Kwadendamme is een klein dorp in de gemeente Borsele in het zuidwestelijk deel van Zuid-Beveland, ook wel de Zak van Zuid-Beveland genoemd. Het is een gebied dat bestaat uit kleine dorpjes, polders, dijken, welen en kreekresten.

In deze landelijke omgeving zag Cornelius Bal op 21 november 1951 het levenslicht.

Reden tot eigenwijsheid

Bal had geen makkelijke jeugd. Hij groeide op tot een eigenwijs mannetje. Zijn vader liet het gezin in de steek. Daarom moest hij al jong op eigen benen staan. Er waren maar weinig mensen waar Bal zich iets van aantrok.

Al snel voelde Cees Bal zich aangetrokken tot het wielrennen. Zijn fiets was zijn favoriete speelgoed. Zijn grote voorbeeld was de twintig jaar oudere Jo de Roo uit het vlak bij gelegen Schore, tot op het moment waarop Jan Raas zijn intrede deed in het peloton, de meest succesvolle Zeeuwse wielrenner uit deze periode.

Vriend en voorbeeld Jo de Roo

Vriend en voorbeeld Jo de Roo

Succesvol

Als amateur bleek Bal al bijzonder succesvol. In zijn drie amateurjaren behaalde hij 25 aansprekende overwinningen, waaronder de Omloop van de Baronie en de Ronde van Overijssel. Na drie jaar voelde hij zich bedrogen omdat hij voor echt belangrijke (buitenlandse) wedstrijden niet door de bondscoach werd geselecteerd.

Enigszins ontgoocheld besloot hij in 1969 te kiezen voor een onzeker bestaan bij de professionals. Via zijn held Jo de Roo kreeg hij in 1972 een plekje in het Franse team Gan-Mercier, de ploeg van onder andere Joop Zoetemelk en Raymond Poulidor. Hier bleef hij tot 1975 in dienst.

Cees Bal in het shirt van Gan-Mercier

Cees Bal in het shirt van Gan-Mercier

 

Ruzie met de ‘grote’ Zoetemelk

Met Zoetemelk kreeg hij een ruzie die nooit meer goed zou komen. De oorzaak was de egoïstische houding van Zoetemelk.

Een week voor de Ronde van Vlaanderen reed Bal de Catalaanse Week, een belangrijke etappewedstrijd in Spanje. In de eerste etappe pakte hij, na een monsterontsnapping, de leiderstrui. In de laatste etappe had hij deze trui nog steeds om zijn schouders. Hij raakte in deze etappe aan kop met een groepje van vier, niet de minste namen. De ontsnapte groep bestond uit Merckx en Ocana. Gelukkig voor Bal wist hij zich verzekerd van de aanwezigheid van Zoetemelk.

Ocana en Merckx plaatsten een demarrage en weg was het duo. Samen met Zoetemelk sloot Bal, na een lange achtervolging, weer aan bij de twee absolute vedettes. Niets kon zijn eerste zege in een etappekoers nog in de weg staan.

Maar wat gebeurde? Op enige kilometers voor de finish demarreerde Zoetemelk uit de groep. Bal was totaal verrast en woedend. Door de verbijstering kon hij nog nauwelijks vooruit komen en zag hoe Zoetemelk de etappezege en het eindklassement won.  Bal was woest over dit hoogverraad.

Bal tijdens de Vlaamse Hoogmis

Bal tijdens de Vlaamse Hoogmis

 

Ronde van Vlaanderen

Een week later zou de Ronde van Vlaanderen van start gaan. De Gan-Mercierploeg nam op vrijdagavond zijn intrek in een hotel in Gent. Maar niet Bal. Nog steeds woedend vertrok hij via een achterdeur om op zijn fiets langs het Kanaal van Gent naar Terneuzen naar huis te rijden en de nacht bij zijn moeder door te brengen. Hij weigerde om de nacht onder één dak door te brengen met “die NSB-er van een Zoetemelk”.

Op zondagochtend was het net op tijd terug om aan te schuiven aan het ontbijt.

