Op 12 juni 1945 werd in Veere de kleine Gabriël Alphonse Minneboo geboren. Enige jaren later verhuisde het gezin naar Heenvliet. Hij woonde daar met zijn ouders in een klein huisje aan de dijk. Al snel voelde Gaby, zoals hij werd genoemd, zich aangetrokken tot de wielersport toen hij, zittend achter het raam van zijn ouderlijk huis, aan de overkant van het kanaal iedere avond een groepje trainende wielrenners zag voorbijkomen. Er kwam een racefiets en Gaby sloeg aan het trainen. En niet zonder succes.

Begin van zijn carrière

De Berkelse Wielerdag was aan het begin van de jaren zestig van vorige eeuw een behoorlijk representatieve wedstrijd, die hoog stond aangeschreven. Winnaars van deze ronde zouden later grote namen worden in het professionele wielerpeloton. We noemen onder andere Cees Lute, Jan Janssen en Gerben Karstens

In 1962 won Gaby Minneboo deze ronde als 17-jarige bij de nieuwelingen. Vanaf dat moment waren alle ogen op deze jonge belofte gericht.

Wereldkampioen Minneboo, lid van Union Fietsen Ploeg

Wereldkampioen Minneboo, lid van Union Fietsen Ploeg

Amateur

Hij vervolgde zijn wielercarrière als amateur op de weg. In zijn eerste jaar (1964) bij in de categorie amateurs behaalde hij 29 overwinningen. De meest aansprekende was de ‘Acht van Chaam’.

Als amateur kon hij natuurlijk niet leven van zijn sport. Daarom bleef hij werken als postbesteller, wat hem de naam ‘de Vliegende Postbode’ opleverde.

Minneboo zou zijn hele carrière amateur blijven. Tijdens wegwedstrijden behaalde hij meer dan 150 overwinningen. De overstap naar de amateurs was moeilijk. Minneboo kwam terecht in een lichting met goede coureurs, zoals Jan Janssen, Evert Dolman, Gerben Karsten, Bart Zoet en ook met de Zeeuwen Toine van den Bunder en Wim de Waal. Dat waren grote winnaars in die periode. Desondanks wist Minneboo menig koers naar zijn hand te zetten.

Amateurselectie

Hij viel zodanig op dat hij in de amateurselectie van de KNWU werd opgenomen. Samen met mannen als Eef Dolman en Eddy Beugels reed hij verschillende buitenlandse etappekoersen.

Hij reed voor verschillende ploegen waaronder Cabalero en Union Fietsen.

Derny zoals in gebruik tot ca. 1950

Derny zoals in gebruik tot ca. 1950

 

 

Wielerploeg Storm

In 1973 was Chris de Jonge ploegleider bij Kavero, een verhuurder en verkoper van bungalows uit Renesse. In dat jaar stopte Kavero als sponsor van een wielerploeg. De Jonge, afkomstig uit Bruinisse, zal mokkend aan de toog bij het plaatselijk café-restaurant ‘De Storm’.

Volgens hem zou het Zeeuwse wielrennen verdwijnen, ondanks grote successen.  Cees Bal was de sterkste in de Ronde van Vlaanderen, Cees Priem werd Nederlands kampioen bij de profs en diens maatje Jan Raas had zijn profdebuut nog even uitgesteld en zorgde voor de nationale titel bij de amateurs.

Maar de Kavero ploeg van de Jonge stopte en hetzelfde gebeurde met de Zeeuwse amateurploeg. Theodora Maria van Hooff-Christiaens  de eigenaresse van ‘De Storm’ was het sponsoren niet vreemd; voor de jaarlijkse viswedstrijd stelde ze niets minder dan een heuse auto ter beschikking.

Zij hoorde het verhaal aan en ging er over nadenken. De moeder van Minneboo werkte als zetbaas bij ‘De Storm’ en zij zou kijken of ze haar zoon, op dat moment zonder ploeg, over kon halen voor deze ploeg te gaan rijden.

Minneboo hapte toe en de kleine ploeg uit Bruinisse had een wereldkampioen in huis gehaald.

Wielerploeg Storm

Wielerploeg Storm

Baanwielrenner

In de winter ging Minneboo regelmatig trainen op de wielerbaan in Antwerpen en later, toen daar een wielerbaan kwam, in Rotterdam.  Daar ontdekte hij dat hij een beter baan- dan wegrenner kon worden. Hij behaalde drie keer een bronzen medaille op de baan (1971-1972 en 1973) op het onderdeel half-fond, de voorloper van de achtervolgingswedstrijden.

Daarna werd hij verliefd op het stayeren, racen achter een zware motor.

Gaby Minneboo achter gangmaker Bruno Walraven finale stayers 1979 - Foto Anefo - Nationaal Archief,commons.wikimedia.org

Gaby Minneboo achter gangmaker Bruno Walraven finale stayers 1979 – Foto Anefo – Nationaal Archief,commons.wikimedia.org

Stayer

In de jaren tussen 1950 en 1980 was het stayeren bij  het baanwielrennen bijna zo populair als wegwedstrijden. Een stayerwedstrijd was het hoogtepunt van een avond in een volgepakt Olympisch Stadion, de baan van Alkmaar en later het Ahoi in Rotterdam. Dankzij de zuigende kracht van de zware motoren, waarbij de gangmakers rechtop stonden, werden snelheden bereikt van ruim 80 km. per uur. Piet de Wit, Cees Stam, Martin Venix en Gaby Minneboo werden echte wielerhelden.

