Lichtbakens en scheepvaart horen bij elkaar als jing en jang. De bedoeling was om voor schepen hiermee als gids te dienen.  Daar werd in vroegere eeuwen regelmatig misbruik van gemaakt. Bakens bestonden uit open vuren. Zo is het bekend dat op de Waddeneilanden ‘professionele’ jutters vuren ontstaken om schepen opzettelijk aan de grond te laten lopen om ze daarna leeg te roven.

Historisch

De oudst bekende vuurtoren is de Romeinse z.g. Herculestoren bij het Spaanse La Coruna. Deze is gedateerd op de tweede eeuw van onze jaartelling. Hoewel gerestaureerd en aangepast doet deze toren nog steeds dienst als vuurtoren

De Hercules toren - Foto Albertine Slotboom

De Hercules toren – Foto Albertine Slotboom

 

 

Schurkenstreken waren natuurlijk niet de bedoeling. In Zeeland waren we braaf en bakens werden gebruikt om schepen veilig door de Ooster- maar vooral de Westerschelde te loodsen.

Lang geleden.

Westkapelle dankt haar naam aan een kerk, de kapel in het westen. Deze kapel moet tussen het jaar 1000 en 1050 zijn gebouwd. Het was een dochterkerk van de Sint Maartenskerk van Middelburg. De kerk werd gewijd aan Sint Willibrordus en werd een zelfstandige parochiekerk, waaraan het dorp zich een bepaalde status kon ontlenen.

Fantasieprent van Westkapelle omstreeks 1500

Fantasieprent van Westkapelle omstreeks 1500

 

In 1370 werd op last van hertog Albrecht I van Beieren een vuur op de meest westelijke punt van Walcheren opgericht. De zee en de kust waren toen nog onvoorspelbaar en in 1398 stortte het baken in als gevolg van kustafslag. Westkapelle moest door afkalving van land in 1432 zelfs verplaatst worden Er zullen ongetwijfeld nieuwe voorzieningen zijn getroffen, maar daarover hebben we niets kunnen vinden.

 

 

 

Kerk en toren

Tussen 1432 en 1470 werd in het nieuwe Westkapelle de Sint Willibrorduskerk gebouwd. De bakstenen kerktoren was bijzonder met een hoogte van bijna 54 meter.

De ruïne van de kerk na de brand in 1831

De ruïne van de kerk na de brand in 1831

In 1802 sloopte men een deel van de torenspits en er werd een seintoestel op de toren geplaatst.

 

Maar de nood naar een behoorlijk lichtbaken bleef hoog op de westpunt van Walcheren. Daarom werd in 1817 besloten de kap helemaal af te breken en, naar ontwerp van J. Valk, op de toren een licht met een roodkleurige bovenbouw te plaatsen. Er kwam een gemetselde ruimte waarin 15 olielampen werden geplaatst. Zij stonden voor koperen, met zilver beslagen parabolische lichtweerkaatsers, z.g. fresnel lenzen, waardoor de ze een fel en helder licht produceerden.

Fresnel lens in de vuurtoren - Foto Dennis Nijhuis

Fresnel lens in de vuurtoren – Foto Dennis Nijhuis

 

 

Tot 1831 bleven de kerk en de toren een gelukkig paar. Maar in dat jaar sloeg het noodlot toe. De gotische Sint Willibrorduskerk werd, na een blikseminslag, door een felle brand verwoest. Wat restte was een ruïne en een gespaarde toren. De toren bleef dienst doen als vuurtoren.

De vuurtoren van Westkapelle, ook wel Westkapelle Hoog, het Hoge Licht of Zuiderhoofd genoemd, is de grootste vuurtoren van het dorp.

 

 

Lichtlijnen

De bebakening langs de Westerschelde was in die tijd nog marginaal. Lange tijd was Westkapelle Hoog, naast een lantaarn op een houten paal ten westen van de haven van Vlissingen, het enige lichtbaken.

Na jaren van politiek gekrakeel met België, werd in 1863 een verdrag gesloten dat de toegang tot de haven van Antwerpen veiliger moest maken. Dat betekende dat de scheepvaart op de Westerschelde explosief toenam, ook ’s nachts bleef men doorvaren. Dat hield in dat er meer kustlichten moesten komen.

Tussen 1866 en 1878 werden er 35 lichten langs de Westerschelde gebouwd. Een daarvan is het Lage Licht bij Westkapelle.

Het Lage Licht in de tuin van het Polderhuis

Het Lage Licht in de tuin van het Polderhuis

 

Deze gietijzeren vuurtoren op het Noorderhoofd werd in 1875 in gebruik genomen. Samen met het Hoge Licht vormt zij een lichtenlijn voor het aanlopen  van het Oostgat vanuit de noordwestelijke richting.

Ook vormt de vuurtoren, samen met de lichtopstand Zoutelande een rode lichtlijn in zuidoostelijke richting.

 

Tot 2015 was de toren in beheer van Rijkswaterstaat. In dat jaar nam museum Het Polderhuis et beheer over. Na die overname is het Hoge Licht niet alleen vuurtoren, maar is het ook een drukbezocht onderdeel van het museum.

Bezoek

De iconische en karakteristieke vuurtoten van Westkapelle is niet meer weg te denken uit het beeld van het dorp. De toren is al vanaf kilometers in de omtrek te herkennen en het is het eerste gebouw dat u tegenkomt als u vanuit de richting Oostkapelle het dorp binnen komt rijden.

Het hoge licht domineert de omgeving

Het hoge licht domineert de omgeving

 

Ga eens kijken in dit historische monument. De openingstijden zijn, vanaf 1 april t/m 3 november:

Dinsdag van 18:00 tot 20:00 uur

Woensdag van 13:00 tot 16:00 uur. In juli en augustus open vanaf 11:00 uur

Donderdag van 18:00 tot 20:00 uur

Zaterdag van 13:00 tot 16:00 uur. In juli en augustus open vanaf 11:00 uur.

Bij storm of slecht weer is de vuurtoren gesloten.