Nicolaas Blankaart was leraar Grieks en geschiedenis. Aanvankelijk gaf hij les in Bentheim, later verhuisde hij, rond 1630, naar Middelburg. Op 24 oktober 1650 werd hier zijn zoon Steven geboren. Enige jaren later verhuisde het gezin naar Heerenveen waar Nicolaas hofarts werd van Albertine Agnes van Nassau.

Albertine Agnes, Prinses van Oranje, met haar drie kinderen – Schilderij van Abraham van den Tempel

Zij was de vijfde dochter van Stadhouder Frederik Hendrik en Amalia van Solms. Het is via haar dat het ons koningshuis afstamt van Willem van Oranje.

 

Eerste beroep

De carrière van zoon Steven begon als apothekersassistent in zijn woonplaats. Hij ging studeren aan de prestigieuze Academia van Vrieslant in Franeker. Hier promoveerde hij in filosofie en medicijnen. Na zijn studie vertrok hij naar Amsterdam.

De academia van Vrieslant

 

 

Amsterdam

 

In Amsterdam raakte hij geïnteresseerd in natuurkunde en entomologie. Hij vond inspiratie in het werk van Jan Swammerdam. Deze toonde al vroeg belangstelling in het leven van insecten. Hij was als fysioloog verantwoordelijk voor publicaties over het mechanisme van de ademhaling. Ook bewees hij dat de mannelijke spermacel de vrouwelijke eicel bevrucht.

 

 

 

Franciscus Sylvius en zijn (reeds) overleden vrouw – geschilderd door Frans van Mieris

 

Franciscus de le Boë Sylvius

 

Zijn grootste inspiratiebronnen waren echter Franciscus de le Boë Sylvius en René Descartes.

De eerste propagandeerde het idee om veel koffie en thee te drinken als gezonde dranken. Ook werd hij beroemd vanwege zijn onderzoek naar syphilis. Aan een boek van Cornelis Bontekoe over het gebruik van koffie en thee werkte Blankaart zelfs mee als medicus.

Sylvius kan beschouwd worden als één der grondleggers van de moderne klinische chemie.  Hij was van mening dat chemische processen een belangrijke rol spelen in het menselijk lichaam en hij zag in dat het onderzoeken van die processen een bijdrage kon leveren aan de kwaliteit van diagnose en therapie. In die tijd was dat een tamelijk controversieel standpunt.

 

Er gaat een verhaal dat Sylvius als eerste jenever gestookt heeft, maar dit kan niet met zekerheid worden gesteld. Hij was in ieder geval een expert in het samenstellen van medicinale drankjes en zou één daarvan rond 1650 ‘genièvre’ gedoopt hebben als voorloper van de drank die wij nu kennen als jenever.

Boek over gebruik en misbruik van thee en tabak

 

 

René Descartes.

Door René Descartes liet hij zich leiden door principes van het Cartesiaanse dualisme. Dit dualisme is in de geest van de filosofie, een verzameling visies over de relatie tussen de menselijke geest en materie. Dit zou als uitgangspunt hebben dat de mentale verschijnselen, in bepaalde opzichten immaterieel zijn.

 

Rene Descartes

Blankaart werd een van de artsen die zich bezig hielden met empirische wetenschap, de letterlijke wetenschap. Voorbeelden hiervan zijn de natuurkunde, de scheikunde en de sociologie. Allen zijn gebaseerd op ervaring en proefondervindelijke uitkomsten. Observatie was belangrijk, speculatie werd afgewezen.

Empirische wetenschap is daardoor tegenovergesteld aan formele wetenschap.

 

Privé

Blankaart trouwde in 1682 met Isabella de Carpentier, de dochter van een dominee uit Amersfoort. In 1683 kregen ze een kind. Bij zijn huwelijk woonde hij in de Warmoesstraat. Blankaart deed daar onder andere onderzoek naar de opvoeding van kinderen en incontinentie. Hij had veel contact met de mystieke Antoinette Bourignon, een Frans-Vlaamse mystica  en avonturierster Zij verkondigde dat het eind der tijden weldra zou aanbreken en dat dan het Laatste Oordeel geveld zou worden.

Antoinette Bourignon

 

 

Antoinette Bourignon was er van overtuigd dat zij door God verkozen was om het ware christendom op aarde te herstellen en werd de centrale figuur van een spiritueel netwerk dat zich tot over de grenzen van de Republiek der Verenigde Nederlanden uitstrekte, onder andere in Holstein en Schotland.

Voor een deel ging Blankaart mee in haar manier van denken. Het paradijs zou naar zijn mening werkelijkheid worden met een stedelijk verbod op alcohol.

Ook werkte hij samen met Maria Sibylia Merian, een Duitse kunstenares en entomologe. Hij hielp haar bij de publicatie van haar werk.

 

Blankaart woonde bij zijn overlijden in de Leidsestraat en is begraven in de Westerkerk te Amsterdam.

Gravenplan in de Westerkerk

07