Minneboo werd wereldkampioen stayeren in 1975, 1976, 1977, 1980 en 1982. Steeds met Bruno Walrave als gangmaker.

In 1984 kon Minneboo op bijna zevenendertigjarige leeftijd nog steeds met de besten mee. Stoppen kwam niet in zijn hoofd op. Maar op de tribune van de Alkmaarse wielerbaan hoorde zijn vrouw het gerucht dat Walrave van plan was met een andere stayer verder te gaan.

Opnieuw wereldkampioen

Opnieuw wereldkampioen

Breuk

Minneboo vroeg zijn gangmaker direct of dat waar was, maar Walrave ontkende in alle toonaarden en beweerde alleen maar met Jan de Nijs, een nieuw stayertalent, te hebben getraind. Gaby was gerustgesteld maar in juni belde Walrave op om mee te delen dat de verhouding tussen hen zodanig was verstoord dat hij zich bedreigd voelde en niet langer met hem wilde rijden. Minneboo was verbijsterd en hij kon alleen nog vragen of dit de dank was voor tien jaar samenwerking.

Gaby Minneboo en Bruno Walrave, een onverslaanbaar koppel

Gaby Minneboo en Bruno Walrave, een onverslaanbaar koppel

Einde carrière

Hij realiseerde zich direct dat zijn loopbaan voorbij was, want een stayer was in die tijd volkomen afhankelijk van zijn gangmaker. Er waren in Nederland maar drie goede gangmakers en daar wilde iedereen mee rijden. Nop Koch, Joop Stakenburg en Bruno Walrave hadden bij wijze van spreken de stayers voor het uitzoeken. Koch en Stakenburg waren bezet en daarom was het voor Gaby na het gesprek met Walrave einde oefening.

In de kranten verscheen het bericht dat vijfvoudig wereldkampioen Gaby Minneboo met wielrennen was gestopt en dat gangmaker Walrave een koppel zou gaan vormen met zijn nieuwe ontdekking: Jan de Nijs.

Bruno Walraven, begin van het einde

Bruno Walraven, begin van het einde

De journalisten Barend en Van Dorp roken onraad en ze belden met Minneboo. Ze hadden het moment niet beter kunnen kiezen, want Gaby voelde zich tot in zijn ziel gekrenkt door de onverhoedse mededeling van zijn gangmaker.

 

De waarheid komt uit

Hij gooide er alles uit wat hem dwars zat en hij trok een beerput open waarin niet alleen Walrave, maar ook stayerscoach Stam, de gangmakers Koch en Stakenburg, alsmede de stayers Pronk, Kos, De Nijs en Podlesch ernstig beschuldigd werden.

Minneboo ontzag zichzelf niet en maakte duidelijk dat hij al die jaren aan die praktijken had meegewerkt en dat verhoogde zijn geloofwaardigheid. De beschuldigingen waren zo ernstig dat het merkwaardig is dat geen van de betrokkenen na de publicatie naar de rechter is gestapt om zijn eer en goede naam te verdedigen.

De twee belangrijkste aantijgingen gingen over het verkopen van wereldtitels en het aan de renners opdringen van dopingproducten. Het stond op 22 september 1984 allemaal in Vrij Nederland en twee maanden later had De Telegraaf een soortgelijk interview van de hand van Ron Couwenhoven.

Minneboo had zijn klachten in juni ook al eens bij de KNWU kenbaar gemaakt en hem was toen te verstaan gegeven dat die feiten bekend waren, maar dat het niet in het belang van de wielersport was om dat allemaal wereldkundig te maken.

logo KNWU

logo KNWU

Na de publicaties kon de KNWU natuurlijk niet langer afzijdig blijven en op 21 december werd Minneboo verhoord door de sportcommissieleden Elshof en Van Gestel, met chef de bureau Nuyten als notulist. Minneboo herhaalde alles wat ook al in de kranten had gestaan en ondertekende het verslag. Op 12 februari 1985 verhoorden dezelfde heren ook Walrave, Stam, Stakenburg en Pronk. Alle beschuldigingen werden met klem ontkend en met vrijwel eensluidende verklaringen werd het tegendeel beweerd.

Einde van een spectaculaire tak van sport

De affaire Minneboo heeft het stayeren geen goed gedaan en de spectaculaire wielerdiscipline stierf in de jaren daarna een roemloze dood. In 1992 was het voor de laatste keer onderdeel van het wereldkampioenschap.

Het Zeeuwse bloed van Minneboo kroop waar het niet kon gaan. Na zijn wielercarrière verhuisde hij terug naar Yerseke. Ook bleef hij de fiets trouw. Regelmatig draaide hij nog rondjes van meer dan 100 km. over de Zeeuwse eilanden.

In 2016 was hij aan het fietsen in Twente. Renners van de oude stempel zoals Minneboo droegen geen helm. Tijdens een korte afdaling in een weg knalde Minneboo met hoge snelheid op twee dames met elektrische fietsen.

Hij werd zwaar gewond afgevoerd naar een ziekenhuis waar hij enkele weken moest verblijven. Een zwaar jaar van revalideren volgde, maar Minneboo knapte weer op.

Gaby Minneboo

Gaby Minneboo

Minneboo had tal van beroemde Zeeuwse collega’s. Het begon met Theofiel Middelkamp , later volgden Piet Rentmeester, Jo de Roo , Cees Bal,  Cees Priem en Jan Raas. Toch zijn er maar drie die ooit de trui van wereldkampioen konden dragen Minneboo zelfs vijf keer.

Met dank aan Chris de Jonge en tips van Anthony Schults