Sirjansland is een klein dorpje op Schouwen-Duiveland en ligt tussen Bruinisse en Oosterland aan het Grevelingenmeer. Klein is echt klein. Op 31 december 2015 telde de kern 340 inwoners. Volgens hen wonen ze in Sturjalland of kortweg Sir.

Wapen van Sirjansland

Wapen van Sirjansland

Sirjansland is in 1305 ontstaan als polder. In 1288 ging een groot deel van de polder Dreischor verloren door de Sint Aagtenvloed. De initiatiefnemer van de nieuwe bedijking was Jan van Beaumont.

Deze Jan, ook wel bekend als Jan van Blois of Jan van Henegouwen werd geboren omstreeks 1288. Hij was een jongere broer van graaf Willem III van Holland. Zijn vader was Jan I van Henegouwen. Hij werd in 1299 Jan II graaf van Holland en Zeeland. Zijn vader kocht voor hem de heerlijkheid Beaumont in de Zuidelijke Nederlanden.

Op 21 juni 1308 kreeg Jan van Beaumont van zijn grafelijke broer Willem III alle goederen die ontnomen waren aan Gerard van Velsen, Willem van der Zanden en Gerard Craaienhout. In 1316 werd hij heer van Tholen en kwam Goes in zijn bezit nadat deze stad was ontnomen aan de familie van Borssele.

Feitelijk was hij op dat moment alleenheerser over Zeeland.

Aan de indijking door deze graaf Jan II dankt het dorp haar naam, ’s Heer Jansland, dat later werd verbasterd tot Sirjansland.

Situatie rond Sirjansland rond 1500

Situatie rond Sirjansland rond 1500

Naar alle waarschijnlijkheid was er in de 14de eeuw al sprake van een zelfstandige parochiekerk in het altijd klein gebleven Sirjansland. Deze kerk was gewijd aan Johannus de Doper. Omstreeks 1500 is uit een schip, een koor en een dakruiter bestaand kerkje gebouwd. De kerk is bij de Watersnoodramp in 1953 zwaar beschadigd geraakt en werd in oktober 1958 gesloopt.

Tijdens de Watersnood was de kerk, die op het hoogste punt van het dorp stond, de redding voor tal van mensen die op de vlucht waren voor het stijgende water. Zij konden zich in veiligheid brengen op de orgelzolder. Een echtpaar dat niet via de steile trap boven kon komen, konden het vege lijf redden door op de preekstoel te schuilen.

Was sloop nodig? Nee, maar toen al konden diverse overheden het al niet met elkaar eens worden. De sloop was het gevolg van gekissebis tussen ambtenaren van rijksdiensten. Monumentenzorg wilde het gebouw laten restaureren. Zij kreeg echter de nodige middelen niet bij elkaar. Het Rampenfonds wilde wel geld ter beschikking stellen. Maar deze instelling stelde als voorwaarde dat er een nieuwe kerk zou worden gebouwd. Uiteindelijk werd besloten het 4 ½ eeuw oude gebouwtje te slopen.

Het oude kerkje rond 1750

Het oude kerkje rond 1750

De gemeenteleden hadden graag gezien dat de oude preekstoel compleet met blaker, zandloperhouder en de doopbekkenbeker bewaard zouden blijven en een plaats zouden krijgen in een nieuwe kerk. Maar daar stak Monumentenzorg een stokje voor. Alles verhuisde naar de dorpskerk van Capelle aan de IJssel. Je reinste roof, gepleegd door een nationale instelling!

De Middeleeuwse muurschilderingen met onder andere Sint Andries zijn aan de zorgen van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg toevertrouwd. Ze zijn echter in kwaliteit sterk achteruit gegaan.

Op 28 november 1958 werd de eerste steen voor de nieuwe kerk gelegd. Maar met de bouw van de nieuwe kerk waren de moeilijkheden van de parochie nog niet voorbij.

