Wapen van Schouwen-Duiveland

Wapen van Schouwen-Duiveland

 

Schouwen-Duiveland is een van de vijf (schier)eilanden die deel uitmaken van de provincie Zeeland. Het is een zelfstandige gemeente en telde in het voorjaar van maart 2015 – 33.742 inwoners. De hoofdstad van het eiland en dus de gemeente is Zierikzee.

De gemeente

De gemeente bestrijkt een oppervlakte van 488,94 km² waarvan 257,87 km² uit water bestaat. Het is daarmee, qua oppervlakte één van de grootste Nederlandse gemeenten.

Oorsprong

Schouwen-Duiveland bestond oorspronkelijk uit vier eilanden: Schouwen, Duiveland, Dreischor en Bommenede. De mens en de natuur hebben er in de loop van honderden jaren voor gezorgd dat deze eilanden aan elkaar zijn gegroeid. Schouwen-Duiveland heeft een rijke geschiedenis. Deze is, net als veel steden en dorpen, vooral ontstaan in de 12de en de 13de eeuw.

De vier eilanden werden in deze periode omgeven door ringdijken. Dat was pure noodzaak. De eilanden voerden een voortdurende strijd tegen het water. Dijken braken door en de bewoners begonnen onvermoeibaar het land weer in te polderen.

Vooral aan de zuidkant van Schouwen ging veel land verloren. Dat werd echter gecompenseerd door landwinning via afdamming van het noordelijke deel van de Gouwe, het water tussen Schouwen en Dreischor, in 1374.

Schouwen-Duiveland in de 17de eeuw

Schouwen-Duiveland in de 17de eeuw

 

In 1610 volgde een grote stap. Er werd een dam aangelegd tussen Schouwen en Duiveland waardoor er een rechtstreekse verbinding ontstond tussen deze twee eilanden. Het eiland Bommenede, dat ook min of meer vast lag aan de overige eilanden ging daarbij verloren.

Van Bommenede is bekend dat het werd gesticht door de monniken van Ten Duinen in het begin van de 12de eeuw. De naam wordt voor het eerst genoemd als Insula Bomne, wat het eiland van Bomne betekent.

Hoewel omringd door de drie andere eilanden van het latere Schouwen-Duiveland, werd het gescheiden van de overigen door de Sonnemere, een stroom die werd gezien als de grens tussen Zeeland en Holland. Oorspronkelijk was Bommenede dus niet Zeeuws.

Aangezien Bommenede op de noordpunt van Schouwen een strategische plaats innam, werd de stad in 1574 door de Staten Generaal van Holland versterkt met een verdedigingswal en vier bastions. In 1575 werd de vesting, na een beleg van twintig dagen veroverd door de Spanjaarden. Dit wordt ook wel gezien als het begin van de Tachtigjarige Oorlog.

Beleg van Bommenede door de Spanjaarden

Beleg van Bommenede door de Spanjaarden

 Bommenede heeft in de loop van de eeuwen veel te lijden gehad van het water. In 1682 werd de stad bijna geheel verzwolgen door een stormvloed. Daarop besloten de Staten van Holland om niet nog langer geld te investeren in dit gebied. In 1684 werd de stad ontruimd om in 1687 als een afdankertje overgedragen te worden aan Zeeland.

In 1701 werd een deel van het voormalig gebied herdijkt. Het gedeelte waar de stad ooit had gelegen bleef buiten de nieuwe dijken liggen. Aan de zuidkant van de nieuwe polder groeide het gehucht Nieuw-Bommenede. Dit bleef tot 1866 een zelfstandige gemeente waarna het werd toegevoegd aan de gemeente Zonnemaire.

