Op 20 februari 1944 werd in het plaatsje Breskens op Zeeuws Vlaanderen de kleine Willem van Hanegem geboren als zoon van een garnalenvisser, Lo van Hanegem die getrouwd was met Anna van Grol een dochter van Zeeuwse emigranten die terug keerden naar Zeeuws-Vlaanderen. Anna was oorspronkelijk afkomstig uit Rochester, aan het Ontariomeer, in het oosten van de Amerikaanse staat New York.

Verhuizing

Lang heeft Willem niet van zijn vader kunnen genieten. Vlak voor de definitieve bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen voerden de geallieerden op 11 september een bombardement uit op Breskens, De vader van Willem, zijn broertje en zijn zusje kwamen hierbij om.

Zijn moeder had niets meer te zoeken in Zeeland en vertrok in 1946 met Willem naar Utrecht. Hij groeide hier op in een gewone volkswijk.

De locatie van Velox aan de Koningsweg, waar het allemaal begon - Foto Antoine - commons.wikimedia

De locatie van Velox aan de Koningsweg, waar het allemaal begon – Foto Antoine – commons.wikimedia

Het begin

Als kind was hij altijd op straat te vinden, maar zijn grootste hobby was voetballen. Als tiener ging hij regelmatig naar de trainingen van Velox kijken. Deze club uit Utrecht speelde van 1958 tot 1970 betaald voetbal, waarna het fuseerde met DOS en USV Elinkwijk om samen verder te gaan als FC Utrecht.

Willem stond daar regelmatig tijdens de trainingen achter het doel toe te kijken. Als een bal werd gemist, was hij er als de kippen bij om de bal met feilloze precisie naar een speler te schieten. Deze opvallende traptechniek viel op bij de trainer, Daan van Beek, die hem vroeg bij Velox te komen spelen.

Een gouden greep van die trainer. Een half jaar daarna speelde Willem in 1962 in het eerste elftal van Velox.

Willem van Hanegem in het shirt van Velox (1964)

Willem van Hanegem in het shirt van Velox (1964)

 

Rotterdam

Vier jaar  bleef hij de Utrechtse club trouw. Hij kreeg een aanbieding van de Rotterdamse club Xerxes. Puur voor het voetbalplezier en de ambities van deze club stapte Willem over.

Bij Xerxes zaten vaak scouts van het grote Feyenoord op de tribunes. Het zal dan ook niemand verbazen dat in 1968 de fenomenale traptechniek van de linksbenige voetballer voldoende in het oog was gesprongen.

Zijn grote liefde

In dat jaar kreeg hij een profcontract aangeboden bij, wat toen, de grootste club van Nederland was. Hier groeide hij al snel uit tot de grote publiekslieveling. Natuurlijk had Willem wat minpunten. Hij was vaak trager dan zijn tegenstanders. Maar dat gebrek aan snelheid maakte hij meer dan goed door zijn tactisch inzicht. Willem zelf zei hierover: “je hoeft niet snel te zijn, als je maar op tijd vertrekt”. Daarnaast kon hij zijn opponenten bikkelhard aanpakken.

Plakette van Moulijn in de Bloklandstraat - Foto FaceMePLS - commons.wikimedia

Plakette van Moulijn in de Bloklandstraat – Foto FaceMePLS – commons.wikimedia

Zo werd Coen Molijn tijdens een wedstijd tegen MVV door Toenaer van de Limburgse club hard onderuit gehaald. Zoals Molijn achteraf verklaarde beloofde Willem het probleempje op te lossen. Enige minuten later werd Toenaer per brancard van het veld gedragen.

Al snel kreeg hij de bijnaam ‘de kromme’ naar aanleiding van zijn altijd iets gebogen houding.

Succesen

Zijn grootste succes behaalde Willem op 6 mei 1970 door met Feyenoord als eerste Nederlandse club de Europacup met 2 – 1 van het Schotse Celtic te winnen. Een samenvatting van die wedstrijd kunt u hier terug zien.

In dat zelfde jaar werd ook gewonnen door het Argentijnse Estudiantes over twee wedstrijden met 3 – 1 te verslaan.

