In 1909 werd Daniël Schmidt dominee van Kapelle op Zuid-Beveland. Op 20 mei 1911 werd hij daar vader van een dochter, Anna Maria Geertruida. Hij kon nooit vermoeden dat zijn dochter zo spraakmakend zou worden en uitspraken zou doen als: ‘Doe nooit wat je moeder zegt, dan komt het allemaal terecht’.

Annie als jong Zeeuws meisje

Annie als jong Zeeuws meisje

Jonge jaren

Annie, zoals ze zich later liet noemen was een vroegwijs kind dat met enige verbazing naar de wereld om haar heen keek. Na haar lagere schoolperiode ging zij naar Goes waar zij zonder problemen slaagde voor de Hogere Burger School. Op haar 14de schreef ze haar eerste gedichtjes.

Na haar HBS ging ze naar Den Haag waar ze voor notaris ging studeren. Dit vak was niets voor Annie en al snel ruilde ze deze opleiding in voor een opleiding steno en typen bij Schoevers. Maar Annie kon haar draai niet vinden.

In 1930 werkte enige tijd als au-pair in een gezin in Hannover. Terug in Nederland ging zij werken als bibliothecaresse, waarvoor ze tevens een cursus ging volgen. In 1941 werd ze aangesteld als directrice van de Openbare Bibliotheek in Vlissingen.

Schrijfster

Toch zat het schrijven haar toen al in het bloed. In 1938 debuteerde zij met twee gedichten in het tijdschrift ‘Opwaartse Wegen’ een protestants literair tijdschrift. De uitgever keerde zich tegen de kunstopvattingen van de Tachtigers, een vernieuwende beweging binnen de Nederlandse literatuur die bestond van ca. 1830 tot 1894.

Belangrijke medewerkers, die waarschijnlijk toch wel invloed hebben gehad op het leven van Annie, waren Willem de Mérode, Jan Eekhout, Gerrit Achterberg en H.M. van Randwijk.

Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog hield Opwaartse Wegen op te bestaan.

Omslag Opwaartse Wegen uit de tijd dat Annie hierin publiceerde

Omslag Opwaartse Wegen uit de tijd dat Annie hierin publiceerde

 

 

Na het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog trok Annie naar Amsterdam en ging werken voor de Amsterdamse krant het Parool. Vanaf 1948 schreef ze wekelijks een column voor volwassenen en versjes voor kinderen. Hier maakte ze kennis met illustrator Fiep Westendorp en er ontstond een levenslange vriendschap.

Fiep Westendorp - foto Bob Bronshoff

Fiep Westendorp – foto Bob Bronshoff

In 1950 verschenen haar eerste drie bundels: ‘En wat dan nog’, Het f’luitketeltje’ en ‘Brood en de Mangelpers’.

Jip en Janneke

Het Fluitketeltje was haar eerste kinderboek. Dit sloeg zo aan dat ze, samen met Fiep Westendorp van 1952 tot 1957 een reeks kinderverhaaltjes over Jip en Janneke ging schrijven. Elke dag werd een aflevering gepubliceerd in het Parool.

Samen met Fiep maakte Annie ‘Abeltje’, ‘Puk van de Petteflet’, ‘Otje’ en ‘Floddertje’.

Annie leeAnnie leest voor uit eigen werkst voor uit eigen werk

Annie leest voor uit eigen werk

In haar periode bij Het Parool werd ze lid van de cabaretgroep ‘De Inktvis’. Veel van de teksten werden door Annie geschreven. Ook schreef ze in deze periode cabaretteksten. Onder andere voor Wim Kan, Wim Sonneveld en Conny Stuart.

Veelzijdigheid

Haar veelzijdigheid kende geen grenzen. Zij begon hoorspelen te schrijven waarvan het bekendste wel ‘In Holland staat een huis’ is. Hierin speelde de familie Doorsnee de hoofdrol. Van deze serie werden in de periode 1952 – 1958 maar liefst 91 afleveringen gemaakt. Een van de bekendste nummers uit de serie is ‘Alie Cyaankali’. Luister hier. De muziek hiervoor werd gecomponeerd door Cor Lemaire die haar later overhaalde voor TV te gaan werken. Samen maakten zij Pension Hommeles, een serie muzikale blijspelen. Hommeles werd tussen oktober 1957 en april 1959 uitgezonden. De serie wordt beschouwd als de eerste echte Nederlandse Tv-serie.

In 1965 schreef Annie de tekst van de eerste Nederlandstalige musical ‘Heerlijk duurt het langst’. De muziek hiervoor werd gecomponeerd door Harrie Bannink.

Harry Bannink

Harry Bannink

 

Heerlijk duurt het langst zou 543 keer worden opgevoerd. De samenwerking met Bannink voelde voor Annie zo goed dat ze hem voorstelde weer iets voor TV te gaan maken. Tussen 1966 en 1968 was de inmiddels legendarische serie ‘Ja Zuster – Nee Zuster’ het resultaat. Prachtige liedjes zoals ‘Duifies’ van Leen Jongewaard waren het resultaat.  Heel Nederland lag stil als de serie werd uitgezonden en grote sterren van het Nederlandse cabaret, waaronder Wim Sonneveld, stonden te dringen om een gastrol. Samen met Jongewaard werd ‘In een rijtuigie’ een lied dat nooit meer vergeten zal worden.

