De gewone zeehond de Phoca Vitulina, zoals het dier officieel heet, is door zijn lichamelijke bouw uitermate geschikt om zich voort te bewegen in het water. In tegenstelling tot de zeeleeuw kan de zeehond niet lopen op zijn vinnen waardoor hij aan land zeer log, bijna immobiel is. Het belangrijkste voedsel van zeehonden is vis. Daardoor was hij lange tijd de vijand van de mens. Die vijandschap heeft er toe geleid dat het aantal zeehonden sterk werd uitgedund en diersoort bedreigd is. Om die reden zijn in Nederland en in België zijn opvangcentra opgericht om verzwakte dieren te verzorgen.

Leuk, maar niet aaien - foto Ecomare.nl

Leuk, maar niet aaien – foto Ecomare.nl

Het verschil tussen de zeehond en een zeeleeuw

Zeeleeuwen zijn groter dan zeehonden. In tegenstelling tot zeehonden zijn zeeleeuwen in staat om op hun vinnen te lopen. Een ander duidelijk verschil zijn de oren. Zeeleeuwen hebben uitwendige flapjes waardoor de oren van op afstand zichtbaar zijn. Zeehonden hebben aan weerszijden een gaatje als oor.

Grijze zeehand - Foto Fullimage.gentoo. wwf.ned

Grijze zeehond – Foto Fullimage.gentoo. wwf.ned

Wat eet de zeehond?

Op het menu van de zeehond staat voornamelijk vis. Hij eet zo’n 5 à 8 kg per dag. Dat maakt hem niet zo geliefd bij de vissers. De zeehond zoekt vooral naar platvis en bodemvis, maar ook inktvis, schaaldieren en garnalen gaan er goed in.

Het geluid van een zeehond

 Het geluid van een zeehond wordt omschreven als blaffen of huilen. In stripverhalen en kinderboeken leest u het typische ‘oink oink’ Jonge zeehonden die hun moeder kwijtraken maken een klagelijk, huilend geluid. Zij worden daarom ‘huilers’ genoemd.

Bedreigde diersoort

 Zeehonden zijn een bedreigde diersoort. Jarenlang kwam de zeehond bijna niet meer voor aan de Noordzee. De mens had hem door de jacht bijna volledig uitgeroeid. Ondertussen is het in de meeste landen verboden om op zeehonden te jagen. Niet alleen de mens, maar ook haaien, orka’s en ijsberen jagen op zeehonden. Het is moeilijk om in de vrije natuur zeehonden te spotten. Daarvoor worden ze te veel verstoord in hun rust. Zeehonden beschermen zichzelf door zich snel uit de voeten te maken. Bovendien komt er in de riviermondingen van onze kust te weinig vis voor.

Luieren op een zandbank - foto Jorids Heij;igers

Luieren op een zandbank – foto Joris Heijligers

Aantrekkelijk woonklimaat

 Zeehonden komen voor in de voordelta voor de kust, de Ooster- en Westerschelde en in het Grevelingenmeer. Ze voelen zich hier thuis omdat er schoon water, rust en ruimte is. Zeehonden hebben een voorkeur voor deze gebieden omdat er droogvallende platen zijn, waarop ze lekker kunnen zonnen. En er is altijd een maaltje vis voorhanden natuurlijk!

De gewone en grijze zeehond

De gewone zeehond is de kleinste van de twee soorten. Ze hebben een donkerbruine of zwarte vacht met donkere vlekken. De kop is klein in verhouding tot het lichaam. Ze worden maximaal twee meter lang. De grijze zeehond is grijs/zwart gespikkeld, heeft een langwerpige kop en is groter dan de gewone zeehond. De grijze zeehond kan zo’n drie meter lang worden.

Kleine zeehond- afbeelding Helmut Dillier

Kleine zeehond- afbeelding Helmut Dillier

Door jacht, vervuiling en recreatie verdwenen de zeehonden

 In het hele Deltagebied leven vele honderden zeehonden. Was de zeehond een normale verschijning in de Zeeuwse wateren, door diverse oorzaken verdween het dier langzaam uit beeld. Vissers zagen de zeehond als concurrent voor de visvangst en gingen er daarom op jagen. De vervuiling van de zee gaf het volgende zetje. Door een toenemende recreatie op en langs de zandplaten werden de zeehonden in hun levensritme gestoord, zodat de dieren langzaam uit beeld verdwenen.

