Op 5 december 1842 kregen de dijkwerker Pieter de Rijke en zijn vrouw Anna in Colijnsplaat hun derde kind. Een zoon. Zij noemden hem Johannis. Dat deze Johannis uit zou groeien tot een van de meest vermaarde mensen van dit kleine dorp, kon niemand voorzien.

Een nog jonge De Rijke. foto Kasen.net

Een nog jonge De Rijke. foto Kasen.net

Geld voor een opleiding was er thuis niet. Dus Johannis zou ook dijkwerker worden. Maar al jong lanceerde De Rijke ideeën die opvielen. Ook bij de waterstaatingenieur Jacobus Lebrel die hem informeel opleidde tot ingenieur. De Rijke bleek over een heldere kop te beschikken en was een snelle leerling.

Op zijn 23ste werd hij aangesteld als opzichter bij de bouw van de Oranjesluizen. Deze moesten bij Stellingwoude het IJ afsluiten voor de Zuiderzee. Hij werkte daar onder toezicht van C.J. van Doorn.

Van Doorn werd door de regering van Japan gevraagd daar te komen werken aan de verbetering van de waterwerken. In 1872 vroeg hij De Rijke ook naar Japan te komen en daar aan de slag te gaan als zijn assistent. Een verzoek waar De Rijke op in ging. Hij vertrok met zijn vrouw en kinderen naar Osaka.

Hij werd in dienst genomen als ingenieur bij de Japanse regering. Zijn eerste opdracht was het ontwerpen van twee strekdammen voor de haven van Osaka. Daarna bleef hij overstelpt worden met opdrachten.

Gezicht op de Whangpoo rivier in Shanghai 1910 - Foto uit Tales of old Shanghai

Gezicht op de Whangpoo rivier in Shanghai 1910 – Foto uit Tales of old Shanghai

Een hogedruk waterleiding in Osaka volgde. Daarna kwam een aanlegsteiger in Kobe. Hij ging aan het werk om de havens van Tokio en Yokohama sterk te verbeteren.

Intussen had hij een collega en een vriend gekregen. George Escher, de vader van de graficus M.C.Escher, was ook naar Japan verhuisd. Samen met Escher begon De Rijke aan een ambitieus plan om de loop van een aantal rivieren aan te passen en daardoor overstromingen te voorkomen. Samen ontwierpen zij een tunnelkanaal van het Biwameer naar Kioto en de kanalisatie van de Kisorivier. De plannen werden tussen 1887 en 1912 gerealiseerd. Na het gereedkomen van de plannen waren de regelmatig optredende overstromingen van de stad Nagoya verleden tijd.

George Arnold Escher

George Arnold Escher

Vanaf 1891 kreeg De Rijke een bijzonder hoge functie op het Ministerie van Verkeer en Waterstaat in Japan.

Na 31 jaar in Japan vond De Rijke het welletjes en keerde in 1903 terug naar Nederland. Hij reisde per trein en tijdens een tussenstop in China voelde hij zich aangetrokken tot een nieuw project. Van 1906 tot 1910 bleef hij steken in dit gigantische land  en op verzoek van de Chinese regering leidde hij de kanalisatie van de Whangpoo, de weg naar de haven van Shanghai die nauwelijks nog bereikbaar was vanwege verzanding. Daarna ging hij definitief naar Nederland.

De moderne haven van Shanghai

De moderne haven van Shanghai

 

 

Hij ging in Amsterdam wonen, waar hij op 20 januari 1913 overleed.

De Rijke werd overladen met erkenningen. In Japan werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Rijzende Zon.

De Nederlandse regering benoemde hem tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau en in 1911 tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

In België kende men hem de erkenning Ridder in de Leopoldsorde toe.

Standbeeld van De Rijke in het Sendohira rivierpark in Nagoya

Standbeeld van De Rijke in het Sendohira rivierpark in Nagoya

In 1987 werd in Nagoya een metershoog standbeeld voor De Rijke opgericht. Enige jaren later, op zijn geboortedag, kreeg Colijnsplaat in 1998 een kopie van dit beeld. De Rijke, starend naar de Zeelandbrug.

Een tweede monument werd opgericht naast zijn geboortehuis aan de Oosterkerkstraat. De Rijke was terug in Colijnsplaat, Een klein dorp dat trots op hem kan zijn.

Bortsbeeld De Rijke bij zijn geboortehuis

Bortsbeeld De Rijke bij zijn geboortehuis