Op 11 januari 1951 werd Gerardus Johannus Wijers (zeg maar Hans) geboren in Oostburg op Zeeuws-Vlaanderen. Niemand kon vermoeden dat de kleine Hans ooit zoveel invloed uit kon oefenen op ons land. Maar waren al zijn beslissingen ook wel allemaal de juiste?

Wijers behaalde zijn HBS-diploma waarna hij naar Groningen toog om daar aan de universiteit economie te studeren. Hij behaalde zijn doctoraalexamen in 1976. Daarna werd hij universitair docent aan de vakgroep economie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. In 1982 promoveerde hij op een onderzoek naar industriepolitiek tot doctor.

Hij verliet de universiteit om van 1982 tot 1984 werkzaam te zijn als ambtenaar aan het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het Ministerie van Economische Zaken. De ambtenaarsbaan trok hem niet echt en hij besloot te kiezen voor een carrière als organisatieadviseur bij het bureau Bakkenist, Spits & Co. Mogelijk zou Wijers daar in de vergetelheid zijn geraakt, maar dat was gerekend buiten zijn ambities.

Wijers, jong en ambiteus

Wijers, jong en ambiteus

Sinds 1976 was Wijers lid van de politieke partij D66. In 1994 werd een nieuwe Nederlandse regering gevormd. Dat werd het kabinet-Kok I, ook wel het eerste Paarse Kabinet genoemd. Het was een bijzonder kabinet. Voor het eerste sinds 1918 werd een regering gevormd waarin geen enkele Christelijke partij was vertegenwoordigd.

Bij de verkiezingen in dat jaar verloor het CDA 20 zetels en was het mogelijk met een meerderheid in de Tweede Kamer van PVDA, VVD en D66, die bereid waren samen te werken, een nieuwe regering te vormen.

D66 voorman Hans van Mierlo polste Wijers voor een ministerspost en Wijers hapte toe. Hij werd Minister van Economische Zaken.

Tijdens zijn regeerperiode was hij verantwoordelijk voor de Winkeltijdenwet. Dankzij die wet konden grootwinkelbedrijven voortaan ook op zondag openblijven. Maar was dit wel slim van Wijers? Zijn wet bleek de genadeslag voor duizenden kleine winkels die de concurrentie niet aan konden. De sociale voorzieningen voor al de werkeloos geworden kleine zelfstandigen moeten zijn opgelopen tot talloze miljarden. Maar dit soort bijkomstigheden worden achteraf nooit ‘doorgerekend’.

Ook was hij verantwoordelijk voor de eerste Mededingingswet waardoor de Nederlandse Mededingingsautoriteit ontstond.

Anthony Fokker 1912

Anthony Fokker 1912

En dan Fokker. Het bedrijf van de legendarische Nederlandse vliegtuigbouwer Anthony Fokker. Fokker Aircraft zat midden in de ontwikkelingsfase van twee nieuwe toestellen. Vanuit de Fellowship, waarvan 241 toestellen werden gebouwd, werd begonnen met de ontwikkeling van de Fokker 100 en de Fokker 70 en de Fokker 50.

Fokker Aircraft zat te krap bij kas en moest noodgedwongen, na een financiële injectie van 212 miljoen gulden, verplicht door de regering, op zoek naar een partner. Dat werd het Duitse DSA, een onderdeel van Daimler-Benz. Maar dit bedrijf werd geplaagd door interne problemen. Het lot van Fokker met haar 8.000 werknemers lag in handen van onderling ruziënde Duitsers.

Op 22 januari 1996 maakte de raad van commissarissen een einde aan de onzekerheid en draaide de geldkraan voor Fokker dicht.

Toch was Frans Swarttouw, die Fokker door de moeilijke jaren ’80 had weten te loodsen, overtuigd van de mogelijkheden die de Fokkers 50, 70 en 100 boden. Hij klopte opnieuw aan bij Economische Zaken. Echter, de voortvarende minister-consultant Wijers geloofde niet in de uitleg van Swarttouw. Ook aan de Nederlandse kant werd de geldkraan dichtgedraaid en Fokker ging failliet. Tot grote vreugde van de concurrenten van Fokker die in de daaropvolgende jaren zeer grote winsten boekten met de verkoop van vliegtuigen in het segment waarop Fokker haar strategie had gebaseerd.

KLM Fokker F50

KLM Fokker F50

Aan het einde van de kabinetsperiode van Paars I had Van Mierlo het besluit genomen zich niet opnieuw herkiesbaar te stellen. Er werd grote druk uitgeoefend op Wijers om het stokje over te nemen.

Maar, toen na de verkiezingen in 1998 het tweede paarse kabinet moest worden geformeerd gaf Wijers aan geen belangstelling te hebben voor een tweede ambtstermijn. Volgens eigen zeggen, wilde hij voorrang geven aan zijn gezin.

De oprechte Hans van Mierlo

De oprechte Hans van Mierlo

 

 

Zijn ambities lieten Wijers echter niet in de steek. In 1999 ging hij terug naar zijn oude beroep als consultant en werd senior vicepresident van de Nederlandse vestiging van adviesbureau Boston Consultancy Groep. Daarna werd hij, in 2003, topman bij Akzo-Nobel. Als voorzitter van de Raad van Bestuur van dit bedrijf ging de pragmaticus Wijers meteen aan het reorganiseren. Onder zijn bewind werd in 2007 de farmacietak van Organon afgestoten en nam hij het Britse ICI over. Akzo-Nobel ging zich meer toeleggen op verf en chemie.

Eind april 2012 zat zijn termijn als bestuursvoorzitter er op. Hij liet een volledig afgeslankt bedrijf achter. In het derde kwartaal van 2013 leed Akzo-Nobel een megaverlies van 2,4 miljard euro.

 

AkzoNobel

AkzoNobel

 

Opvallend in de loopbaan van Wijers is, is dat hij steeds op tijd op de goede plaats was, maar ook steeds op tijd vertrok.

Wie denkt dat Wijers na zijn vertrek bij Akzo-Nobel stil ging zitten, vergist zich. Hij is sinds 2009 niet uitvoerend bestuurder bij Royal Dutch Shell. Per 1 april 2013 niet uitvoerend bestuurder bij GlaxoSmithKline. Hij is president-commissaris bij Heineken, een functie die hij ook, tot 2015, bekleedde bij Ajax. In 2011 werd hij gekozen als voorzitter bij de Vereniging Natuurmonumenten, waar hij werd herkozen tot 2019.

Ook is Wijers lid van The Trilateral Commission, een organisatie van privépersonen uit Europa, Zuidoost-Azië en Noord-Amerika die zich als doel heeft gesteld de politieke en economische samenwerking tussen deze gebieden te bevorderen, zeg maar lobbyisten.

Wijers bij Ajax

Wijers bij Ajax

Volgens de Volkskrant is Wijers al drie jaar op een rij de aanvoerder van de Top 200 van invloedrijkste Nederlanders.

Wat ons (zonder rancuneus te willen zijn) aan het nadenken zet is dat deze ex-minister van economische zaken, ex-bestuursvoorzitter van de multinational Akzo Nobel, ex-senior vicepresident van Boston Consulting Group, doctor in de economie, voorzitter van tal van jury’s, contactrijk vanwege hoge functies bij Shell, Heineken en HAL en bijzonder vermogend, niet in staat was om een beetje orde te scheppen in de chaos die de NV Ajax was, iets wat voor een man met zijn naam een eitje had moeten zijn.

Was Wijers hier niet net op tijd of verliet hij dit bedrijf net te laat? We zullen het nooit weten.