De gemeente Sluis is de meest westelijk gelegen van de drie gemeenten op Zeeuws-Vlaanderen. Het ligt op de grens met België. Sluis is al eeuwenlang een plaats van grote betekenis.

Romeinen in Sluis

 

Romeinse tijd

Er zijn aanwijzingen gevonden waaruit blijkt er in de 2de of 3de eeuw een Romeins castellum heeft gestaan. Het was een fort voor hulptroepen goed voor zes- tot achthonderd man. Een auxilia, zoals dit contingent werd genoemd, bestond uit vier centuriae (pelotons) van 100 man voetvolk en twee of drie vendels van 30 cavaleristen.

De Spanjaarden vochten hier tijdens de Tachtigjarige Oorlog vele veldslagen uit tegen het Staatse leger. Hiervan zijn in de hele gemeente de restanten nog terug te vinden.

In Eede werd een provisorische vlaggenmast geplaatst

 

In het geheim landde koningin Wilhelmina op 12 maart 1945 vanuit Engeland in Brussel. De volgende dag ging zij per auto naar Nederland. Bij het totaal van de kaart geveegde Zeeuws-Vlaamse grensdorp Eede zette zij om12.29 uur voor het eerst in bijna vijf jaar weer voet op Nederlandse bodem. De landsgrens tussen België en Nederland was voor dat moment provisorisch met een meelstreep gemarkeerd.

 

Belfort

Prominent in Sluis staat het belfort, het enige belfort in Nederland. Dit van oorsprong Vlaams gebouw werd gebouwd in de 14de – 15de eeuw. Het ligt overigens op nog geen kilometer van de Belgische grens.

De middeleeuwse toren was voorzien van klokken. Zij werden geluid bij belangrijke gebeurtenissen zoals een stadsbrand, de nadering van vijandelijke troepen of de aankondiging van nieuwe wetten.

Later werd met het belfort het stadhuis bedoeld. De belforttoren maakte immers deel uit van het gebouw. Maar vooral, een belfort was het toonbeeld van stedelijke trots, prestige en gezag. En het is nog plaats van de plaatselijke held ‘Jantje van Sluis’

Het belfort in Sluis – foto Michiel Hendryckx

Sluis heeft veel te bieden. Het is gezellig winkelen in Sluis. Nergens in Nederland vindt men op een zo kleine oppervlakte zoveel sterrenrestaurants. De mooie en schone stranden aan de Noordzee en de Westerschelde geven Sluis de officiële naam als heilzame badplaats. In combinatie met de natuurlijke omgeving id de gemeente een badplaats met allure.

Totstandkoming

Sluis is ontstaan uit een aantal fusies van vroegere gemeenten. Het duurde enige jaren voor de totstandkoming compleet was.

Gemeentewapen Sluis

 

 

Breskens, Cadzand, Groede, Hoofdplaat, Nieuwvliet, Oostburg en Schoondijke werden op 1 april 1970 opgeheven en gingen samen  verder als gemeente Oostburg.

Eede en Sint Kruis gingen op 1 april 1941 samen met Aardenburg.

Sint Anna ter Muiden en Heille gingen in 1880 al op in Sluis. Retranchement volgde in 1970.

In 1995 gingen Sluis en Aardenburg samen  verder als Sluis-Aardenburg, om in 2003 gezamenlijk met Oostburg de huidige gemeente Sluis te vormen.

Maar daarnaast liggen her en der door de gemeente no 46 buurtschappen met losse hand uitgestrooid. Daaronder prachtige namen als Marollenput, Nummer Een, Plakkebord en Pyramide.

Gemeentehuis van Sluis in Oostburg-foto-Omroep-Zeeland

De huidige gemeente is genoemd naar het vroeger vestingstadje Sluis, maar de bestuurszetel en het gemeentehuis bevinden zich in Oostburg. De totale populatie bestond op 1 januari 2019 uit 23.386 inwoners. De oppervlakte is 307,01 km², waarvan 26,74 km² uit water bestaat. Het toerisme vormt een heel belangrijke bron van inkomsten waaraan vooral Cadzand en Cadzand-Bad een heel belangrijke bijdrage leveren.