Wim Sonneveld in Ja zuster Nee zuster

Wim Sonneveld in Ja zuster Nee zuster

Musicals

Daarna volgden nog meer musicals, waaronder ‘En nu naar bed’ uit 1971, ‘Wat een planeet’ in 1973, ‘Foxtrot’ uit 1977 en ‘Madam’ in 1981.

Tussendoor vestigde Annie haar naam als toneelschrijfster met ‘Er valt een traan op de tompoes’.

Het werk van Annie M.G. Schmidt kon rekenen op veel krediet. Dat was nodig want zij schuwde pittige taal niet. Zij was voor die tijd een meer dan vrije geest. Door de toenmalige Nederlandse bevolking werd ze niet altijd begrepen.

Prijzen

Toch was er veel waardering voor haar werk. In 1965 was zij de eerste aan wie de Staatsprijs voor kinder- en jeugdliteratuur, de latere Theo Thijssenprijs, werd uitgereikt. Voor haar hele oeuvre ontving ze in 1987 de Constantijn Huygensprijs. Maar voor Annie was de mooiste prijs, die welke zij kreeg uit handen van Astrid Lindgren, de Hans Christiaan Andersenprijs. De hoogste internationale prijs voor kinderboeken.

Privé 

Privé had Annie minder geluk. In 1950 begon zij een relatie met de getrouwde chemicus Dick van Duijn. Hoewel het stel vanaf 1954 samen ging leven, beurtelings in Amsterdam en dan weer aan de Côte d’Azur is van Duijn nooit van zijn vrouw gescheiden. Van hem kreeg ze een zoon, Flip. Deze zou regelmatig in haar latere werk meespelen. Van Duijn stapte, zonder een duidelijke reden in 1981 uit het leven.

Annie met haar zoon Flip

Annie met haar zoon Flip

In 1991 kreeg haar laatste toneelstuk ‘We hebben samen een paard’ vernietigende kritieken. Hierop besloot zij definitief te stoppen met schrijven. Zij was intussen vrijwel blind.

In januari 1994 kwam zij flink ten val en brak daarbij een heup. Na de operatie en de daaropvolgende revalidatie was haar zin in het leven ver over. Zij besloot daarom een aantal zaken rondom haar levenseinde zelf ter hand te nemen.

Zij maakte afspraken met haar huisarts die op de hoogte was aangaande haar ideeën over euthanasie. Zij vroeg haar goede vriend Harrie Bannink haar begrafenismuziek te schrijven. “Hij moet een mooie medley maken met liedjes van hem en mij ‘zoals in een rijtuigie´ en ´Op een mooie pinksterdag´ en dat moet dan over gaan in iets klassieks”. Toen zij alles klaar had zei ze: “Ik had nu eigenlijk en feestje verdiend waar ik wel bij was.

Haar overlijden

Annie vlak voor haar overlijden

Annie vlak voor haar overlijden

In de vroege ochtend, op 21 mei 1995, na haar 84ste verjaardag werd zij dood in haar slaapkamer gevonden. Naast haar bed werden een lege wijnfles en pillenflesjes gevonden. Door een arts werd vastgesteld dat zij die nacht omstreeks vier uur moest zijn overleden aan een hartstilstand.

Annie M.G. Schmidt is zonder enige twijfel één van de belangrijkste auteurs van de vorige eeuw. Haar werk is ook na haar overlijden mateloos populair gebleven. Haar gedachtengoed maakt intussen deel uit van de Canon van Nederland. Wie is niet bekend met haar humoristische, recalcitrante, speelse, stoute en soms zelfs anarchistische teksten? Haar manier om de wereld om te draaien en om met een andere invalshoek naar de wereld te kijken is tijdloos gebleken en zal nog veel generaties na ons blijven boeien.

Annie M.G.Schmidt werd begraven op de begraafplaats Zorgvlied, tussen andere bekende Nederlandse schrijvers. Nederland achterlatend met een niet te vervangen gemis.

Annies graf op Zorgvliet

Annies graf op Zorgvliet

 

 

Was getekend, Annie M. G. Schmit

Iedereen kent de bekende nummers als: ‘Margootje, ‘Wat voor weer zou het zijn in Den Haag’ en ‘Vluchten kan niet meer’.  En dit is slechts een klein deel van het ongelofelijke repertoire van Annie M.G. Schmidt. Daarover schreef Annejet van der Zijl de bestseller ‘Anna, het leven van Annie M.G. Schmidt’. Het verhaal van de nieuwe Nederlandse musical Was Getekend, Annie M.G. Schmidt is gebaseerd op dit succesvolle boek. De musical heeft scherpe humor en bevat natuurlijk bekende nummers van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink.Met haar prachtige stem, gevoel voor humor en liefde voor de Nederlandse taal is Simone Kleinsma de aangewezen actrice om de rol van Annie M.G. Schmidt te vertolken. In haar rol als Annie M.G. Schmidt blikt ze samen met haar zoon Flip, gespeeld door William Spaaij, terug op haar leven vol hoogtepunten maar ook dieptepunten. Het meisje dat een eenzame jeugd beleefde en uitgroeide tot dé schrijfster van Nederland.

Deze musical, tevens een ode aan Annie M.G. Schmit, is in 2017 in première gegaan en groeide uit tot de meest indrukwekkende productie van dat jaar.

Geniet hier nog even na van deze geweldige vrouw tijdens een spraakmakend interview met Ischa Meijer.