Op 7 juli 1938 werd in Terneuzen Mathilda de Doelder geboren. Ze was de oudste dochter van Pierre Jean Baptiste de Doelder, een hoofdwerktuigkundige op de grote vaart. Na Mathilde zouden nog vier dochters in het gezin worden geboren. Pa verbleef meestal op zee, dus moeder Elisabeth Cové stond alleen voor de opvoeding.

School? Hoeft niet!

Mathilde bleek al snel een vrijgevochten type. Al op jonge leeftijd verliet ze de ouderlijke woning om zelfstandig te gaan wonen. Dom was Mathilde niet. Ze volgde het gymnasium, maar ze had een broertje dood aan het maken van huiswerk. Ze wilde de wereld ontdekken en was dan ook meestal te vinden in Porgy & Bess, een muziekcafé in haar woonplaats.

Mathilde aan het begin van haar bekendheid

Mathilde aan het begin van haar bekendheid

 

 

Extravagant

Het extravagante in haar karakter begon zich in die periode al te manifesteren. Door haar opvallende manier van kleden bleek ze een onweerstaanbare aantrekkingskracht op oudere mannen uit te oefenen. Ze kreeg dan ook een verhouding met haar geschiedenisleraar van het gymnasium. Deze ging zelfs zover dat hij bij Mathilde thuis om haar hand ging vragen. Een woedende vader den Doelder trapte de man het huis uit.

 

Amsterdam

Mathilde trok op negentienjarige leeftijd naar Amsterdam. De bedoeling was dat ze daar aan de universiteit letterkunde en klassieke talen zou gaan studeren. In die stad ging ze ook werken als medewerkster bij een boekhandel op het Damrak. Daar kreeg ze een verhouding met een veel oudere psychotherapeut Julius Bierens. Na enkele weken ging het stel samenwonen.

Bekend was de verzuchting van haar moeder: “Ga nu toch eens met leuke jongens uit”. Waarom Mathilde heel gedecideerd antwoordde: “Nee, ik wil een oudere man die rijk of beroemd is”.

Een jonge Mathilde met de veel oudere Carel

Een jonge Mathilde met de veel oudere Carel

 

Carel Willink

Carel Willink dook op in haar leven in 1960. Hij was op dat moment al 60 jaar. Mathilde 21. Willink maakte in zijn atelier apocalyptische werken, meestal bestaande uit een stad die tot ruïne was vervallen. Vaak met een antieke achtergrond. Karel Appel, Corneille en de opkomst van de Cobra beweging hadden er voor gezorgd dat Willink in de kunstwereld enigszins uit de gratie was geraakt.

Dat veranderde toen Mathilde met Willink ging samenwonen. Een verhouding die grotendeels platonisch was.

Willink noemde haar liefkozend ‘mijn inspirerende, mooie, verwende en kostbare muze’ en ‘ze is een superpoes, een mooi ding om in huis te hebben’. Ze verschenen meer een meer in het Amsterdamse uitgaansleven.

Mathilde met een vriend in de uitgaanswereld. Foto Hans Peters, Anefo

Mathilde met een vriend in de uitgaanswereld. Foto Hans Peters, Anefo

 

Mathilde werkte aanvankelijk nog als stewardess. Maar naarmate ze vaker met Willink in het openbaar verscheen trok ze meer en meer aandacht met haar excentrieke uiterlijk. Willink kwam daardoor weer in trek. Er kwam via Mathilde weer werk binnen in zijn atelier, zeker toen Mathilde ook nog voor hem poseren.

Opnieuw succes

Door hun gezamenlijk succes ging Willink haar onderhouden. Hij gaf haar vooral dure en chique kleding uit boetieks aan de P.C. Hoofdstraat. Persoonlijk bemoeide hij zich met de ‘krijgskleuren’ die ze die dag moest dragen.

Mathilde haalde hem over om samen de beeldentuin van Bomarzo in Italië te bezoeken. Dit bezoek zou van enorme invloed zijn op het latere werk van Willink.