Zijn ploeggenoten lachten een beetje smalend om de nog steeds ziedende Bal, als hij, gesommeerd door zijn ploegleider Louis Caput, als extra ontbijt nog een biefstuk naar binnen moet werken. Daarna ging hij naar buiten om nog wat aan zijn fiets te sleutelen. Hij zag de fietsen van zijn ploeggenoten staan. Allemaal voorzien van een blauw stuurlint. De kopmannen hadden een fiets met een wit stuurlint. Uit pure provocatie voorzag Bal ook zijn stuur van een wit lint.

 

Krantekoppen in Belgische dagbladen

Krantenkoppen in Belgische dagbladen

Vanaf het vertrek reed Bal attent mee in de voorste gelederen. Hij zag hoe de grote namen elkaar in de gaten hielden. Iedereen verwachtte een sprint. Maar op 12 kilometer voor de aankomst was Bal niet meer te houden. Alle frustratie van een week eerder kwam er uit. Hij had zich minutieus voorbereid. Hij kende elke hobbel en bocht van de laatste kilometers. Vol adrenaline plaatste een verschroeiende demarrage en bleef uit de greep van de jagende groep achter hem. Met 20 seconden voorsprong won hij de Ronde van Vlaanderen van 1974.

Hier kunt u de finish finish terugkijken.

Bal als ploeggenoot van Eddy Merckx. Foto Cor VosIn dienst van Merckx

De grote Merckx wist van de onvrede van Bal bij Gan-Mercier. Hij was onder de indruk van de getalenteerde Zeeuw en wist hem over te halen om voor zijn Molteniploeg te komen rijden, wat Bal beleefde als een grote eer.

Mooier dan die laatste week in maart 1974 zou het voor Bal niet meer worden. Maar het kwaad was geschied.

Bal wilde aan het begin van zijn carrière in elke categorie een klassieker winnen. Op zijn 22ste was hij daar al in geslaagd. Na zijn zege in de Ronde van Vlaanderen zag hij zijn startgelden fors oplopen en Bal vergat te leven voor zijn sport. Toen hij tot overmaat van ramp in de Amstel Gold Race bij een val zijn enkel brak was er geen houden meer aan. Hij ging met vrienden op stap in Antwerpen, Gent, Amsterdam en Rotterdam.

Toen hij weer kon trainen was hij snel weer op zijn oude niveau. Maar in de Tour de France van 1976 merkte hij al snel dat de opbouw van zijn seizoen slecht was geweest. Hij moest opgeven. Zonder enige moraal maakte hij het seizoen af.

Terugval en ellende

In de daarop volgende winter reed hij een aantal met Leo Duijndam als koppelgenoot.  Duijndam stond ook te boek als geweldig talent, maar ook hij had een reputatie als notoir feestvarken. Hierna ging het met de wielercarrière van Bal snel bergafwaarts.

Bal in de kleuren van Fiat France

Bal in de kleuren van Fiat Francezesdaagsen 

Bal in zijn laatste jaar als prof.

Bal in zijn laatste jaar als prof.

In 1977 reed hij nog voor de ploeg van Fiat France en in 1979 stopte Bal voorgoed met wielrennen.

Samen met Jan Raas en Cees Priem behoorde Bal tot het supertrio uit de 70-er jaren van vorige eeuw. Hoewel hij zeker de meest talentvolle was, bleef zijn erelijst (te) klein.

Bal ging opnieuw studeren en werd maatschappelijk werker in de Schilderswijk in Den Haag. Later kwam hij als administratief manusje van alles in dienst bij een Zeeuws bouwbedrijf. Via deze baan rolde hij in de functie van bedrijfsleider/beheerder van een groot en luxe golfcentrum in Goes.

Cees Bal, voormalig wielrenner

Cees Bal, voormalig wielrenner

Het vertrek van Cees Bal werd door veel wielerliefhebbers en kenners als een groot verlies gezien voor de sport.

 

Hoe Bal er nu zelf over denkt? Kijk hier.