is voor iedereen een mogelijkheid om te overnachten. Naar bungalowparken, hotels, B&B’s en campings hoeft u niet te zoeken. Er zijn winkels in overvloed. Aan gezellige terrasjes en eetgelegenheden geen gebrek. En de nabijheid van strand en zee is voor iedere vakantievierder een feest.

Voor medische hulp, huisarts en apotheek, kijk hier op de website van de huisartsenpraktijk.

Renesse doet haar uiterste best om het de verwende vakantieganger naar de zin te maken. En dat lukt!