Cadzand Bad – foto Omroep-Zeeland

 

De gemeente Sluis telt tal van rijksmonumenten, variërend van oude molens tot kerken. Een paar wel heel in het oog springende zijn het eerder al genoemde belfort, de conische achtkantige gietijzeren vuurtoren bij Nieuwesluis en de wallen van Retranchement.

De vuurtoren bij Nieuwesluis

 

 

Natuurgebieden

Binnen de gemeente Sluis bevinden zich een aantal natuurgebieden. Vlak bij Breskens ligt ‘Waterdunen’ een relatief jong experiment. In 2012 is Het Zeeuwse Landschap begonnen met de aanleg van dit grote natuur- en recreatiegebied. Waterdunen is een unieke combinatie van binnendijkse natuur, een versterkte kust en bijzondere recreatie met natuur en landschap. In 2015 is nog een vierde component toegevoegd; binnendijkse zilte aquacultuur.

Ten westen van Cadzand-bad ligt het kleine duingebied van de Kievittepolder en de Oudelandsepolder, een gebied waar veel trekvogels overwinteren. Maar het bekendste is toch wel het Zwin waar beide polders deel van uitmaken.

Aan het begin van onze jaartelling drong het water van de zee ver het land binnen. Daardoor ontstond een binnenzee met een uitgebreid stelsel van kreken en geulen. In de 13de en 14de eeuw vormde de diepste kreek, die het Zwyn werd genoemd, een belangrijke vaarweg op Brugge. De steden aan het Zwyn waaronder Brugge, Damme en Sluis hadden hier veel profijt van en werden bloeiende handelssteden. Helaas, de kreek verzandde, werd steeds ondieper. De steden verloren hierdoor hun handelspositie.

Het Zwin – Foto beeldbank RWS

 

Het Zwin is nu een slufter, Een strandvlakte achter de duinen welke in open verbinding staat met de zee. Direct achter de monding van de geul ligt een mooi zandstrand. Meer binnenwaarts liggen duinen en schorren.

In de Zwinweide die ooit een zijgeul was van het Zwin, is een heel gevarieerd gebied ontstaan. Zout en zoet water wisselen elkaar hier af. Dankzij de afwisseling tussen nat en droog, zout en zoet en klei en zand is hier een grote variëteit aan plantengroei ontstaan.

Maak eens gebruik van de mogelijkheid om, bij laag water, de grens via natuurgebied het Zoute over te steken en door te wandelen naar Knokke.

 

Kunst

Kunst in elke vorm is kenmerkend voor de gemeente Sluis. Guido Metsers, broer van de acteur Hugo Metsers, werd in december 1940 geboren in Hulst. Hij heeft zich in zijn leven ontwikkeld tot een veelzijdig schilder en beeldhouwer. Veel van zijn werken zijn verspreid over Zeeuws-Vlaanderen. Maar we zouden anderen te kort doen door hun werk niet op te merken.

De Sluuswachter van Guido Metsers – foto woodenspoon

Zo vinden we in Oostburg de prachtige Eenhoorn van Liesbeth Messer-Heijbroek dat al sinds 1952 het gelijknamige plantsoen siert.

In Sluis kunt u op het Walplein even stil staan bij een buste van Jan Hendrik van Dale, de ontwikkelaar van de ‘Dikke van Dale’. Dit beeld is in 1924 gemaakt door Pieter Puijpe.

Naast de badnimf, uitgehakt in mergel kunt u de bronzen sluuswachter van Guido Metsers in Cadzand-Bad vinden.

Stenen Kade in Sluis – foto Jean-Pol Grandmont – publiek domein wiki

 

 

 

 

 

 

 

 

De gemeente Sluis is overladen met oude en hedendaagse kunst en alleen al daarom uw bezoek meer dan waard.

Wij raden u daarom aan om u een paar dagen onder te dompelen in de bourgondische en uitnodigende gemeente Sluis. U zult dit een verademing vinden.

Op de onderliggende pagina’s laten we u kennis maken met de verschillende dorpskernen.

Retranchement

 

IJzendijke