In 1512 werd in Dreischor Jacoppen Pietersen geboren. Hij werd Jacobus genoemd. Al snel bleek deze Jacobus een pientere knaap. Hij werd, nadat hij lezen en schrijven had geleerd, toegelaten tot de Latijnse school in Zierikzee.

In die tijd was het gebruikelijk dat namen werden aangepast. Jacobus nam als achternaam Zovitius aan. Dit wijst op Zoutwijck, dat naar een plaats tussen Dreischor en Zierikzee zou kunnen verwijzen.

Zoals zoveel humanisten verlatijnste hij zijn achternaam verder en voegde hij er Dreischarus aan toe. Hiermee gaf hij te kennen dat hij uit Dreischor afkomstig was. Zijn voornaam Jacobus verdween naar de achtergrond. Hij werd bekend als Zovitius Dreischarus.

De Latijnse school was de voorganger van wat later het gymnasium zou worden genoemd. Lange tijd was deze school de enige vorm van voortgezet onderwijs. Hier werd alleen in het klassieke Latijn onderricht gegeven. Kennis van deze taal was een noodzaak als men verder wilde studeren. Aan universiteiten was Latijn een universele taal waarin werd onderwezen.

Het drie tongen college in Leuven

Het drie tongen college in Leuven

Leerlingen aan de deze school verbleven daar in de regel van hun elfde tot hun zestiende jaar. Zo ook Zovitius. Willem Janse Zagher, zich deftig Zagarus noemende, was rector van de Latijnse school in Zierikzee. Hij is bijzonder belangrijk geweest voor de ontwikkeling van de jonge Zovitius.

Het Collegium Trilingue (Collegium Trium Lingarum) of in het Nederlands het College der Dry Tonghen was de naam van een college aan de universiteit van Leuven.

De humanist Hieronymus Busleyden was verantwoordelijk voor de stichting van dit college. Bij zijn overlijden had hij in zijn testament een bedrag beschikbaar gesteld om tot de oprichting van deze school te komen.

Het was Desiderius Erasmus die uiteindelijk verantwoordelijk was voor de oprichting van het college dat officieel werd geopend in 1518. Hier werd uitsluitend onderricht in de zogenoemde “gewijde talen” Grieks, Latijn en Hebreeuws.

 

Erasmus naar een schilderij van Holbein

Erasmus naar een schilderij van Holbein

Na het afronden van zijn studie aan de Latijnse school in Zierikzee vertrok Zovitius naar Leuven om verder te studeren aan dit Collegium Trilingue. Hij specialiseerde zich in Grieks en Latijn, waarin hij afstudeerde.

In 1531 gaf hij les aan de lagere klassen van de Latijnse school in Hoogstraten, bij Antwerpen. Hier bleek dat hij een gedreven en bijzonder motiverend leraar moet zijn geweest. Het logische vervolg was dat hij als rector aan de Latijnse school in Breda werd gevraagd. Een functie die hij bekleedde van 1536 tot 1543.

Vanaf het begin van de 16de eeuw werd aan de Latijnse scholen het schooltoneel geïntroduceerd. De bedoeling hiervan was, dat leerlingen niet alleen les kregen in Latijn, maar door het zelf uitvoeren van toneelstukken de kunst van het voordragen (retorica) en beredeneren (dialectica) onder de knie kregen. Hierdoor moesten de leerlingen een actievere kennis van het Latijn ontwikkelen.

 

Het titelblad van Ruth

Het titelblad van Ruth

Zovitius raakte overtuigd van de pedagogische waarde van deze toneelstukken en besloot er zelf te gaan schrijven.

In 1533 schreef hij het toneelstuk “Ruth” dat was gebaseerd op het gelijknamige Bijbelboek.

Enige jaren later, in 1539 verscheen “Ovis Perdita” over de gelijkenis van het verloren schaap.

Maar in 1540 kwam Zovitius met een revolutionair stuk; “Didascalus” het Griekse woord voor leraar. In dit stuk stelde hij het schoolleven voor zoals hij het zag. Het was geschreven als een Romeinse komedie waarin zelfs een rechtszitting was verweven. Met dit stuk was het zijn bedoeling zijn collega’s op te beuren, indachtig een van zijn lijfspreuken: “Laat je niet gek maken door mensen die geen verstand hebben van lesgeven.”

Merkwaardig genoeg verdwijnt Zovitius na zijn vertrek uit Breda geheel uit beeld. Er zijn geen verdere verblijfplaatsen van hem bekend en ook zijn dag van overlijden is nooit achterhaald.

Wel is zeker dat zijn Didascalus een grote invloed heeft gehad op het toenmalig en ook later hoger onderwijs.

Wie was Dreischrus

Wie was Zoviticus Dreischarus?

 

 

 

Deze invloed werd nog een duidelijk onderschreven door het proefschrift van M. Nauwelaerts die in 1945 in Nijmegen promoveerde op het belang van de Latijnse school van Breda en het werk van Zovitius Dreischarus.