In 1930 begon men met de aanleg van een vliegveld op Schouwen-Duiveland. Dit kwam te liggen bij de toenmalige gemeente Haamstede. In 1931 was men gereed met de bouw en ‘Vliegveld Westerschouwen’ werd officieel geopend. Als snel werd de naam gewijzigd in Vliegveld Haamstede.

Passagiers op het miljonairslijntje

Zeeuwse passagiers op het miljonairslijntje

Miljonairslijntje

Vliegveld Haamstede was het eerste vliegveld waarop de KLM, vanaf Waalhaven bij Rotterdam, binnenlandse vluchten uit voerde. Het succes was zo groot dat in 1932 de lijn werd uitgebreid naar Vlissingen en vandaar naar Knokke in België. De reden daarvoor was dat casino’s in Nederland verboden waren. In België kon men naar hartenlust gokken. Vooral rijke Rotterdammers lieten zich door de lucht vervoeren, hopend op geluk of nog meer rijkdom. Al snel kreeg deze lijn dan ook de bijnaam ‘het Miljonairslijntje’

Affiche uit 1930

Affiche uit 1930

De lijn en het vliegveld bleken een voltreffer voor de KLM. In 1936 was Vliegveld Haamstede, na Schiphol en Waalhaven, het grootste en drukste vliegveld van Nederland.
Op 20 juli 1937 werd de 25.000ste passagier geboekt.

Westerlichttoren

Het vliegveld werd aangelegd vlak bij de vuurtoren West Schouwen ook wel de Westerlichttoren. De vuurtoren is gebouwd in 1837 naar een ontwerp van de architect Valk. Met zijn lichthoogte van 58 meter is de toren één van de hoogste van Nederland.

De herkenbare vuurtoren

De herkenbare vuurtoren

De toren is vooral bekend vanwege de beschildering in een rode en witte band die spiraalvormig omhoog lopen. Deze beschildering werd aangebracht als extra waarschuwing voor de vliegtuigen die gebruik maakten van het vliegveld.
De Westerlichttoren werd vooral bekend doordat de graficus Ootje Oxenaar hem als ontwerp koos voor het vroegere bankbiljet van 250 gulden. Het biljet werd daarom in de volksmond “de vuurtoren” genoemd.

 

Oorlog

In september 1939, na de afkondiging van de mobilisatie, werd de vliegeropleiding van het Wapen der Militaire Luchtvaart, vanuit Soesterberg naar Haamstede overgeplaatst. Op 13 maart 1940 was het gedaan met de burgerluchtvaart. Het vliegveld kreeg, op last van defensie, een uitsluitend militaire functie.

Esquadron Fokkers

Esquadron Fokkers

 

 

 

De Duitse Luftaffe voerde in de eerste dagen van de Tweede Wereldoorlog aanvallen uit op het vliegveld. In de vroege ochtend van 10 mei 1940 brak een zwarte periode voor het vliegveld aan. Twaalf Messerschmitts 110 kwamen in duikvlucht af op de vliegtuigen, hangaar en barakken met alle nadelige gevolgen van dien. Daarbij werden een twintigtal van de hier gestationeerde Fokkers en Koolhovens vernietigd.
Op 13 mei werd het vliegveld op last van het Commando Zeeland ontruimd. De 160 militairen die daar nog gelegerd waren werden in stelling gelegd tussen Scharendijke en Serooskerke. Maar enige dagen later capituleerde Nederland. De laatste soldaten vertrokken naar Frankrijk, om vandaar over te steken naar Engeland. Samen met 60 adelborsten uit Den Helder vormden zij de kern van wat later de Prinses Irene Brigade zou worden.

In Duitse handen

De Luftwaffe ging snel over tot het herstel van het vliegveld. De locatie was bijzonder geschikt voor de luchtverdediging van hun scheepskonvooien die onder de kust voeren. Tussen medio 1940 en 1942 waren meestal een of twee squadrons op Haamstede gelegerd.
Om de aandacht van de geallieerden af te lijden werd zelfs, tussen Burg-Haamsteden en Renesse, aan de Vroonweg, een ‘schijnvliegveld’ aangelegd. Op deze luchtfoto uit 1943 van het vliegveld is het nep-vliegveld duidelijk te zien.

Vliegveld Haamstede en het nep vliegveld

Vliegveld Haamstede en het nep vliegveld

Naast de commandobunker van het vliegveld, werden door de Duitsers nog een tiental bunkers gebouwd. Deze dienden ter verdediging van het vliegveld. Dit waren voornamelijk manschappenverblijfplaatsen en stellingen voor luchtafweergeschut.
Naarmate de oorlog vorderde moesten de Duitsers prioriteiten stellen bij de verdediging van de kust. De omgeving van Noord Frankrijk en het Kanaal vroeg meer en meer inspanning. Vliegveld Haamstede werd steeds minder gebruikt en in 1943 opgeheven. Maar niet nadat het vliegveld volledig onklaar was gemaakt.

Eigenlijk was dit het definitieve einde voor Vliegveld Haamstede. Na de oorlog werd het eigenlijk niet meer in haar oude glorie hersteld. Officieel is het nog steeds aangewezen als luchtvaartterrein, maar alleen nog maar zweefvliegtuinen starten en landen.

Zweven in stilte

Zweven in stilte

 

 

 

 

En daar wordt momenteel door Vliegclub Haamstede dankbaar gebruik van gemaakt. Vliegclub Haamstede bestaat ruim 45 jaar. In deze tijd is de club uitgegroeid tot een vereniging met een meer dan volwaardige vloot en rollend materieel dat in uitstekende staat verkeerd.