Het Volkerak is naar alle waarschijnlijkheid ontstaan in 1421 tijdens de Elisabethsvloed. Daarbij veranderde het hele gebied gelegen tussen Dordrecht, Gorkum en Roosendaal in één grote binnenzee. Restanten hiervan zijn Het Hollands Diep en de Biesbosch.

De Krammer en het Volkerak op een kaart uit 1773

De Krammer en het Volkerak op een kaart uit 1773

Kleine Delta

Het was een lange diepe kreek die slingerend ie slingerend zijn weg zocht tussen slibplaten en de Vliet werd genoemd. Aan de zijkanten hiervan ontstonden kleine eilanden.

In de 16de en 17de eeuw begon men delen van het Volkerak in te polderen. Daardoor ontstonden welvarende stadjes als Steenbergen en Dinteloord. Latere inpolderingen zorgden echter voor de teloorgang van deze steden. Ze kwamen steeds verder van het open water te liggen. Er werden kanalen gegraven om de schepen toch toegang tot de haven te verlenen, maar door het steeds groter worden van de schepen werd dit op den duur ook onmogelijk en de handel nam af.

De Plaat van de Vliet - Google Earth

De Plaat van de Vliet – Google Earth

Verandering

De Watersnoodramp van 1953 bracht voor het Volkerak de grootste verandering. Bij de totstandkoming van de Deltawerken werd de Philipsdam gebouwd. Hierdoor werden de Krammer en het Volkerak afgesloten van de Oosterschelde. Eigenlijk is de Philipsdam een ‘zijstraat’ van de Grevelingendam richting Sint Philipsland.

Met de bouw van de Philipsdam werd begonnen in 1976. Er werd een werkeiland aangelegd op de Plaat van de Vliet, een zandplaat die nog regelmatig onder water kwam te staan. Aan deze bouw werd anderhalf jaar gewerkt. Daarna werd begonnen met de bouw van twee sluizen. In 1994 waren de werkzaamheden afgerond.

Brilduiker

Brilduiker

De aanleg van de dam had tot gevolg dat het omringende landschap sterk veranderde. Door aanslibbing zijn kwelders ontstaan waarin zich een rijk dierenleven ontwikkelde.

De plaat

De plaat van de Vliet was door het permanent droogvallen ook aan verandering onderhevig. Er trad een snelle ontzilting op, het regenwater spoelde als het ware het zout uit de grond. Het zand begon daardoor te stuiven en om dat voor te blijven werden rijen helmgras aangeplant. Daardoor ontstonden een aantal lage stuifduinen. Een gevarieerde plantengroei waaronder verschillende soorten orchideeën kon hierdoor een snelle ontwikkeling doormaken. Momenteel wordt door middel van begrazing voorkomen dat oprukkende struikgroei de zeldzame planten verdringt.

Parnassia

Parnassia

Om het dierenleven en het spotten van vogels mogelijk te maken is een schuilhut gebouwd. Van hieruit kan men futen de middelste zaagbek eenden en brilduikers bewonderen en als je geluk hebt de zang van de nachtegaal kunt beluisteren.

Middelste zaagbek mannetje

Middelste zaagbek mannetje

Een bezoek aan de Plaat van de Vliet zal u zeker verbazen en bevallen. Voor actuele informatie, kijk hier.