Alphons Christiaan van Beest werd op 11 juni 1903 in Amsterdam geboren. In deze stad bracht hij zijn jeugd door. In 1923 nam hij dienst bij het Korps Mariniers. In die periode was hij enige tijd gelegerd in Vlissingen, waar hij de liefde van zijn leven leerde kennen.

In de periode 1939 – 1940 werd hij gemobiliseerd, maar Fons, zoals hij door iedereen werd genoemd kon, na de capitulatie de dienst verlaten.

Fons van Beest in Uniform

Fons van Beest in Uniform

Verzet

In de beginjaren van de oorlog ontstond er verzet. Georganiseerde verzetsgroepen dwarsboomden tijdens de oorlog het beleid van de bezetter. Ze saboteerden verbindingen en telefoonlijnen, bliezen gebouwen en spoorwegen op, maakten gebieden onbruikbaar door ze onder water te laten lopen en spioneerden. Soms was verzetswerk ook minder spectaculair en gewelddadig. Het verzet hielp bijvoorbeeld Joden bij het onderduiken, smokkelde bonnen en vervalste legitimatiepapieren.

Middelburg

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog werkte Van Beest als ambtenaar bij het distributiekantoor in Middelburg.

Zijn vaderslandsliefde in combinatie met zijn mariniersopleiding deden hem besluiten een verzetsgroep op te zetten. In 1941 ging de groep van Van Beest aan het werk. De onderwijzer Piet Bouwense zocht betrouwbare mensen bij elkaar en Fons leidde hen op.

De groep groeide snel en bestond uiteindelijk uit Jaap Brasser, Leen Hoogenboom, Jo Merk, Kees Mooiman, Gerard en Piet de Pachter, Bram Pouwer, Jan en Kees Sturm en hun zusje Leintje Sturm-de Pachter.

Een verzakt graf

Een verzakt graf in Middelburg

Aan het werk

De groep legde contact met Engeland en begon voor verschillende diensten daar inlichtingen te verzamelen. Ook hield ze zich bezig met het begeleiden en huisvesten van (joodse) onderduikers. Op Walcheren werd de groep van Beest al snel een begrip. Ook Karel Godfried Bron, een zoon van de ex Bevelhebber der Zeestrijdkrachten in Nederlands-Indië, de viceadmiraal J.A.M Bron was aanvankelijk lid van de groep. Later in de oorlog werd Karel hoofd van de Ordedienst in Zeeland en begon een eigen groep.

De Ordedienst (OD) was in Nederland een belangrijke illegale organisatie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tot 1942, bij de formalisering van de illegale Landelijke Organisatie voor hulp aan Onderduikers (LO) was het hoogstwaarschijnlijk de grootste geheime anti-Duitse organisatie in Nederland,

Verraad

De groep van Beest werd in 1942 verraden door Izaäk Daane. Izaäk was even oud als Van Beest. In tegenstelling tot Van Beest had Daane NSB sympathieën. Hij was vrijwel direct na de capitulatie bij de politie gegaan en had hoogstwaarschijnlijk een aandeel in het oprollen van de verzetsorganisaties “Leeuwen-garde” en “Oranje voor Nederland”. In 1942 infiltreerde hij in de groep van Beest en de ontsnappingslijn Niftrik waarmee via België mensen uit Nederland werden vervoerd.

Het Rotterdamse kantoor van de Ordnungspolizei waar ook de Gestapo onderdak vond.

Het Rotterdamse kantoor van de Ordnungspolizei waar ook de Gestapo onderdak vond.

Argwaan

Men kreeg binnen de groep van Beest argwaan. Al snel na het contact met Daane begon de SD in maart 1942 met het oppakken van personen die actief waren binnen de groep van Beest.  Al snel werd duidelijk dat Daane hierachter zat. Hij werd geschaduwd en toen hij met een nazi-embleem op zijn jasje het Gestapo kantoor in Rotterdam verliet was het zijn  bedrog duidelijk. Daane, die niet wist dat hij was ontdekt, werd in de eerste week van augustus 1942 meegelokt naar de heide bij het Drentse Anloo en daar geliquideerd.

Zijn lichaam werd begraven maar men vergat te controleren of er nog belastend materiaal op het lichaam verborgen was. Dit bleek een fatale vergissing.  Daane’s aantekenboekje werd op deze manier over het hoofd gezien. Daane’s contacten bij de SD waren geïnformeerd over de trip naar Anloo en vonden al snel het niet zo heel goed verborgen lichaam. Via het notitieboek konden ze hierdoor nog een aantal verzetsmensen oppakken, waaronder Fons van Beest.

Muurtekening van Kamp Amersfoort gemaakt door gevangenen

Muurtekening van Kamp Amersfoort gemaakt door gevangenen

Van Beest, vermoord of zelfmoord?

De gevangengenomen verzetsmensen werden op basis van de gevonden bewijzen ter dood veroordeeld, of naar concentratiekampen gestuurd. De te dood veroordeelden werden in kamp Amersfoort vastgehouden en op 20 juli 1943 later samen met 15 anderen op de Leusderheide gefusilleerd.

Over de doodsoorzaak van “Van Beest” gaan twee verhalen. Hij pleegde vermoedelijk zelfmoord toen hij door de SD werd ontdekt op zijn vluchtadres. Maar ook wordt beweerd dat hij in een vuurgevecht met de SD sneuvelde.

Het Bronsen Kruis

Het Bronsen Kruis

Waardering

Het Bronzen Kruis werd bij Koninklijk Besluit van 11 juni 1940 door koningin Wilhelmina in Londen ingesteld en naderhand gewijzigd bij Koninklijk Besluit van 1 juni 1944. Na de troonsbestijging door koning Willem-Alexander is het woord koningin op de achterzijde van het kruis gewijzigd in koning.

Fons van Beest werd postuum onderscheiden met het Bronzen Kruis.

In de Middelburgse wijk Prooijenspark zijn diverse straten vernoemd naar verzetsmensen uit de groep “Van Beest”

Later werden de daden van de Groep van Beest beschreven en als boek uitgegeven.

Boekomslag

Boekomslag ‘De Groep van Beest’