Het was in die tijd dat de gele en rode kaarten werden ingevoerd. In 1972 kwam hem de twijfelachtige eer toe de eerste Nederlandse voetballer te zijn die een gele kaart kreeg.

Nederlands elftal

Van Hanegem kwam ook regelmatig uit voor het Nederlands elftal. Daarmee verloor hij in 1974 de finale tegen Duitsland om het wereldkampioenschap.

Willem in het Oranjeshirt

Willem in het Oranjeshirt

In 1976 was hij opnieuw van de partij tijdens het Europees kampioenschap. In 1978 was hij opnieuw geselecteerd voor het wereldkampioenschap. Maar Willem besloot een einde aan zijn loopbaan als international te maken. Hij was inmiddels de nodige jaren ouder en was bang dat hij meer op de bank moest zitten dan speeltijd zou krijgen. Hij droeg totaal 52 keer het Oranjeshirt en scoorde daarin 6 keer.

Willem bleef tot 1976 zijn eeuwige liefde Feyenoord trouw, maar hij merkte dat hij bij die club op zijn retour was. Tot grote teleurstelling van zijn duizenden fans besloot hij zijn carrière verder te zetten bij het toenmalige AZ’67 waar hij drie jaar speelde. Dat werd gevolgd door een jaar in de Amerikaanse competitie, bij Chicago Sting.

Na zijn terugkeer naar Nederland stond hij nog drie seizoenen in het veld in de stad waar alles begon. Hij werd ingelijfd in de hoofdmacht van FC Utrecht, waarna hij terugkeerde bij de club die altijd een onweerstaanbare aantrekkingskracht op hem uitoefende, Feyenoord. In 1983 beëindigde hij, na 15 jaar, zijn actieve voetbalcarrière als profvoetballer. Hij was 39 jaar.

Afscheid

Zijn vele voetbalvrienden wilden hem een groots afscheid geven. Er werd een benefietwedstrijd georganiseerd tussen Feyenoord en het Nederlands elftal van 1974. Een paar minuten voor het einde van de speeltijd kreeg Willem, van scheidsrechter Charles Korver, symbolisch een rode kaart, waarop hij door de spelers van beide elftallen op de schouders genomen en zo het veld verliet.

De wedstrijd overigens, eindigde in een gelijkspel, 2 – 2.

Willem wordt op de schoudersvan het veld gedragen - Screenshot TROS

Willem wordt op de schoudersvan het veld gedragen – Screenshot TROS

 

Voetbaldier

Gestopt als actief voetballer kon Willem het voetbal toch niet loslaten. Thijs Liebrechts, op dat moment coach van Feyenoord vroeg hem toe te treden tot de technische staf van de club. Willem accepteerde de job en meldde zich als assistent trainer in het seizoen 1983 – 1984. Feyenoord werd in dat jaar landskampioen en won de KNVB-beker. De verdienste van Van Hanegem? Hij zal zijn steentje hebben bijgedragen, maar in dat seizoen speelden een rancuneuze Cruyff en aankomend talent Gullit een voorname rol.

 

Trainer

Na dat seizoen stapte Willem op om als assistent-trainer bij FC Utrecht aan de slag te gaan. Daarna werd hij hoofdtrainer bij FC Wageningen en USV Holland, een amateurclub uit de Utrechtse wijk Ondiep.

Hierna vond Willem dat hij zijn leerproces had afgerond. Met een gerust hart liet hij zich, in 1992, aantrekken als hoofdtrainer, weer bij Feyenoord. In 1993 werd de club onder Willem landskampioen, in de twee daarop volgende jaren won Feyenoord de KNVB beker. Toch werd hij, ondanks deze resultaten, in 1995 ontslagen vanwege tegenvallende resultaten.

Willem van Hanegem - foto voetbalzone

Willem van Hanegem – foto voetbalzone

Avontuur

Na het afscheid van zijn lievelingsclub vertrok hij naar het buitenland. Hij ging aan de slag in Saoedi-Arabië. Hij maakte zijn club Al Hilal landskampioen en won de Arabische variant van de Europacup. Maar hij kon Nederland niet missen. Ondanks een forse salarisverhoging die hem werd aangeboden ging hij terug naar huis. Hij was nog twee jaar trainer van AZ, één jaar bij Sparta en was tussen 2002 en 2004 assistent van het Nederlands elftal onder Dick Advocaat.