De tuin van Bomarzo

De tuin van Bomarzo

 

Fong Leng

Mathilde kocht ondertussen peperdure modeontwerpen van de Chinees-Nederlandse ontwerpster Fong Leng. Die verkocht haar onder meer zijden japonnen bestikt met extatische Aziatische tijgermotieven, die tien- tot dertigduizend gulden kostten. Door al de aandacht die Mathilde trok begon Willink’s werk steeds meer te leven. Hij werd opnieuw een veel gevraagd artiest. Iedereen wilde een schilderij van het stel.

Mathilde Willink-de Doelder, die ondertussen bijnamen had verzameld als het ‘Fenomeen’ en het ‘Levende Kunstwerk’, leefde niet langer alleen in kunst, ze wás nu ook zelf kunst.

Koningin van het nachtleven

‘Wie geen talent heeft, doet het beste in de schaduw van een groot man te leven.’ Met deze woorden van de Romeinse wijsgeer Tacitus beredeneerde Mathilde haar keuze om samen met de veel oudere Willink te leven. Ze deed zich vaak dommer voor dan de intelligente vrouw die ze werkelijk was. Ze was de oppermuze van de Amsterdamse kunstscène en grondlegger van het ik-tijdperk. Ze was de koningin van het nachtleven.

Een steeds opvallender Mathilde - Foto Persgroep

Een steeds opvallender Mathilde – Foto Persgroep

Huwelijk voorbij

In 1975 pakten de eerste donkere wolken boven het paar zich samen. Willink begon een affaire met topmannequin Andrée Rupp. Toen Mathilde daarvan lucht kreeg, bekogelde ze de open sportauto van Rupp met eieren. Kort daarop had Willink weer een ander, de schilderes Silvia Quiël. Verteerd door jaloezie stortte Mathilde zich in augustus 1976 met een broodmes op twee schilderijen. Ze sneed Portret van Wilma (1952) en Portret van Mathilde (1963) tot reepjes canvas. Later werden de schilderijen gerestaureerd.

Mediastunts

Het huwelijk was voorbij. Mathilde ging wonen in een door Willink betaald appartement aan de Weteringschans. Pal naast poptempel Paradiso en met uitzicht op Willinks huis aan de Ruysdaelkade. Mathilde kwam telkens met nieuwe mediastunts. Zo landde ze met een parachute in een wit pak van Fong Leng in de tuinen van Bomarzo.

Mathilde poserend in een creatie van Fong Leng, poserend voor Willink

Mathilde poserend in een creatie van Fong Leng, poserend voor Willink

Zelfmoord?

Mathilde probeerde in New York nog tevergeefs in het gevolg van de surrealistische schilder Salvador Dali te komen. De scheiding van Willink werd op 2 juni 1977 uitgesproken. Ze kreeg in eerste instantie 62.500 gulden mee. In september opende ze daarmee haar eigen galerie. Enige weken later, op 25 oktober 1977, werd ze dood in haar appartement gevonden. Haar dood is nog steeds met raadsels omgeven. Mathilde ging die laatste weken om met de Amsterdamse maffia die via haar de jetset van de stad van cocaïne voorzag. Ze werd gevonden met een pistool dat in de Amsterdamse onderwereld werd gebruikt. De rechtshandige Mathilde zou zelfmoord hebben gepleegd door zichzelf door het linkeroor te schieten. Iets dat praktisch vrijwel onuitvoerbaar is. Voor de politie bleef zelfmoord echter de doodsoorzaak.

Mathilde op de dijk bij Vlissingen

Mathilde op de dijk bij Vlissingen

Voorbeeld ik-tijdperk

Mathilde de Doelder werd slechts 39 jaar. Ze was een van de eerste Nederlanders die zichzelf beroemd maakte. Iemand die zichzelf op de voorgrond schoof in een tijd dat dit niet gebruikelijk was. Tegelijkertijd verloochende ze haar afkomst nooit. Haar zware Zeeuws-Vlaamse tongval (met het uitspreken van de h in plaats van de g) gaf haar verschijning een nog extravaganter tintje. Mathilde de Doelder is beslist een van de kleurrijkste Zeeuwse vrouwen geweest.

 

De begrafenis van Mathilde

De begrafenis van Mathilde

Bronnen: Zeeuwse encyclopedie

                   Zeeuwse Ankers.