Melis Stoke werd vermoedelijk in Middelburg geboren, in 1235. Hij is rond 1305 gestorven. Stoke schreef vanaf 1290 in het Middelnederlands een kroniek op rijm over het Graafschap Holland. Eén van zijn werken, ook één van de eerste boeken in het Nederlands, heet Rijmkroniek. Daarin beschrijft hij het verhaal over de moord op Floris V. Stoke baseerde zich op geschreven bronnen, getuigenverklaringen en eigen waarnemingen.

Melis Stoke Rijmkroniek

Melis Stoke Rijmkroniek

Onder hedendaagse historici staat hij echter niet bekend om zijn historische betrouwbaarheid.

Stoke was een klerk in dienst van Floris V. Dat hij kon lezen en schrijven, was in die tijd uitzonderlijk. Vermoedelijk was hij een monnik, omdat onderricht in de lees- en schrijfkunst destijds hoofdzakelijk in kloosters werd gegeven. Het is bekend dat hij enige tijd in dienst was van de stad Dordrecht.

De Rijmkroniek is een belangrijke bron voor de geschiedenis van Holland aan het eind van de 13e en het begin van de 14e eeuw, met veel aandacht voor dramatische gebeurtenissen als de moord op graaf Floris V en de oorlog met Vlaanderen. Het eerste deel van de kroniek is rond 1280 door een anonieme bron geschreven aan het Hollandse grafelijke hof, en in 1302-1305 door Melis Stoke voortgezet.

19de eeuwse weergave van Melis Stoke aan het hof van Jan II van Avesnes, graaf van Holland en Zeeland

19de eeuwse weergave van Melis Stoke aan het hof van Jan II van Avesnes, graaf van Holland en Zeeland

 

 

 

 

 

 

De rijmkroniek van Holland is de meest gebruikte bron in de geschiedschrijving over het middeleeuwse Holland. Het was ten dele een vertaling op rijm van een Latijns geschiedenisboek dat zich in een klooster in Egmond bevond. (de chronicon Egmondanum) De kroniek van Melis Stoke behandeld de geschiedenis van het graafschap Holland en Zeeland tot 1305.

De roerige periode 1296-1304 wordt uitgebreid beschreven. In die periode werd het graafschap geteisterd door dramatische en ingrijpende gebeurtenissen, zoals de al genoemde moord op Graaf Floris V en de opvolging van de Hollandse dynastie door het Henegouwse huis. Naast een belangrijke historische bron is de Rijmkroniek ook een belangrijk document over het middeleeuws Nederland.

Van Aardappelmes tot Officiersdegen

Van Aardappelmes tot Officiersdegen

 

 

 

Bij een herdenking van de oprichting op 20 maart 1602 van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), waarmee de kolonisatie van Nederlands-Indië een aanvang neemt, plaatst hoofdredacteur Ritman een ‘Rijmkroniek van Melis Stoke’. Achter dit pseudoniem gaat Herman Salomonson (1892-1942) schuil. De dagelijkse ‘Rijmkronieken van Melis Stoke’ van journalist “Herman Salomonson”, verschijnen in de jaren 1923-1926 in de Java-Bode, als Salomonson hoofdredacteur van deze krant is.

Onder de naam ‘Melis Stoke’ zijn in de periode 1929-1934 ook enkele werken, zoals van Aardappelmes tot Officiersdegen, verschenen in “Rijnbende’s Blijmoedig Maandblad”. Dit was een periodiek dat werd uitgegeven door de likeurfabrikant Rijnbende & Zn.

Melis Stokelaan in Den Haag

Melis Stokelaan in Den Haag

 

 

 

 

 

Stoke overleed na mei, ca. 1305. Helemaal vergeten is hij niet. In een aantal plaatsen in Nederland en België zijn straten naar Melis Stoke vernoemd.