Middeleeuwen

 

Zierikzee ontwikkelde zich in de Middeleeuwen tot één van de belangrijkste steden van Holland en Zeeland. De welvaart van de stad was vooral te danken aan de koopvaardij, visserij, lakennijverheid en de zoutindustrie. Aan het begin van de 13de eeuw kreeg Zierikzee stadsrechten. Deze werden in 1248 opnieuw bevestigd. Brouwershaven is minder oud. Deze gemeente wordt vanaf 1440 als stad vermeld.

Zierikzee in het begin van vorige eeuw

Zierikzee in het begin van vorige eeuw

 

 

 

 

Zowel Brouwershaven als Zierikzee waren bijzonder invloedrijk, hoewel de meeste macht in Zierikzee lag. Daar hadden de burgers de grootste zakelijke belangen op het eiland. Al eeuwenlang was de stad het centrum van tal van regionale activiteiten. Alle belangrijke beslissingen werden in deze stad genomen. Maar vanaf de 18de eeuw begon de invloed van de beide steden terug te lopen. De handel verdween en Schouwen-Duiveland werd langzaam maar zeker een landbouw gemeenschap.

Schouwen-Duiveland, landbouweiland

Schouwen-Duiveland, landbouweiland

 

Ook op het terrein van openbaar bestuur kan Schouwen-Duiveland terug kijken op een lange geschiedenis. Aanvankelijk waren er, naast de steden, heerlijkheden. Daarin lagen tal van kleine dorpen. Kleine heerlijkheden verdwenen door overstromingen en anderen werden samengevoegd.

19de eeuw

In de 19de eeuw telde Schouwen-Duiveland 18 gemeenten.

Bij de gemeentelijke herindeling in 1961 werd dit aantal teruggebracht tot zes: Brouwershaven, Bruinisse, Duiveland, Middenschouwen, Westerschouwen en Zierikzee. Op 1 januari 1997 werd alles één gemaakt onder de naam Schouwen-Duiveland.

In de 20ste eeuw hebben een aantal gebeurtenissen er toe geleid dat Schouwen-Duiveland in een snel tempo veranderde. De Tweede Wereldoorlog had zijn weerslag op het eiland. Het was het enige eiland dat tot mei 1945 onder de Duitse bezetting gebukt bleef gaan.

In 1953 deed zich de Watersnoodramp voor. Hierbij verloren 531 bewoners van het eiland het leven. Kort daarna werd begonnen met de uitvoering van het Deltaplan. In 1965 kreeg Schouwen-Duiveland vaste verbindingen met de rest van Zeeland; de Zeelandbrug, richting Noord Bevelend en de Grevelingendam die de weg vrijmaakte naar Goeree-Overflakkee. In 1972 werden deze gevolgd door de Brouwersdam en in 1986 de Oosterscheldekering.

De ontsluiting van het eiland betekende een grote stimulans voor recreatie. Schouwen-Duiveland is met haar brede stranden grotendeels vlak en delen liggen onder het zeeniveau. Op de westpunt ligt een duingebied waarvan het hoogste punt ongeveer 42 meter boven de zeespiegel uitsteekt.

Gezicht op de Brouwersdam

Gezicht op de Brouwersdam

 

Toerisme

Na de voltooiing van de Brouwersdam in 1972 werd Schouwen-Duiveland een centrum van watersport. Aan de Noordzeestranden en op het Grevelingenmeer wordt druk gesurft, gezeild en beoefend men de duiksport.

Toerisme is een belangrijke bron van inkomsten voor het eiland. Volgens een peiling van de Kamer van Koophandel is de recreatieve sector verantwoordelijk voor een kwart van de omzet van Schouwen-Duiveland. Dit betekent dat de jaarlijkse toeristische omzet ruim 250 miljoen euro bedraagt.

Het nieuwe Schouwen-Duiveland is een eiland met een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Maar ook een eiland vol natuur en cultuurhistorie. Het eiland telt 859 rijksmonumenten en de gemeente Zierikzee maar liefst 379 gemeentelijke monumenten.

