Dirk Jan Koets werd op 16 juli 1895 geboren in Wissenkerke op het Zeeuwse Noord-Beveland. Toen hij 10 jaar was verhuisden zijn ouders naar Gouda. Daar ging Koets aan de slag als plateelschilder. Plateel is de naam voor een soort aardewerk. Het wordt met de hand gedecoreerd. Nederland had tot het midden van de 20ste eeuw een groot aantal beroemde plateelbakkerijen in steden als Gouda, Delft en Rotterdam. Hier vonden veel plateelschilders hun weg tot de echte kunst. Ook voor Koets startte hier de weg naar volwaardig kunstenaarschap

Zeeuwse vrouwen, gezamenlijk aan het naaien

Zeeuwse vrouwen, gezamenlijk aan het naaien

Amerika

In september 1912 vertrok de toen 17-jarige Koets naar de Verenigde Staten waar hij onderdak vond bij familie van hem in Sparta in Michigan. Hier ging hij aan het werk als technicus. Lang duurde dat verblijf niet. In 1915 werd in Amerika, in verband met de Eerste Wereldoorlog, de algemene mobilisatie afgekondigd. Ook Koets werd opgeroepen voor de dienstplicht. Omdat hij weinig zin had in het soldaatje spelen keerde hij in 1915 terug naar Nederland.

Stilleven met plateelschaal en bloemen

Stilleven met plateelschaal en bloemen

Amsterdam

In 1919, na het beëindigen van de oorlog en de demobilisatie besloot Koets definitief kunstenaar te worden. Hij vertrok naar Amsterdam. Hij ging daar en in Edam en Volendam aan het werk. Hier ontmoette hij de een jaar oudere Alfons van Dijck. Ook zijn verblijf in Nood Holland was van korte duur. Samen met van Dijck vertrok hij in december naar Veere. Hier bleven ze tot hun dood wonen en werken.

De haven van Veere

De haven van Veere

De jonge schilder

Hoewel volledig autodidact kreeg koets al snel bekendheid als schilder van paarden, portretten en stillevens. Maar ook legde hij het Zeeuwse landschap vast op canvas. Hij specialiseerde zich in schilderijen van de Veerse vissershaven met de in- en uitvarende hoogaars. Hij kreeg hier de bijnaam “De Veerse Van Gogh”.

Zijn schilderijen kenmerkten zich als kleurrijk expressief. Toch zou het tot het midden van de jaren twintig van vorige eeuw duren voor hij zijn eigen stijl had gevonden. Deze werd de ‘Koetstoets’ genoemd. Direct op het doek, trefzeker en altijd op de locatie geschilderd. Kleurrijk, soms pastelachtig met expressionistische elementen.

Veere in de winter

Veere in de winter

Uitvinder

Naast het schilderen hield hij zich ook bezig, als erfenis van zijn Amerikaanse verleden, met het ontwikkelen en construeren van mechanieken voor de voortstuwing van schepen en voor het opwekken van elektriciteit. Zo ontwikkelde hij de speciale ‘koetspropeller’ waarop hij in juni 1940 het Nederlands octrooi kreeg. Maar de Tweede Wereldoorlog zat hem tegen. Door deze situatie slaagde hij er niet in zijn uitvinding commercieel te maken.

Koets voelde zich zwaar tekort gedaan. Hij raakte door zijn teleurstelling flink verbitterd. Door zijn opstelling vervreemde hij na de oorlog meer en meer van zijn omgeving. Hij verloor alle realiteit uit het oog en kwam daardoor in een sociaal element.

Zeilschip op het strand

Zeilschip op het strand

Zijn laatste jaren

In de laatste jaren van zijn leven schilderde Koets nog zelden. Voor een Veerse bewonderaar maakte hij in 1954 zijn laatste portret.

Op 11 maart 1956 overleed Dirk Jan Koets eenzaam en berooid in zijn huisje in Veere genaamd “in d’Olijmolen”. Enkele dagen later werd hij begraven op het kerkhofje van Zanddijk, een gehucht bij Veere.

Koets, omstreeks 1940

Koets, omstreeks 1940

 

Toch werd Koets niet helemaal vergeten. In 1960 werd hem, bij wijze van postuum eerbetoon, een laatste officiële tentoonstelling aan hem gewijd in Kortgene.

In de zomer van 2005 werd een grote oeuvre expositie ingericht over zijn werk en leven in het Veerse Museum ‘De Schotse Huizen’.

In 2007 was het werk van Koets te bewonderen in Kats. Daarna sloeg de absolute stilte toe. Onterecht, Koets was een uitzonderlijk kunstenaar