De zeehond is weer terug in Zeeland 

De jacht op zeehonden werd verboden, de zee is veel schoner en de recreatie meer aan regels gebonden. En zie, langzamerhand komen ze weer terug. Gewoon weer op de plaatsen waar ze zich thuis voelen. En ook weer in beeld bij de recreatiesector, maar nu op een andere manier.

Het leven op de zandplaten

 Bij laagwater zijn de zeehonden vaak te zien op de zandbanken waar ze genieten van de zon en de vrouwtjes hun jongen zogen. Zonnen en leven doen ze in groepen, maar het is niet zo dat ze bij een vaste groep blijven. Zeehonden hebben een voorkeur om op de steile kant van een zandplaat te liggen. Als er gevaar dreigt, of mensen komen uit nieuwsgierigheid te dichtbij, dan is een snelle spurt naar het water voldoende om te ontsnappen.

Zeehonden spotten vanaf het water en land

Zeehonden spotten is een unieke belevenis, zeker met kinderen. Dit kunt u op verschillende manieren doen. Vanaf een boot en vanaf het land. Deelnemen aan een zeehondentocht op een boot heeft als voordeel dat er een vaartocht aan is gekoppeld. Door de behoorlijke afstanden ziet u veel van de natuur, het water en de scheepvaart onderweg. Daarnaast heeft u meer kans dat u dichterbij de zeehonden kunt komen en mooie foto’s nemen. Ook wordt er tijdens de rondvaart regelmatig wat verteld over zowel de zeehonden als de omgeving waar je vaart. Alle boten zijn van alle gemakken voorzien.

Er op uit met de boot - screenshot Zeeland.net

Er op uit met de boot – screenshot Zeeland.net

Zeehondentochten

Vanuit diverse plaatsen vertrekken er boten voor een zeehondentocht. Meestal rondvaartboten, maar er zijn ook mogelijkheden om mee te varen met een kajuitjacht, mét een schipper. Mogelijkheden om op te stappen voor een zeehondentocht zijn er in:

  • Yerseke
  • Bruinisse
  • Zierikzee
  • Wemeldinge
  • Wolphaartsdijk
  • Kortgene
  • Burghsluis
  • Colijnsplaat
  • Kamperland
  • Breskens
  • Vlissingen

Een leuke bijkomstigheid is dat u tijdens de vaartocht ook vaak “de kleine Nederlandse Dolfijn” ziet: de Bruinvissen. Behalve zeehonden zijn ook de Bruinvissen meer en meer vertegenwoordigd in deze omgeving.

Bruinvis in de Oosterschelde - Foto In de Noordzee.nll

Bruinvis in de Oosterschelde – Foto In de Noordzee.nl

Spotplekken op het land

 Ook zonder boot kun je zeehonden zien. Een verrekijker of een fototoestel mét telelens meenemen is verstandig, want afstanden over water zijn vaak verder dan men denkt. Er zijn meerdere locaties, maar op de volgende plaatsen is het in ieder geval mogelijk zeehonden te zien vanaf de wal.

  • Bij de spuisluis bij de Brouwersdam
  • Boven op de duinen bij Renesse
  • Bij de Plompe Toren bij Schelphoek op Schouwen-Duiveland
  • Blak bij Breskens bij de vogelkijkhut bij Nummer Eén
  • Op de Zimmermanplaten bij Rilland-Bath
  • Bij het haventje van Hoedekenskerke

Zeehonden niet te dicht naderen

 Het is beter om zeehonden niet op te zoeken op de zandbanken. Jonge zeehonden zijn erg kwetsbaar en mogen niet gestoord worden tijdens het zogen. Een andere reden: ze hebben een onweerstaanbare blik, maar pas altijd op. Zeehonden zijn en blijven roofdieren!

Veel geluk op uw avonturentocht en geniet er van!

 

Tekst: Kees Kole. Meer van deze auteur vind u hier.