De historische Napoleonschuur in Scharendijke gaat tegen de vlakte. Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland hebben de knoop doorgehakt: de sloop gaat door.

De pogingen van de initiatiefgroep om het bestaan van het meer dan 250 jaar oude pand te verlengen zijn vergeefs geweest. Volgens het dagelijks gemeentebestuur zijn de plannen om de schuur te restaureren en behouden niet concreet genoeg, ook zou er te weinig zicht zijn op toekomstige exploitatie.

De precieze bouwdatum van de Napoleonschuur is onbekend, maar de schuur dateert in elk geval van voor 1832. Het oude pand is in zeer slechte staat.

Ontlopen van verantwoording

De schuur is sinds 1992 eigendom van de gemeente Schouwen-Duiveland. Het pand was toen al in niet al te beste staat, maar hoewel het vijf jaar later werd aangewezen als gemeentelijk monument werd weinig tot niets gedaan aan onderhoud. In de zomer van 2018 stortte het dak nog gedeeltelijk in.

De teleurstelling bij de initiatiefgroep om alsnog de Napoleonschuur in Scharendijke te redden is groot. In een open brief komen ze met de volgende verklaring naar aanleiding van het besluit van de gemeente om de schuur tegen de vlakte te gooien. Ze stellen niet de kans te hebben gekregen hun plannen te presenteren.

Napoleonschuur in Scharendijke met ingestort dak – foto,Omroep-Zeeland

Napoleonschuur: sloop of gemiste kans?

Een schuur die al meer dan 250 jaar weer en wind trotseert op een karakteristieke locatie aan de rand van Scharendijke. Een schuur die de gemeenschap van Schouwen-Duiveland eeuwenlang ten dienste stond en waarvan er maar twee in Nederland zijn. Een schuur die door kenners wordt bestempeld als een gemeentelijk monument met grote cultuurhistorische waarde. Een schuur die echter voor veel burgers en toeristen nu niet meer is dan een bouwval.

Wanbeheer

Het is dan ook niet verwonderlijk dat de gemeenteraad begin 2019 besluit om een sloopvergunning voor de Napoleonschuur af te geven. Ofschoon de gemeente als eigenaar de afgelopen decennia zelf verantwoordelijk was voor onderhoud, is het duidelijk dat de hoge renovatiekosten niet meer kunnen worden opgebracht. Is daarmee dan het hoofdstuk van de Napoleonschuur op Schouwen-Duiveland definitief ten einde of is er misschien toch nog ergens een sprankje hoop?

Commotie

Het besluit tot sloop van de Napoleonschuur brengt bij burgers van Schouwen-Duiveland een hoop commotie teweeg. Op 1 april 2019 wordt tijdens de dorpsraad vergadering in Scharendijke het al zo lang slepende onderwerp opnieuw aan de orde gesteld. Na een emotionele discussie wordt besloten om een laatste poging te ondernemen de Napoleonschuur te behouden. De gemeente geeft hier gelukkig toestemming voor en namens de dorpsraad Scharendijke gaan Siemco Louwerse, Ria Geluk, Louike Duran en Helle van der Roest als initiatiefgroep aan de slag.

Vechten voor behoud

Lokale en landelijke organisaties voor behoud van cultuurhistorisch erfgoed worden door de initiatiefgroep benaderd. De historische waarde van de schuur wordt door hen herhaaldelijk bevestigd. Zij willen zich inzetten voor restauratie van deze bijzondere schuur en tonen zich bereid daar verder overleg over te voeren. Uiteraard zou dit bij een positieve benadering door het college in een volgend stadium uitgewerkt worden in een concreet restauratieplan met financiële onderbouwing.

Herbestemming

Naast de restauratie van de schuur is door de initiatiefgroep ook aandacht besteed aan de herbestemming en exploitatie van de schuur, teneinde deze een “duurzame” toekomst te garanderen. De initiatiefgroep stelt daarom samen met natuur- en cultuurhistorische belangenorganisaties en betrokken bewoners twee belangrijke randvoorwaarden op:  een gezonde exploitatie en een unieke herbestemming met een maatschappelijke meerwaarde voor burgers en recreanten. Hierbij gaat het niet alleen om de Napoleonschuur zelf, maar ook om de directe omgeving als “toegangspoort” van Scharendijke en als belangrijk onderdeel van de dorpsvisie.

De Napoleonschuur had gered kunnen worden – Foto Dirk-Jan Gjeltema, PZC

Redding was mogelijk

Afgelopen halfjaar melden zich twee lokale ondernemers bij de initiatiefgroep die deze uitdaging willen oppakken. Beide ondernemers hebben hun sporen op Schouwen-Duiveland ruimschoots verdiend en zijn persoonlijk sterk bij het gebied betrokken. Zij hebben samen met de initiatiefgroep ieder een plan op hoofdlijnen gemaakt. In samenspraak met gemeente, initiatiefgroep en andere betrokken instanties willen zij verantwoordelijkheid nemen voor de restauratie van de Napoleonschuur en voor een langjarige exploitatie met een grote maatschappelijke meerwaarde voor burgers en toeristen.

Terechte trots

De initiatiefgroep heeft bescheiden maar vooral ook met een zekere trots de plannen op 13 december 2019 overhandigd aan de verantwoordelijk wethouder. Trots op het feit dat burgers en ondernemers van Schouwen-Duiveland zich willen inzetten voor behoud en herbestemming van de Napoleonschuur, maar vooral trots op het burgerinitiatief. In de visie van de initiatiefgroep is het namelijk van groot belang dat burgers, bedrijfsleven en overheid nauw met elkaar samenwerken. Nu nog wordt er vaak naar elkaar gewezen als het gaat om het nemen van verantwoordelijkheid. De Napoleonschuur heeft het afgelopen jaar laten zien dat het ook anders kan. Het is daarmee een voorbeeld geworden van een samenwerking die dit prachtige eiland voor de toekomst zo hard nodig heeft.

Maling aan lokale initiatieven

Dat het college van B&W bij monde van de verantwoordelijk wethouder op 7 februari 2020 de initiatiefgroep vertelt dat zij het plan naast zich neerlegt en de schuur toch gaat slopen, is onverwacht en een grote domper. Schrijnend is het feit dat de gemeente bij het besluit de betrokken ondernemers niet de kans heeft gegeven om hun plannen aan het college en de gemeenteraad te presenteren. Essentiële informatie om tot weloverwogen besluitvorming te komen is daarmee gemist. De Napoleonschuur is nu helaas een symbool geworden van een gemiste kans. De initiatiefgroep betreurt het besluit van het college dan ook ten zeerste. Deze werkwijze past volgens de initiatiefgroep niet meer in deze tijd waar burgerinitiatief en -participatie juist moeten worden bevorderd.

Mede namens de dorpsraad Scharendijke, 12 februari 2020

Louike Duran, Siemco Louwerse, Ria Geluk en Helle van der Roest

Bronnen: Wereldregio – PZC