Stedelijk monument- de gevels van de voormalige meisjesschool in Zierikzee

Stedelijk monument- de gevels van de voormalige meisjesschool in Zierikzee

 

Vlag van Schouwen-Duiveland

Vlag van Schouwen-Duiveland

 

De sage van de zeemeermin

Opvallend is dat in het wapen en de vlag van het eiland een zeemeerman en zeemeermin staan afgebeeld. Het gaat hierbij om de zeemeermin van Westenschouwen. Zij is de hoofdfiguur in een sage die betrekking heeft op de teloorgang van het dorp Westenschouwen. Volgens die sage zou de zeemeermin de oorzaak zijn van de ondergang van dit eens zo welvarende dorp. Als je het verhaal geloofd is het dorp vergaan en alleen de toren is blijven staan. De vertelling hoort thuis in de zeemansverteltraditie over half mens- half vis figuren. Daarin spelen zeemeerminnen een rol van macht. Zij kunnen, door te trouwen met een zeeman een dorp voorspoed brengen. Daar tegenover staat dat, als het fout gaat met de liefde, zoals in Westenschouwen gebeurde, de stad aan groot onheil ten prooi zal vallen.

De sage van Westenschouwen vertelt dat er ooit een vloek werd uitgesproken door een zeemeerman waarvan de vrouw werd ontvoerd door zeelieden uit Westenschouwen. Door die vloek werd het dorp in de Middeleeuwen tot tweemaal toe door de zee verzwolgen en verzandde de haven volledig.

 

Alleen de toren bleef staan maar die werd in 1845 afgebroken. Later wordt de plompe toren, de toren van het eveneens verdwenen Koudekerke, gezien als de resterende toren van Westenschouwen. De Plompe Toren is geopend voor toeristen. Bij het binnengaan van de toren wordt het verhaal van de zeemeermin automatisch afgespeeld en getoond via een verhalencarroussel.

Volgens het volksverhaal zijn het diezelfde zeemeerman en –min uit de sage die staan afgebeeld op het gemeentewapen en de vlag van Schouwen-Duiveland.

In april 2018 is op de ‘rotonde’ een beeld onthult dat de zeemeermin voor moet stellen en de gedachten aan het oude verhaal levendig moet houden.

De zeemeermin in Westenschouwen

De zeemeermin in Westenschouwen

Schouwen-Duiveland is een geweldige gemeente die voor elk wat wils te bieden heeft. Of het nu gaat om vakantie vieren, relaxen, sportief bezig zijn, wonen of werken.

Schouwen-Duiveland heeft het allemaal. Dat werd in de 80er jaren van vorige eeuw al ontdekt door het TV-programma ‘Weg van de Snelweg’ kijk hier de film

Schouwen-Duiveland heeft veel te bieden. Zowel aan haar inwoners, bedrijven en toeristen. Voor veel vragen kunt u terecht op het gemeentehuis, dat op alle dagen geopend is. Kijk hier voor de gemeentelijke website, boordevol informatie.

De openingstijden van het gemeentehuis zijn:

Maandag

07:30 – 08:30 uur Alleen op afspraak

 

 

 

08:30 – 12:30 uur Alleen op afspraak
13:30 – 15:30 uur Alleen op afspraak
Dinsdag 08:30 – 12:30 uur Alleen op afspraak
13:30 – 15:30 uur Alleen op afspraak
Woensdag 08:30 – 16:00 uur Alleen op afspraak
13:30 – 15:30 uur Alleen op afspraak
Donderdag 08:30 – 13:30 uur Alleen op afspraak

13:30 – 17:00 uur

Alleen op afspraak
17:00 – 20;00 uur Alleen op afspraak
Vrijdag 07:30 – 08:30 uur Alleen op afspraak
08:30 – 12:30 uur Alleen op afspraak
13:30 – 15:50 uur Alleen op afspraak

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Allerlei andere informatie is te vinden op de website. Kijk hier.