Doordat de gemeente klein bleef en zelf weinig inkomsten kon genereren, was de toelage van het rijk vaak niet voldoende om een dominee te onderhouden. Er waren eerder al periodes waarin de vacature welke voor een predikant open stond 30 jaar duurden. Ook na de Tweede Wereldoorlog was het soms voor Sirjansland tientallen jaren onmogelijk een eigen predikant te beroepen.

Dominee Tukker

Dominee Tukker

In 1974 kwam hier een einde aan. In dat jaar arriveerde emeritus-predikant Wouter Leendert (Leen) Tukker in het dorp. Toen hij na een aantal jaren weer vertrok liet hij een gemeente achter die financieel zo gezond was dat een eigen predikantsplaats in stand kon worden gehouden.

 

De huidige kerk

De huidige kerk

 

 

 

 

 

 

Jarenlang had Sirjansland een zelfstandige basisschool. Sinds 1996 is deze een fusie aangegaan met de school van Nieuwerkerk, waarna het onderdeel ging uitmaken van de scholengemeenschap OBS Duiveland.

 

Overal zag men kleine scholen die krompen. Die krimp ging ook aan Sirjansland niet voorbij. Kleine schooltjes werden in verband met het aantal ingeschreven leerlingen te klein en het onderwijs was niet meer van deze tijd. Op 1 augustus 2016 werd berekend dat de openbare school van Sirjansland nog maar 18 leerlingen zou tellen. In verschillende groepen zou nog maar één leerling plaatsnemen.Dat was voor OBS Duiveland de reden om, in goed overleg met de ouders, de school definitief te sluiten. Het schoolgebouw staat nu leeg. Er wordt naar een andere bestemming gezocht.

Adriaan Heule was vanaf zijn 18de  schoolmeester in Bruinisse. In 1943 werd hij aangesteld als hoofdonderwijzer van de lagere school van Sirjansland wat hij bleef tot zijn pensioen in 1976. Meester Heule was diepgeworteld in de kleine gemeenschap en niet alleen een persoonlijkheid, maar samen met zijn vrouw waren zij een idealistenpaar. Hij vormde voor een belangrijk deel de ziel van de gemeenschap. Zijn vrouw Janneko stond haar man 20 jaar bij. Zij gaf les aan de laagste klassen. Dat deed zij 7 jaar tegen een salaris. Maar ook 12 ½ jaar volledig onbetaald. Wat heet liefde voor kinderen?

Ter herinnering aan hen en vanwege hun verdiensten voor Sirjansland werd in 2013 een monumentje voor het opgericht. In 2013 werd een monumentje voor hen opgericht.

Het echtpaar Heule

Het echtpaar Heule

Sirjansland ligt aan het natuurgebied Dijkwater. Voor het ontstaan van het Dijkwater moeten we ver terug in de tijd. In 1288 werden Sirjansland en Dreischor door de Sint Aagtenvloed definitief van elkaar gescheiden door het Dijkwater.

De voormalige vaargeul stond nu open voor de invloeden van eb en vloed van de Grevelingen. Hij hoogwater waren de landbouwhaventjes Staart, Stevensluis, Nieuwe Meer en Beldert goed bereikbaar geworden wat goed was voor de handel in landbouwproducten.

In 1953, tijdens de Watersnood, kreeg het gebied weer rake klappen te verwerken. De oude en verzwakte zeedijken braken door en de zee overstroomde opnieuw het gebied. Dat was een van de redenen om in 1954 te besluiten het Dijkwater definitief af te sluiten van de Grevelingen. Er werden nieuwe dijken aangelegd en men begon met inpolderen en ontginnen. Zo ontstonden er goede en minder goede landbouwgronden. In de minder goede gebieden liet men de natuur haar gang gaan. Het vroegere vaargeulwater en het grasland gingen hun gang en veranderden in een natuurgebied.

Intussen is het Dijkwater getekend onder invloed van zout- en zoetwater en uitgegroeid tot een natuurgebied met een vaargeul, kleinere dijkjes, graslanden en een klein bos. Door de beheerder, Staatsbosbeheer is het gebied goed toegankelijk gemaakt.

