Veere heeft in de loop van de eeuwen altijd een grote aantrekkingskracht uitgeoefend op kunstenaars. Niet zo verwonderlijk. Het stadje lijkt gebouwd in de sfeer van Anton Pieck met haar pittoreske huisjes en haar prachtige centrum. Tussen 1890 en 1970 was Veere een uitgesproken kunstenaars kolonie.

Gezicht op Veere

Zeeland

Onder een stralend zonnetje zeilde in de zomer van 1910 een schip de haven van Veere binnen. Het was de schokker van Rijkstonnenlegger Van Beveren. Van Beveren had wel een heel bijzondere lading aan boord. Wilhelm Ferdinand Abraham Isaac (Willem) Vaarzon Morel, zijn vrouw en drie jonge kinderen, samen met hun hele huisraad waren op weg naar hun nieuwe woning ‘De Oude Werf’ aan de overzijde van de haven. Hier werd de kiem gelegd voor een eeuw van vier generaties Zeeuwse kunstenaars.

Spelen aan de haven

Opleiding

Op 9 augustus 1858 werd Willem Vaarzon Morel geboren in Zutphen. Hij was een telg uit een kunstzinnige familie en erfde het talent van zijn voorouders. Al op jonge leeftijd verhuisde hij met zijn ouders naar Haarlem waar hij opgroeide. Aangespoord door zijn ouders waar hij de School voor Kunstnijverheid bezocht.

Na deze opleiding trok Willem naar Amsterdam waar hij les nam aan de Rijksnormaalschool voor Kunstnijverheid bezocht. Deze school werd opgericht in 1880 en was gehuisvest in het gebouw van het Rijksmuseum en gaf les aan toekomstige leraren.  Na afronding van zijn opleiding stroomde hij door naar de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten.

Venetië

Reizen

Aan het einde van de 19de eeuw was het voor aankomende kunstenaars bijna een must om kennis te maken met andere culturen en vormen van kunst. Na zijn academietijd trok ook Willem de wijde wereld in. In enkele jaren tijd bezocht hij Parijs, Italië, Engeland, Oostenrijk en Zwitserland. Een aantal van zijn schilderijen herinneren aan die tijd.

In de periode waarin hij terug was gekeerd was hij zelfs twee jaar pensionair (kostganger) van koningin Wilhelmina.

Hij trouwde in 1899 met Pietertje de Jong, waar hij drie kinderen mee kreeg

Na zijn reizen (het gezin woonde zelfs enige tijd in Parijs) vestigde hij zich in Arnhem en later in Oosterbeek.

Zeeland

In Veere waar Willem zich vestigde, ontwikkelde hij zich tot een veelzijdig schilder, met een voorkeur voor stadsgezichten, haven- en strandtaferelen, bloemen en scènes met elegante vrouwen.

Maar naast kunstschilder werd hij een geroemd illustrator, aquarellist, pastellist, graficus, tekenaar, etser, lithograaf en ontwerper van affiches en boekbanden.

Elegante dames

Couperus

Grote bekendheid als illustrator verwierf Willem met zijn prenten voor de derde druk in 1904 van het boek ‘Majesteit’ van Louis Couperus, waarvan in 1916 nog herdruk verscheen. Majesteit was een van de weinige boeken van Couperus die geïllustreerd werden. Misschien wel daardoor werd het een van zijn populairste en bestverkochte boeken.

Als we Willen Vaaron Morel ergens in een hokje zouden moeten plaatsen dan zien we dat hij duidelijk is voortgekomen uit de Amsterdamse School. Hij kreeg daar les van August Alebé, een eigenlijk onbekend, maar niet onverdienstelijk schilder. Allebé was vanaf de oprichting  in 1870van Rijksacademie voor Beeldende Kunsten als hoogleraar aan deze school verbonden en was van 1890 tot 1906 zelfs directeur.

Boekomslag Couperus

Breitner en Israëls.

We zien in zijn werk ook terug dat het werk van George Breitner een grote indruk heeft gemaakt op de stijl van Willem.

Hij ontwikkelde zich verder en werd uiteindelijk de colorist met de fijne hand die we nu kennen. Daarin komt hij in zijn werk, net als Isaac Israëls, dichter bij het Franse post-impressionisme dan bij de grijzige Haagse School.

Naast zijn stads- en strandgezichten en bekende weergaven van elegante modehuizen had hij ook een totaal andere kant. Dat blijkt uit stukken die hij maakte van zijn huiselijk geluk en de vredige sfeer waarin hij zich thuis voelde.

Dame aan het strand

Overlijden

Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte het gezin Vaarzon Morel een moeilijke tijd door. Zijn vrouw Pietertje overleefde de oorlog niet. Hoewel Willem zijn hele leven actief bleef als kunstenaar, trok hij zich terug in Koudekerke waar hij op 25 januari 1955 overleed.

Nalatenschap

Naast zijn vele werk liet hij iets na wat net zo interessant is. Hij stond aan de wieg van iets onverwachts. Willem is de stamvader van een nageslacht bekende kunstenaars.

Hij is de vader van Willem Vaarzon Morel sr. die als negenjarig jochie de verhuizing naar Veere meemaakte.

Zijn kleinzoon Willem Vaarzon Morel jr werd een bekend paardenschilder. Deze ontving in 1958 een Prix de Rome, de zilveren onderscheiding in de categorie grafiek.

Stamvader Willem is overgrootvader van de beroemde flamencogitarist Eric Vaarzon Morel

 

Elders in deze almanac komen deze kinderen aan bod.