De stoomtrein was het helemaal. Dit moderne ding stond garant voor snelle verbindingen en ontsluiting van afgelegen gebieden. Ook Zeeland profiteerde mee. De trein opende grote mogelijkheden voor reizigers vanuit het achterland naar de kust, om vandaar met de boot naar Engeland door te reizen. Vlissingen profiteerde van deze ontwikkelingen.

Het eerste station van Vlissingen

Het eerste station van Vlissingen

Eerste stationsgebouw.

Waar nu het NS station Vlissingen staat, werd op 1 september 1873 het station Vlissingen Haven gebouwd. Het was een eenvoudig stationnetje met twee perrons en aangelegd om  de verbinding met de veerdiensten eenvoudiger te maken.

Vlissingen beschikte al over een eerder gebouwd treinstation. Dit was een jaar eerder gebouwd en lag dichter bij het centrum van de stad, bij de Keersluisbrug langs het Kanaal door Walcheren.

De exploitatie van twee stations in het relatief kleine Vlissingen bleek al snel te duur en men besloot het Station Vlissingen Stad op 18 juli 1894 te sluiten.

 

Affiche voor de Stoomvaart Maatschappij Vlissingen op Engelend

Affiche voor de Stoomvaart Maatschappij Vlissingen op Engeland

Tweede stationsgebouw

Het oorspronkelijke stationsgebouw Vlissingen Haven werd vervangen door een veel groter, in renaissance stijl opgetrokken, nieuw station. Het ontwerp werd gemaakt door de architecten Haverkamp en Schill. Opmerkelijk was de ingang die zich schuin in de zuidwestelijke hoek bevond.

Het gebouw kreeg een wachtkamer met veel grandeur voor koninklijke en andere hooggeplaatste gasten. Het complex had drie perrons en een perronkap. De pilaren en een gedeelte van de kap bestaan nog steeds. Op 15 september 1894 werd het station officieel in gebruik genomen.

 

Het herbouwde sation van Vlissingen in 1910

Het herbouwde station van Vlissingen in 1910

 

Treinongeluk

In de avond van 2 juni 1899 werd de trein die om 19:15 uit Amsterdam was vertrokken in Vlissingen verwacht. De reis was voorspoedig verlopen en de trein reed perfect op schema.

Station Vlissingen was een kopstation. Dat houdt in dat dit een eindstation is waarvan de treinen vanaf hier niet verder kunnen rijden. Aan het einde van het rails staan stootblokken om de afgeremde treinen op te vangen.

 

Houten stootblok - Foto Erik Baas - commons.wikimedia.org

Houten stootblok – Foto Erik Baas – commons.wikimedia.org

 

Vlak voor het bereiken van het station Vlissingen merkte de machinist tot zijn schrik dat de rem van het type westinghouse, niet functioneerde. Om de personen op het perron te waarschuwen gaf de machinist met de stoomfluit noodsignalen af, waarop het perron snel werd leeggemaakt.

 

 

 

 

 

 

Gelijkaardig type trein

Gelijkaardig type trein

 

De klap

De trein had nauwelijks vaart geminderd. Met een behoorlijke vaart ramde de locomotief het stootblok om vervolgens via het één meter hoge perron drie meter hoog de lucht in te worden gekatapulteerd. Daarbij werd de stationsrestauratie doorboord en schoof de trein nog over een lengte van ruim tien meter verder, een spoor van een meter diep achterlatend. Achter de locomotief hing een goederenwagon die totaal verbrijzeld raakte. De postwagon die hier achter was aangekoppeld scheurde in tweeën.

Slachtoffers

Doordat een koppeling was afgebroken was er sprake van nog enig geluk voor de mensen in de passagierswagons. Deze voertuigen waren al tot stilstand gekomen. Toch vielen er doden te betreuren.

De machinist en de stoker waren voor de klap van de trein gesprongen en raakten daarbij gewond. Wel had de machinist nog de tegenwoordigheid van geest gehad om de kleppen van de stoomketel open te draaien, zodat de stoom kon ontsnappen. Daardoor voorkwam hij dat de ketel zou exploderen. De twee dienstdoende conducteurs hadden minder geluk. Beide kwamen bij het ongeval om het leven.

 

Wat restte - met dank aan Sjaak de Wijze

Wat restte – met dank aan Sjaak de Wijze

Ravage

De schade aan het perron en de stationsrestauratie waren enorm. Het opruimen duurde enkele dagen. De dag na het ongeluk ontdekte men bij het wegbreken van enkele schotten in het postrijtuig in het compartiment eerste klasse het lichaam van een reizigster. Het bleek de 18-jarige mejuffrouw R. Roth te zijn. Zij was de dochter van de Zwitserse gezant in Berlijn die op de terugreis was naar haar kostschool in Engeland na een bezoek te hebben gebracht aan haar vader die in Den Haag een vredesconferentie bijwoonde.

 

 

 

Perron in Vlissingen in 1913

Het herbouwde perron in Vlissingen in 1913

De eerste slachtoffers van de ‘moderne’ tijd.

Dit treinongeval was het eerste incident in de geschiedenis van de spoorwegen. Later zouden er nog tientallen volgen, waaronder als bekendste het treinongeval in 1962 in Harmelen waarbij 93 slachtoffers te betreuren en in 1988 in Rilland.