In het natuurgebied zijn nog steeds sporen uit het verleden te vinden zoals het stoomgemaal en dijken met muraltmuurtjes. Daarnaast, onder de invloed van zout- en zoetwater is een grote verscheidenheid aan planten ontstaan. Staatsbosbeheer helpt de natuur een handje door er vee te laten grazen in de graslanden.

Muraltmuurtjes

Muraltmuurtjes

Dankzij alle maatregelen komen er belangrijke soorten planten voor zoals harlekijnorchis, riet- en moerasorchis, bijenorchis, addertong, ratelaar en kamgras. Hiervan wordt driftig geprofiteerd door diverse insecten- en vlindersoorten.

Het water is een ideale verblijfplaats geworden voor vogels. Hier kunt u rustig kennis maken met de fuut, doderaars, geoorde fuut, tal van eenden- en ganzensoorten, ijsvogeltjes, reigers en roerdompen. In februari en maart kunnen hier zelfs flamingo’s voorkomen.

Voor natuurliefhebbers is het Dijkwater een absolute ervaring die niet gemist mag worden. Wandelpaden zijn goed aangegeven en nergens is de oude geschiedenis en de moderne natuur zo tastbaar aanwezig. Natuur en overblijfselen uit het waterverleden. Hier treft u dijkverzwaringen uit vroegere tijden en kreekloopjes uit de tijd van voor de ramp aan.

Sirjansland heeft twee rijksmonumenten.  Aan de Lageweg 15 staat een groot vrijstaand woonhuis. Het is de voormalige Nederlands Hervormde pastorie met neo-barokke details. Volgens de gedenksteen dateert het huis uit 1874.

De historische pastorie

De historische pastorie

Ten noorden van het dorp, aan de Dillingweg 12 ligt een boerderijwoning daterend uit de eerste helft van de 18de eeuw. Mogelijk is het gebouw zelfs ouder. In de veldboeken van de Polder ’s Heer Jansland van 1692 staat al een vermelding van een boerderij op dit perceel.

Er zijn weinig voorzieningen in Sirjansland echter wel op korte afstand. Wel is er een eetcafé.

Voor boodschappen kunt u terecht bij een pas geopend winkelcentrum met twee supermarkten en een drogisterij, bij het nabijgelegen Nieuwerkerk aan de N59. Uitgebreid en gezellig winkelen kunt u in Bruinisse of Zierikzee, beiden op ongeveer 8 km. afstand. hieronder een impressie van de opening JUMBO – Schot

 

Is Sirjansland klein in alle dingen? Neen!

Het schijnbaar onbetekenende dorpje is een gemeenschap waar vooral glastuinbouw een belangrijke rol speelt. Onder hen een paar belangrijke spelers op de markt van groenten. Zij hebben zich aaneengesloten bij een combinatie die DES BV heet. Daaronder VOF Prominent Grevelingen, DT van Noord Tomaten en Van Duijn Aubergines.

Glasbouw zover men kan kijken

Glasbouw zover men kan kijken

 

Samen hebben zij een uniek duurzaam energie project gerealiseerd. De installatie bestaat uit een hout gestookte biomassa centrale en daaraan gekoppeld een CO2 afvanginstallatie voor de terugwinning van dit gas. Hiermee wordt duurzame warmte en groene CO2 gewonnen en gebruikt.

Hiermee bereikt men een vermindering van 12 miljoen kg. fossiele CO2 per jaar en het levert een besparing op van 6,5 m3 aardgas per jaar.

Het project is uniek en als eerste in ons land geïnstalleerd. Waar een klein dorp groot in kan zijn!

Met een aantal campings is Sirjansland wel volledig toegerust op het hartelijk verwelkomen van mensen die van een zalige, rustige vakantie willen genieten. En bent u in de buurt? Dan is een bezoek aan het vriendelijke Sirjansland de moeite zeker waard.