Einde vriendschap

15 juni 2004 werd het einde van de vriendschap tussen de coach en zijn assistent. Nederland speelde classificatiewedstrijden in de aanloop naar het WK in Rusland. Het werd de wedstrijd van de pas 20 jarige Arjen Robben. De aanvaller van PSV, die in de zomer de overstap maakte naar Chelsea. Op deze negentiende juni was Robben niet te stoppen. Al na vier minuten legde hij een afgemeten vrije trap op het hoofd van Wilfred Bouma (1-0), een kwartier later gaf hij Van Nistelrooy een niet te missen kans. Robben was ongrijpbaar. Zo moest Van Nistelrooy op diens aangeven het duel in het slot gooien.

Oranje danste en Robben was de ster. Maar na 58 minuten viel er een ijzingwekkende stilte in Porto. De vierde official hield zijn bord in de lucht, Arjan Robben werd gewisseld voor Paul Bosvelt. Op dat moment was de stand 2 – 1 voor Nederland, dat de wedstrijd uiteindelijk met 3 – 2 zou verliezen.

Heel de wereld viel over Advocaat heen vanwege die onbegrijpelijke wissel. Stenigen was het enige dat goed genoeg was voor de ongelukkige trainer, die, naar later bleek niet had geluisterd naar het advies van assistent van Hanegem.

Van Hanegem en Advocaat - de botsing die niemand zal vergeten

Van Hanegem en Advocaat – de botsing die niemand zal vergeten

Dat de liefde over was liet Willem blijken. Op een persconferentie voor de wedstrijd tegen Letland, liet hij doorschemeren dat hij Van der Meijde wilde wisselen. Een Engelse verslaggever vroeg wat Van Hanegem zou doen als Advocaat Robben tegen Letland bij een 2-1 stand opnieuw zou wisselen. ‘Dan sla ik hem neer’, reageerde hij. Hier kunt u dat deel van de persconferentie zien. Bron NOS. Dit was Willem ten voeten uit.

Ander werk

In 2008 begon Willem aan een andere carrière. Hij begon als analist te werken bij het TV programma Eredivisie Live om later zijn vaak helder en vermakelijk commentaar te leveren in andere TV programma’s. Ook ging hij aan de slag als columnist voor het AD. Opvallend is daarbij dat hij Feyenoord altijd bijzonder kritisch voorrang geeft. Hij spaart zijn oude club niet.

 

Niet vergeten

Tijdens het Zeeland Nazomerfestival konden de bezoekers de voorstelling ‘Zeeuwen van Oranje’ bijwonen. Samen met de PZC konden de bezoekers hun favoriet kiezen uit de 9 Zeeuwen die ooit het Oranjeshirt droegen. In totaal brachten 541 mensen hun stem uit.

Willem van Hanegem werd de grote winnaar met 212 stemmen, ruim meer dan de nummer twee, Frans de Munck met 84 stemmen.

Slecht nieuws

Van Hanegem speelde 298 wedstijden voor Feyenoord. Hij trad aan voor 53 interlands en speelde 41 Europacup wedstrijden. Hij scoorde 84 competitiedoelpunten, 6 keer in Oranje en 18 keer was het raak in Europa. Maar ook hij blijkt een gewoon mens.

In januari 2018 werd bekend dat hij aan prostaatkanker lijdt. Een lange serie van bestralingen werd gepland.

Willem geeft commentaar

Willem geeft commentaar

Dat Willem geliefd en gerespecteerd is in de voetbalwereld bleek tijdens de klassieker AJAX – Feyenoord in Amsterdam. De spelers van beide clubs betraden het veld, gekleed in dezelfde shirts, met daarop het portret van Van Hanegem en het opschrift ‘Sterkte Willem’. Groter respect is nauwelijks denkbaar.